Language

ENहिગુ
Scripture Library

Shiva Purana · Chapter 7.35

7.35.7.2,35.1

upamanyuruvāca
athāvirabhavattatra sanādaṃ śabdalakṣaṇam

7.35.7.2,35.1

omityekākṣaraṃ brahma brahmaṇaḥ pratipādakam

7.35.7.2,35.2

tadapyaviditaṃ tāvadbrahmaṇā viṣṇunā tathā

7.35.7.2,35.2

rajasā tamasā cittaṃ tayoryasmāttiraskṛtam

7.35.7.2,35.3

tadā vibhaktamabhavaccaturdhaikaṃ tadakṣaram

7.35.7.2,35.3

a u meti trimātrābhiḥ parastāccārdhamātrayā

7.35.7.2,35.4

tatrākāraḥ śrito bhāge jvalalliṃgasya dakṣiṇe

7.35.7.2,35.4

ukāraścottare tadvanmakārastasya madhyataḥ

7.35.7.2,35.5

ardhamātrātmako nādaḥ śrūyate liṃgamūrdhani

7.35.7.2,35.5

vibhakte 'pi tadā tasminpraṇave paramākṣare

7.35.7.2,35.6

vibhāvārthaṃ ca tau devau na kiṃcidavajagmatuḥ

7.35.7.2,35.6

vedātmanā tadāvyaktaḥ praṇavo vikṛtiṃ gataḥ

7.35.7.2,35.7

tatrākāro ṛgabhavadukāro yajuravyayaḥ

7.35.7.2,35.7

makārassāma saṃjāto nādastvātharvaṇī śrutiḥ

7.35.7.2,35.8

ṛgayaṃ sthāpayāmāsa samāsāttvarthamātmanaḥ

7.35.7.2,35.8

rajoguṇeṣu brahmāṇaṃ mūrtiṣvādyaṃ kriyāsvapi

7.35.7.2,35.9

sṛṣṭiṃ lokeṣu pṛthivīṃ tattveṣvātmānamavyayam

7.35.7.2,35.9

kalādhvani nivṛttiṃ ca sadyaṃ brahmasu pañcasu

7.35.7.2,35.10

liṃgabhāgeṣvadhobhāgaṃ bījākhyaṃ kāraṇatraye

7.35.7.2,35.10

catuḥṣaṣṭiguṇaiśvaryaṃ bauddhaṃ yadaṇimādiṣu

7.35.7.2,35.11

taditthamarthairdaśabhirvyāptaṃ viśvamṛcā jagat

7.35.7.2,35.11

athopasthāpayāmāsa svārthaṃ daśavidhaṃ yajuḥ

7.35.7.2,35.12

sattvaṃ guṇeṣu viṣṇuṃ ca mūrtiṣvādyaṃ kriyāsvapi

7.35.7.2,35.12

sthitiṃ lokeṣvaṃtarikṣaṃ vidyāṃ tattveṣu ca triṣu

7.35.7.2,35.13

kalādhvasu pratiṣṭhāṃ ca vāmaṃ brahmasu pañcasu

7.35.7.2,35.13

madhyaṃ tu liṃgabhāgeṣu yoniṃ ca triṣu hetuṣu

7.35.7.2,35.14

prākṛtaṃ ca yathaiśvaryaṃ tasmādviśvaṃ yajurmayam

7.35.7.2,35.14

tatopasthāpayāmāsa sāmārthaṃ daśadhātmanaḥ

7.35.7.2,35.15

tamoguṇeṣvatho rudraṃ mūrtiṣvādyaṃ kriyāsu ca

7.35.7.2,35.15

saṃhṛtiṃ triṣu lokeṣu tattveṣu śivamuttamam

7.35.7.2,35.16

vidyākalāsvaghoraṃ ca tathā brahmasu pañcasu

7.35.7.2,35.16

liṃgabhāgeṣu pīṭhordhvaṃ bījinaṃ kāraṇatraye

7.35.7.2,35.17

pauruṣaṃ ca tathaiśvaryamitthaṃ sāmnā tataṃ jagat

7.35.7.2,35.17

athātharvāha nairguṇyamarthaṃ prathamamātmanaḥ

7.35.7.2,35.18

tato maheśvaraṃ sākṣānmūrtiṣvapi sadāśivam

7.35.7.2,35.18

kriyāsu niṣkriyasyāpi śivasya paramātmanaḥ

7.35.7.2,35.19

bhūtānugrahaṇaṃ caiva mucyaṃte yena jaṃtavaḥ

7.35.7.2,35.19

lokeṣvapi yato vāco nivṛttā manasā saha

7.35.7.2,35.20

tadūrdhvamunmanā lokātsomalokamalaukikam

7.35.7.2,35.20

somassahomayā yatra nityaṃ nivasatīśvaraḥ

7.35.7.2,35.21

tadūrdhvamunmanā lokādyaṃ prāpto na nivartate

7.35.7.2,35.21

śāṃtiṃ ca śāṃtyatītāṃ ca vyāpikāṃ cai kalāsvapi

7.35.7.2,35.22

tatpūruṣaṃ tatheśānaṃ brahma brahmasu pañcasu

7.35.7.2,35.22

mūrdhānamapi liṃgasya nādabhāgeṣvanuttamam

7.35.7.2,35.23

yatrāvāhya samārādhyaḥ kevalo niṣkalaḥ śivaḥ

7.35.7.2,35.23

tatteṣvapi tadā biṃdornādācchaktestataḥ parāt

7.35.7.2,35.24

tattvādapi paraṃ tattvamatattvaṃ paramārthataḥ

7.35.7.2,35.24

kāraṇeṣu trayātītānmāyāvikṣobhakāraṇāt

7.35.7.2,35.25

anaṃtācchuddhavidyāyāḥ parastācca maheśvarāt

7.35.7.2,35.25

sarvavidyeśvarādhīśānna parācca sadāśivāt

7.35.7.2,35.26

sarvamaṃtratanordevācchaktitrayasamanvitāt

7.35.7.2,35.26

pañcavaktrāddaśabhujātsākṣātsakalaniṣkalāt

7.35.7.2,35.27

tasmādapi parādbiṃdorardhedośca tataḥ parāt

7.35.7.2,35.27

tataḥ parānniśādhīśānnādākhyācca tataḥ parāt

7.35.7.2,35.28

tataḥ parātsuṣumneśādbrahmaraṃdhreśvarādapi

7.35.7.2,35.28

tataḥ parasmācchakteśca parastācchivatattvataḥ

7.35.7.2,35.29

paramaṃ kāraṇaṃ sākṣātsvayaṃ niṣkāraṇaṃ śivam

7.35.7.2,35.29

kāraṇānāṃ ca dhātāraṃ dhyātārāṃ dhyeyamavyayam

7.35.7.2,35.30

paramākāśamadhyasthaṃ paramātmopari sthitaṃ

7.35.7.2,35.30

sarvaiśvaryeṇa saṃpannaṃ sarveśvaramanīśvaram

7.35.7.2,35.31

aiśvaryāccāpi māyeyādaśuddhānmānuṣādikāt

7.35.7.2,35.31

aparācca parāttyājyādadhiśuddhādhvagocarāt

7.35.7.2,35.32

tatparācchuddhavidyādyādunmanāṃtātparātparāt

7.35.7.2,35.32

paramaṃ paramaiśvaryamunmanādyamanādi ca

7.35.7.2,35.33

apāramaparādhīnaṃ nirastātiśayaṃ sthiram

7.35.7.2,35.33

itthamarthairdaśavidhairiyamātharvaṇī śrutiḥ

7.35.7.2,35.34

yasmādgarīyasī tasmādviśvaṃ vyāptamatharvaṇāt

7.35.7.2,35.34

ṛgvedaḥ punarāhedaṃ jāgradrūpaṃ mayocyate

7.35.7.2,35.35

yenāhamātmatattvasya nityamasmyabhidhāyakaḥ

7.35.7.2,35.35

yajurvedo 'vadattadvatsvapnāvasthā mayocyate

7.35.7.2,35.36

bhogyātmanā pariṇatā vidyāvedyā yato mayi

7.35.7.2,35.36

sāma cāha suṣuptyākhyamevaṃ sarvaṃ mayocyate

7.35.7.2,35.37

mamārthena śivenedaṃ tāmasenābhidhīyate

7.35.7.2,35.37

atharvāha turāyākhyaṃ turīyātītameva ca

7.35.7.2,35.38

mayābhidhīyate tasmādadhvātītapadosmyaham

7.35.7.2,35.38

adhvātmakaṃ tu tritayaṃ śivavidyātmasaṃjñitam

7.35.7.2,35.39

tattraiguṇyaṃ trayīsādhyaṃ saṃśodhyaṃ ca padaiṣiṇā

7.35.7.2,35.39

adhvātītaṃ turīyākhyaṃ nirvāṇaṃ paramaṃ padam

7.35.7.2,35.40

tadatītaṃ ca nairguṇyādadhvanosya viśodhakam

7.35.7.2,35.40

dvayoḥ pramāpako nādo nadāṃtaśca madātmakaḥ

7.35.7.2,35.41

tasmānmamārthasvātaṃtryātpradhānaḥ parameśvaraḥ

7.35.7.2,35.41

yadasti vastu tatsarvaṃ guṇapradhānyayogataḥ

7.35.7.2,35.42

samastaṃ vyastamapi ca praṇavārthaṃ pracakṣate

7.35.7.2,35.42

savārthavācakaṃ tasmādekaṃ brahmaitadakṣaram

7.35.7.2,35.43

tenomiti jagatkṛtsnaṃ kurute prathamaṃ śivaḥ

7.35.7.2,35.43

śivo hi praṇavo hyeṣa praṇavo hi śivaḥ smṛtaḥ

7.35.7.2,35.44

vācyavācakayorbhedo nātyaṃtaṃ vidyate yataḥ

7.35.7.2,35.44

ciṃtayā rahito rudro vācoyanmanasā saha

7.35.7.2,35.45

aprāpya tannivartaṃte vācyastvekākṣareṇa saḥ

7.35.7.2,35.45

ekākṣarādakārākhyādātmā brahmābhidhīyate

7.35.7.2,35.46

ekākṣarādukārākhyāddvidhā viṣṇurudīryate

7.35.7.2,35.46

ekākṣarānmakārākhyācchivo rudra udāhṛtaḥ

7.35.7.2,35.47

dakṣiṇāṃgānmaheśasya jāto brahmātmasaṃjñikaḥ

7.35.7.2,35.47

vāmāṃgādabhavadviṣṇustato vidyeti saṃjñitaḥ

7.35.7.2,35.48

hṛdayānnīlarudro bhūcchivasya śivasaṃjñikaḥ

7.35.7.2,35.48

sṛṣṭeḥ pravartako brahmā sthiterviṣṇurvimohakaḥ

7.35.7.2,35.49

saṃhārasya tathā rudrastayornityaṃ niyāmakaḥ

7.35.7.2,35.50

tasmāttrayaste kathyaṃte jagataḥ kāraṇāni ca

7.35.7.2,35.50

kāraṇatrayahetuśca śivaḥ paramakāraṇam

7.35.7.2,35.51

arthametamavijñāya rajasā baddhavairayoḥ

7.35.7.2,35.51

yuvayoḥ pratibodhāya madhye liṃgamupasthitam

7.35.7.2,35.52

evamomiti māṃ prāhuryadihoktamatharvaṇā

7.35.7.2,35.52

ṛco yajūṃṣi sāmāni śākhāścānyāḥ sahasraśaḥ

7.35.7.2,35.53

vedeṣvevaṃ svayaṃ vaktrairvyaktamityavadatsvapi

7.35.7.2,35.53

svapnānubhūtamiva tattābhyāṃ nādhyavasīyate

7.35.7.2,35.54

tayostatra prabodhāya tamopanayanāya ca

7.35.7.2,35.54

liṃgepi mudritaṃ sarvaṃ yathā vedairudāhṛtam

7.35.7.2,35.55

taddṛṣṭvā mudritaṃ liṃge prasādālliṃginastadā

7.35.7.2,35.55

praśāṃtamanasau devau prabuddhau saṃbabhūvatuḥ

7.35.7.2,35.56

utpattiṃ vilayaṃ caiva yathātmyaṃ ca ṣaḍadhvanām

7.35.7.2,35.56

tataḥ parataraṃ dhāma dhāmavaṃtaṃ ca pūruṣam

7.35.7.2,35.57

niruttarataraṃ brahma niṣkalaṃ śivamīśvaram

7.35.7.2,35.57

paśupāśamayasyāsya prapañcasya sadā patim

7.35.7.2,35.58

akutobhayamatyaṃtamavṛddhikṣayamavyayam

7.35.7.2,35.58

vāhyamābhyaṃtaraṃ vyāptaṃ vāhyābhyaṃtaravarjitam

7.35.7.2,35.59

nirastātiśayaṃ śaśvadviśvalokavilakṣaṇam

7.35.7.2,35.59

alakṣaṇamanirdeśyamavāṅmanasagocaram

7.35.7.2,35.60

prakāśaikarasaṃ śāṃtaṃ prasannaṃ satatoditam

7.35.7.2,35.60

sarvakalyāṇanilayaṃ śaktyā tādṛśayānvitam

7.35.7.2,35.61

jñātvā devaṃ virūpākṣaṃ brahmanārāyaṇau tadā

7.35.7.2,35.61

racayitvāṃjaliṃ mūrdhni bhītau tau vācamūcatuḥ

7.35.7.2,35.62

brahmovāca
ajño vāhamabhijño vā tvayādau deva nirmitaḥ

7.35.7.2,35.62

īdṛśīṃ bhrāṃtimāpanna iti ko 'trāparādhyati

7.35.7.2,35.63

āstāṃ mamedamajñānaṃ tvayi sannihate prabho

7.35.7.2,35.63

nirbhayaḥ ko 'bhibhāṣeta kṛtyaṃ svasya parasya vā

7.35.7.2,35.64

āvayordevadevasya vivādo 'pi hi śobhanaḥ

7.35.7.2,35.64

pādapraṇāmaphalado nāthasya bhavato yataḥ

7.35.7.2,35.65

viṣṇuruvāca
stotuṃ deva na vāgasti mahimnaḥ sadṛśī tava

7.35.7.2,35.65

prabhoragre vidheyānāṃ tūṣṇīṃbhāvo vyatikramaḥ

7.35.7.2,35.66

kimatra saṃghaṭetkṛtyamityevāvasarocitam

7.35.7.2,35.66

ajānannapi yatkiṃcitpralapya tvāṃ nato 'smyaham

7.35.7.2,35.67

kāraṇatvaṃ tvayā dattaṃ vismṛtaṃ tava māyayā

7.35.7.2,35.67

mohito 'haṃkṛtaścāpi punarevāsmi śāsitaḥ

7.35.7.2,35.68

vijñāpitaiḥ kiṃ bahubhirbhītosmi bhṛśamīśvara

7.35.7.2,35.68

yato 'hamaparicchedyaṃ tvāṃ paricchettumudyataḥ

7.35.7.2,35.69

tvāmuśaṃti mahādevaṃ bhītānāmārtināśanam

7.35.7.2,35.69

ato vyatikramaṃ me 'dya kṣaṃtumarhasi śaṃkara

7.35.7.2,35.70

iti vijñāpitastābhyāmīśvarābhyāṃ maheśvaraḥ

7.35.7.2,35.70

prīto 'nugṛhya tau devau smitapūrvamabhāṣata

7.35.7.2,35.71

īśvara uvāca
vatsavatsa vidhe viṣṇo māyayā mama mohitau

7.35.7.2,35.71

yuvāṃ prabhutve 'haṃkṛtya buddhavairo parasparam

7.35.7.2,35.72

vivādaṃ yuddhaparyaṃtaṃ kṛtvā noparatau kila

7.35.7.2,35.72

tataścchinnā prajāsṛṣṭirjagatkāraṇabhūtayoḥ

7.35.7.2,35.73

ajñānamānaprabhavādvaimatyādyuvayorapi

7.35.7.2,35.73

tannivartayituṃ yuṣmaddarpamohau mayaiva tu

7.35.7.2,35.74

evaṃ nivāritāvadyaliṃgāvirbhāvalīlayā

7.35.7.2,35.74

tasmādbhūyo vivādaṃ ca vrīḍāṃ cotsṛjya kṛtsnaśaḥ

7.35.7.2,35.75

yathāsvaṃ karma kuryātāṃ bhavaṃtau vītamatsarau

7.35.7.2,35.75

purā mamājñayā sārdhaṃ samastajñānasaṃhitāḥ

7.35.7.2,35.76

yuvābhyāṃ hi mayā dattā kāraṇatvaprasiddhaye

7.35.7.2,35.76

maṃtraratnaṃ ca sūtrākhyaṃ pañcākṣaramayaṃ param

7.35.7.2,35.77

mayopadiṣṭaṃ sarvaṃ tadyuvayoradya vismṛtam

7.35.7.2,35.77

dadāmi ca punaḥ sarvaṃ yathāpūrvaṃ mamājñayā

7.35.7.2,35.78

yato vinā yuvāṃ tena na kṣamau sṛṣṭirakṣaṇe

7.35.7.2,35.78

evamuktvā mahādevo nārāyaṇapitāmahau

7.35.7.2,35.79

maṃtrarājaṃ dadau tābhyāṃ jñānasaṃhitayā saha

7.35.7.2,35.79

tau labdhvā mahatīṃ divyāmājñāṃ māheśvarīṃ parām

7.35.7.2,35.80

mahārthaṃ maṃtraratnaṃ ca tathaiva sakalāḥ kalāḥ

7.35.7.2,35.80

daṃḍavatpraṇatiṃ kṛtvā devadevasya pādayoḥ

7.35.7.2,35.81

atiṣṭhatāṃ vītabhayāvānaṃdāstimitau tadā

7.35.7.2,35.81

etasminnaṃtare citramiṃdrajālavadaiśvaram

7.35.7.2,35.82

liṃgaṃ kvāpi tirobhūtaṃ na tābhyāmupalabhyate

7.35.7.2,35.82

tato vilapya hāheti sadyaḥpraṇayabhaṃgataḥ

7.35.7.2,35.83

kimasatyamidaṃ vṛttamiti coktvā parasparam

7.35.7.2,35.83

aciṃtyavaibhavaṃ śaṃbhorviciṃtya ca gatavyathau

7.35.7.2,35.84

abhyupetya parāṃ maitrīmāliṃgya ca parasparam

7.35.7.2,35.84

jagadvyāpāramuddiśya jagmaturdevapuṃgavau

7.35.7.2,35.85

tataḥ prabhṛti śakrādyāḥ sarva eva surāsurāḥ

7.35.7.2,35.85

ṛṣayaśca narā nāgā nāryaścāpi vidhānataḥ

7.35.7.2,35.85

liṃgapratiṣṭhā kurvaṃti liṃge taṃ pūjayaṃti ca

iti śrīśivamahāpurāṇe saptamyāṃ vāyavīyasaṃhitāyāmuttarakhaṇḍe harividhimohanivāraṇaṃ nāma pañcatriṃśo 'dhyāyaḥ

Original text: śivapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc