Shukla Yajurveda · Chapter 34
anārabhyādhīto adhyāye brahmayajñārthakaḥ śivasaṃkalpādi mantrāḥ
yaj jāgrato dūram udaiti daivaṃ tad u suptasya tathaivaiti /
dūraṃgamaṃ jyotiṣāṃ jyotir ekaṃ tan me manaḥ śivasaṃkalpam astu
yena karmāṇy apaso manīṣiṇo yajñe kṛṇvanti vidatheṣu dhīrāḥ /
yad apūrvaṃ yakṣam antaḥ prajānāṃ tan me manaḥ śivasaṃkalpam astu
yat prajñānam uta ceto dhṛtiś ca yaj jyotir antar amṛtaṃ prajāsu /
yasmān na ' ṛte kiṃ cana karma kriyate tan me manaḥ śivasaṃkalpam astu
yenedaṃ bhūtaṃ bhuvanaṃ bhaviṣyat parigṛhītam amṛtena sarvam /
yena yajñas tāyate saptahotā tan me manaḥ śivasaṃkalpam astu
yasminn ṛcaḥ sāma yajūꣳṣi yasmin pratiṣṭhitā rathanābhāv ivārāḥ /
yasmiꣳś cittaꣳ sarvam otaṃ prajānaṃ tan me manaḥ śivasaṃkalpam astu
suṣārathir aśvān iva yan manuṣyān nenīyate 'bhīśubhir vājina ' iva /
hṛtpratiṣṭhaṃ yad ajiraṃ javiṣṭhaṃ tan me manaḥ śivasaṃkalpam astu
pituṃ nu stoṣaṃ maho dharmāṇaṃ taviṣīm /
yasya trito vy ojasā vṛtraṃ viparvam ardayat
anv id anumate tvaṃ manyāsai śaṃ ca nas kṛdhi /
kratve dakṣāya no hinu pra ṇa ' āyūꣳṣi tāriṣaḥ
anu no 'dyānumatir yajñaṃ deveṣu manyatām /
agniś ca havyavāhano bhavataṃ dāśuṣe mayaḥ
sinīvāli pṛthuṣṭuke yā devānām asi svasā /
juṣasva havyam āhutaṃ prajāṃ devi didiḍḍhi naḥ
pañca nadyaḥ sarasvatīm api yanti sasrotasaḥ /
sarasvatī tu pañcadhā so deśe 'bhavat sarit
tvam agne prathamo ' aṅgirā ' ṛṣir devo devānām abhavaḥ śivaḥ sakhā /
tava vrate kavayo vidmanāpaso 'jāyanta maruto bhrājadṛṣṭayaḥ
tvaṃ no ' agne tava deva pāyubhir maghono rakṣa tanvaś ca vandya /
trātā tokasya tanaye gavām asy animeṣaꣳ rakṣaṇas tava vrate
uttānāyām ava bharā cikitvānt sadyaḥ pravītā vṛṣaṇaṃ jajāna /
aruṣastūpo ruśad asya pāja ' iḍāyās putro vayune 'janiṣṭa
iḍāyās tvā pade vayaṃ nābhā pṛthivyā ' adhi /
jātavedo ni dhīmahy agne havyāya voḍhave
pra manmahe śavasānāya śūṣam āṅgūṣaṃ girvaṇase ' aṅgirasvat /
suvṛktibhiḥ stuvata ' ṛgmiyāyārcāmārkaṃ nare viśrutāya
pra vo mahe mahi namo bharadhvam āṅgūṣyaꣳ śavasānāya sāma /
yenā naḥ pūrve pitaraḥ padajñā ' arcanto ' aṅgiraso gā ' avindan
icchanti tvā somyāsaḥ sakhāyaḥ sunvanti somaṃ dadhati prayāꣳsi /
titikṣante ' abhiśastiṃ janānām indra tvad ā kaś cana hi praketaḥ
na te dūre paramā cid rajāꣳsy asyā tu pra yāhi harivo haribhyām /
sthirāya vṛṣṇe savanā kṛtemā yuktā grāvāṇaḥ samidhāne ' agnau
aṣāḍhaṃ yutsu pṛtanāsu papriꣳ svarṣām apsāṃ vṛjanasya gopām /
bhareṣujāꣳ sukṣitiꣳ suśravasaṃ jayantaṃ tvām anu madema soma
somo dhenuꣳ somo ' arvantam āśuꣳ somo vīraṃ karmaṇyaṃ dadāti /
sādanyaṃ vidathyaꣳ sabheyaṃ pitṛśravaṇaṃ yo dadāśad asmai
tvam imā ' oṣadhīḥ soma viśvās tvam apo ' ajanayas tvaṃ gāḥ /
tvam ā tatanthorv antarikṣaṃ tvaṃ jyotiṣā vi tamo vavartha
devena no manasā deva soma rāyo bhāgaꣳ sahasāvann abhi yudhya /
mā tvā tanad īśiṣe vīryasyobhayebhyaḥ pra cikitsā gaviṣṭau
aṣṭau vyakhyat kakubhaḥ pṛthivyās trī dhanva yojanā sapta sindhūn /
hiraṇyākṣaḥ savitā deva ' āgād dadhad ratnā dāśuṣe vāryāṇi
hiraṇyapāṇiḥ savitā vicarṣaṇir ubhe dyāvāpṛthivī ' antar īyate /
apāmīvāṃ bādhate veti sūryam abhi kṛṣṇena rajasā dyām ṛṇoti
hiraṇyahasto ' asuraḥ sunīthaḥ sumṛḍīkaḥ svavām̐ yātv arvāṅ /
apasedhan rakṣaso yātudhānān asthād devaḥ pratidoṣaṃ gṛṇānaḥ
ye te panthāḥ savitaḥ pūrvyāso 'reṇavaḥ sukṛtā ' antarikṣe /
tebhir no ' adya pathibhiḥ sugebhī rakṣā ca no ' adhi ca brūhi deva
ubhā pibatam aśvinobhā naḥ śarma yacchatam /
avidriyābhir ūtibhiḥ
apnasvatīm aśvinā vācam asme kṛtaṃ no dasrā vṛṣaṇā manīṣām /
adyūtye 'vase ni hvaye vāṃ vṛdhe ca no bhavataṃ vājasātau
dyubhir aktubhiḥ pari pātam asmān ariṣṭebhir aśvinā saubhagebhiḥ /
tan no mitro varuṇo māmahantām aditiḥ sindhuḥ pṛthivī ' uta dyauḥ
ā kṛṣṇena rajasā vartamāno niveśayann amṛtaṃ martyaṃ ca /
hiraṇyayena savitā rathenā devo yāti bhuvanāni paśyan
ā rātri parthivaꣳ rajaḥ pitur aprāyi dhāmabhiḥ /
divaḥ sadāꣳsi bṛhatī vi tiṣṭhasa ' ā tveṣaṃ vartate tamaḥ
uṣas tac citram ā bharāsmabhyaṃ vājinīvati /
yena tokaṃ ca tanayaṃ ca dhāmahe
prātar agniṃ prātar indraꣳ havāmahe prātar mitrāvaruṇā prātar aśvinā /
prātar bhagaṃ pūṣaṇaṃ brahmaṇaspatiṃ prātaḥ somam uta rudraꣳ huvema
prātarjitaṃ bhagam ugraꣳ huvema vayaṃ putram aditer yo vidhartā /
ādhraś cid yaṃ manyamānas turaś cid rājā cid yaṃ bhagaṃ bhakṣīty āha
bhaga praṇetar bhaga satyarādho bhagemāṃ dhiyam udavā dadan naḥ /
bhaga pra ṇo janaya gobhir aśvair bhaga pra nṛbhir nṛvantaḥ syāma
utedānīṃ bhagavantaḥ syāmota prapitva ' uta madhye ' ahnām /
utoditā maghavan sūryasya vayaṃ devānāꣳ sumatau syāma
bhaga ' eva bhagavāꣳ२' astu devās tena vayaṃ bhagavantaḥ syāma /
taṃ tvā bhaga sarva ' ijjohavīti sa no bhaga pura ' etā bhaveha
sam adhvarāyoṣaso namanta dadhikrāveva śucaye padāya /
arvācīnaṃ vasuvidaṃ bhagaṃ no ratham ivāśvā vājina ' ā vahantu
aśvāvatīr gomatīr na ' uṣāso vīravatīḥ sadam ucchantu bhadrāḥ /
ghṛtaṃ duhānā viśvataḥ prapītā yūyaṃ pāta svastibhiḥ sadā naḥ
pūṣan tava vrate vayaṃ na riṣyema kadā cana /
stotāras ta ' iha smasi
pathas-pathaḥ paripatiṃ vacasyā kāmena kṛto ' abhyānaḍ arkam /
sa no rāsacchurudhaś candrāgrā dhiyaṃ-dhiyaꣳ sīṣadhāti pra pūṣā
trīṇi padā vi cakrame viṣṇur gopā ' adābhyaḥ /
ato dharmāṇi dhārayan
tad viprāso vipanyavo jāgṛvāꣳsaḥ sam indhate /
viṣṇor yat paramaṃ padam
ghṛtavatī bhuvanānām abhiśriyorvī pṛthvī madhudughe supeśasā /
dyāvāpṛthivī varuṇasya dharmaṇā viṣkabhite ' ajare bhūriretasā
ye naḥ sapatnā ' apa te bhavantv indrāgnibhyām ava bādhāmahe tān /
vasavo rudrā ' ādityā ' uparispṛśaṃ mograṃ cettāram adhirājam akran
ā nāsatyā tribhir ekādaśair iha devebhir yātaṃ madhupeyam aśvinā /
prāyus tāriṣṭaṃ nī rapāꣳsi mṛkṣataꣳ sedhataṃ dveṣo bhavataꣳ sacābhuvā
eṣa va stomo maruta ' iyaṃ gīr māndāryasya mānyasya kāroḥ /
eṣā yāsīṣṭa tanve vayāṃ vidyāmeṣaṃ vṛjanaṃ jīradānum
sahastomāḥ sahacchandasa ' āvṛtaḥ sahapramā ' ṛṣayaḥ sapta daivyāḥ /
pūrveṣāṃ panthām anudṛśya dhīrā ' anvālebhire rathyo na raśmīn
āyuṣyaṃ varcasyaꣳ rāyaspoṣam audbhidam /
idaꣳ hiraṇyaṃ varcasvaj jaitrāyā viśatād u mām
na tad rakṣāꣳsi na piśācās taranti devānām ojaḥ prathamajaꣳ hy etat /
yo bibharti dākṣāyaṇaꣳ hiraṇyaꣳ sa deveṣu kṛṇute dīrgham āyuḥ sa manuṣyeṣu kṛṇute dīrgham āyuḥ
yad ābadhnan dākṣāyaṇā hiraṇyaꣳ śatānīkāya sumanasyamānāḥ /
tan ma ' ā badhnāmi śataśāradāyāyuṣmān jaradaṣṭir yathāsam
uta no 'hirbudhnyaḥ śṛṇotv aja ' ekapāt pṛthivī samudraḥ /
viśve devā ' ṛtāvṛdho huvānā stutā mantrāḥ kaviśastā ' avantu
imā gira ' ādityebhyo ghṛtasnūḥ sanād rājabhyo juhvā juhomi /
śṛṇotu mitro ' aryamā bhago nas tuvijāto varuṇo dakṣo 'aꣳśaḥ
sapta ' ṛṣayaḥ pratihitāḥ śarīre sapta rakṣanti sadam apramādam /
saptāpaḥ svapato lokam īyus tatra jāgṛto ' asvapnajau satrasadau ca devau
ut tiṣṭha brahmaṇaspate devayantas tvemahe /
upa pra yantu marutaḥ sudānava ' indra prāśūr bhavā sacā
pra nūnaṃ brahmaṇaspatir mantraṃ vadaty ukthyam /
yasminn indro varuṇo mitro ' aryamā devā ' okāꣳsi cakrire
brahmaṇaspate tvam asya yantā sūktasya bodhi tanayaṃ ca jinva /
viśvaṃ tad bhadraṃ yad avanti devā bṛhad vadema vidathe suvīrāḥ /
[ya imā viśvā / viśvakarmā / yo naḥ pitā / annapate nnasya no dehi // ] (a.ve. 17. , 11. )
Original text: śuklayajurvedaḥ · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0