Shiva Purana · Verses 7.19-2
ṛṣaya ūcuḥ
kathaṃ dakṣasya dharmārthaṃ pravṛttasya durātmanaḥ
maheśaḥ kṛtavān vighnametadicchāma veditum
vāyuruvāca
viśvasya jagato māturapi devyāstapobalāt
pitṛbhāvamupāgamya mudite himavadgirau
deve 'pi tatkṛtodvāhe himavacchikharālaye
saṃkīḍati tayā sārdhaṃ kāle bahutare gate
vaivasvate 'ṃtare prāpte dakṣaḥ prācetasaḥ svayam
aśvamedhena yajñena yakṣyamāṇo 'nvapadyata
tato himavataḥ pṛṣṭhe dakṣo vai yajñamāharat
gaṃgādvāre śubhe deśe ṛṣisiddhaniṣevite
tasya tasminmakhedevāḥ sarve śakra purogamāḥ
gamanāya samāgamya buddhimāpedire tadā
ādityā vasavo rudrāssādhyāssaha marudgaṇaiḥ
ūṣmapāḥ somapāścaiva ājyapā dhūmapāstathā
aśvinau pitaraścaiva tathā cānye maharṣayaḥ
viṣṇunā sahitāḥ sarve svāgatā yajñabhāginaḥ
dṛṣṭvā devakulaṃ sarvamīśvareṇa vināgatam
dadhīco manyunāviṣṭo dakṣamevamabhāṣata
dadhīca uvāca
aprapūjye caiva pūjā pūjyānāṃ cāpya pūjane
naraḥ pāpamavāpnoti mahadvai nātra saṃśayaḥ
asatāṃ saṃmatiryatra satāmavamatistathā
daṃḍo devakṛtastatra sadyaḥ patati dāruṇaḥ
evamuktvā tu viprarṣiḥ punardakṣamabhāṣata
pūjyaṃ tu paśubhartāraṃ kasmānnārcayase prabhum
dakṣa uvāca
saṃti me bahavo rudrāḥ śūlahastāḥ kapardinaḥ
ekādaśāvasthitā ye nānyaṃ vedmi maheśvaram
dadhīca uvāca
kimebhiramarairanyaiḥ pūjitairadhvare phalam
rājā cedadhvarasyāsya na rudraḥ pūjyate tvayā
brahmaviṣṇumaheśānāṃ sraṣṭā yaḥ prabhuravyayaḥ
brahmādayaḥ piśācāṃtā yasya kaiṃkaryavādinaḥ
prakṛtīnāṃ paraścaiva puruṣasya ca yaḥ paraḥ
ciṃtyate yogavidvadbhi ṛṣibhistattvadarśibhiḥ
akṣaraṃ paramaṃ brahma hyasacca sadasacca yat
anādimadhyanidhanamapratarkyaṃ sanātanam
yaḥ sraṣṭā caiva saṃhartā bhartā caiva maheśvaraḥ
tasmādanyaṃ na paśyāmi śaṃkarātmānamadhvare
dakṣa uvāca
etanmakheśasya suvarṇapātre haviḥ samastaṃ vidhimaṃtrapūtam
viṣṇornayāmyapratimasya bhāgaṃ prabhorvibhajyāvahanīyamadya
dadhīca uvāca
yasmānnārādhito rudrassarvadeveśvareśvaraḥ
tasmāddakṣa tavāśeṣo yajño 'yaṃ na bhaviṣyati
ityuktvā vacanaṃ kruddho dadhīco munisattamaḥ
nirgamya ca tato deśājjagāma svakamāśramam
nirgate 'pi munau tasmindevā dakṣaṃ na tatyajuḥ
avaśyamanubhāvitvādanarthasya tu bhāvinaḥ
etasminneva kāle tu jñātvaitatsarvamīśvarāt
dagdhuṃ dakṣādhvaraṃ viprā devī devamacodayat
devyā saṃcodito devo dakṣādhvarajighāṃsayā
sasarja sahasā vīraṃ vīrabhadraṃ gaṇeśvaram
sahasravadanaṃ devaṃ sahasrakamalekṣaṇam
sahasramudgaradharaṃ sahasraśarapāṇikam
śūlaṭaṃkagadāhastaṃ dīptakārmukadhāriṇam
cakravajradharaṃ ghoraṃ caṃdrārdhakṛtaśekharam
kuliśodyotitakaraṃ taḍijjvalitamūrdhajam
daṃṣṭrākarālaṃ bibhrāṇaṃ mahāvaktraṃ mahodaram
vidyujjihvaṃ pralaṃboṣṭhaṃ meghasāgaraniḥsvanam
vasānaṃ carma vaiyāghraṃ mahadrudhiranisravam
gaṇḍadvitayasaṃsṛṣṭamaṇḍalīkṛtakuṇḍalam
varāmaraśiromālāvalīkalitaśekharam
raṇannūpurakeyūramahākanakabhūṣitam
ratnasaṃcayasaṃdīptaṃ tārahārāvṛtorasam
mahāśarabhaśārdūlasiṃhaiḥ sadṛśavikramam
praśastamattamātaṃgasamānagamanālasam
śaṃkhacāmarakuṃdendumṛṇālasadṛśaprabham
satuṣāramivādrīndraṃ sākṣājjaṃgamatāṃ gatam
jvālāmālāparikṣiptaṃ dīptamauktikabhūṣaṇam
tejasā caiva dīvyaṃtaṃ yugāṃta iva pāvakam
sa jānubhyāṃ mahīṃ gatvā praṇataḥ prāṃjalistataḥ
pārśvato devadevasya paryatiṣṭhadgaṇeśvaraḥ
manyunā cāsṛjadbhadrāṃ bhadrakālīṃ maheśvarīm
ātmanaḥ karmasākṣitve tena gaṃtuṃ sahaiva tu
taṃ dṛṣṭvāvasthitaṃ vīrabhadraṃ kālāgnisannibham
bhadrayā sahitaṃ prāha bhadramastviti śaṃkaraḥ
sa ca vijñāpayāmāsa saha devyā maheśvaram
ājñāpaya mahādeva kiṃ kāryaṃ karavāṇyaham
tatastripurahā prāha haimavatyāḥ priyecchayā
vīrabhadraṃ mahābāhuṃ vācā vipulanādayā
devadeva uvāca
prācetasasya dakṣasya yajñaṃ sadyo vināśaya
bhadrakālyā sahāsi tvametatkṛtyaṃ gaṇeśvara
ahamapyanayā sārdhaṃ raibhyāśramasapīpataḥ
sthitvā vīkṣe gaṇeśāna vikramaṃ tava duḥsaham
vṛkṣā kanakhale ye tu gaṃgādvārasamīpagāḥ
suvarṇaśṛṃgasya girermerumaṃdarasaṃnibhāḥ
tasminpradeśe dakṣasya yujñaḥ saṃprati vartate
sahasā tasya yajñasya vighātaṃ kuru mā ciram
ityukte sati devena devī himagirīndrajā
bhadraṃ bhadraṃ ca saṃprekṣya vatsaṃ dhenurivaurasam
āliṃgya ca samāghrāya mūrdhni ṣaḍvadanaṃ yathā
sasmitā vacanaṃ prāha madhuraṃ madhuraṃ svayam
devyuvāca
vatsa bhadra mahābhāga mahābalaparākrama
matpriyārthaṃ tvamutpanno mama manyuṃ pramārjaka
yajñeśvaramanāhūya yajñakarmarato 'bhavat
dakṣaṃ vaireṇa taṃ tasmādbhiṃdhi yajñaṃ gaṇeśvara
yajñalakṣmīmalakṣmīṃ tvaṃ bhadra kṛtvā mamājñayā
yajamānaṃ ca taṃ hatvā vatsa hiṃsaya bhadrayā
aśeṣāmiva tāmājñāṃ śivayościtrakṛtyayoḥ
mūrdhni kṛtvā namaskṛtya bhadro gaṃtuṃ pracakrame
athaiṣa bhagavānkruddhaḥ pretāvāsakṛtālayaḥ
vīrabhadro mahādevo devyā manyupramārjakaḥ
sasarja romakūpebhyo romajākhyāngaṇeśvarān
dakṣiṇādbhujadeśāttu śatakoṭigaviśvarān
pādāttathorudeśācca pṛṣṭhātpārśvānmukhādgalāt
guhyādgulphācchiromadhyātkaṃṭhādāsyāttathodarāt
tadā gaṇeśvarairbhadrairbhadratulyaparākramaiḥ
saṃchāditamabhūtsarvaṃ sākāśavivaraṃ jagat
sarve sahasrahastāste sahasrāyudhapāṇayaḥ
rudrasyānucarāssarve sarve rudrasamaprabhāḥ
śūlaśaktigadāhastāṣṭaṃkopalaśilādharāḥ
kālāgnirudrasadṛśāstrinetrāśca jaṭādharāḥ
nipeturbhṛśamākāśe śataśassiṃhavāhanāḥ
vineduśca mahānādāñjaladā iva bhadrajāḥ
tairbhadrairbhagavānmadrastathā parivṛto babhau
kālānalaśatairyukto yathāṃte kālabhairavaḥ
teṣāṃ madhye samāruhya vṛṣeṃdraṃ vṛṣabhadhvajaḥ
jagāma bhagavānbhadraśśubhamabhraṃ yathā bhavaḥ
tasminvṛṣabhamārūḍhe bhadre tu bhasitaprabhaḥ
babhāra mauktikaṃ chatraṃ gṛhītasitacāmaraḥ
sa tadā śuśubhe pārśve bhadrasya bhasitaprabhaḥ
bhagavāniva śailendraḥ pārśve viśvajagadguroḥ
so 'pi tena babhau bhadraḥ śvetacāmarapāṇinā
bālasomena saumyena yathā śūlavarāyudhaḥ
dadhmau śaṃkhaṃ sitaṃ bhadraṃ bhadrasya purataḥ śubham
bhānukaṃpo mahātejā hemaratnairalaṃkṛtaḥ
devaduṃdubhayo nedurdivyasaṃkulaniḥsvanāḥ
vavṛṣuśśataśo mūrdhni puṣpavarṣaṃ balāhakāḥ
phullānāṃ madhugarbhāṇāṃ puṣpāṇāṃ gaṃdhabaṃdhavaḥ
mārgānukūlasaṃvāhā vabuśca pathi mārutāḥ
tato gaṇeśvarāḥ sarve mattā yuddhabaloddhatāḥ
nanṛturmumudur१ edurjahasurjagadurjaguḥ
tadā bhadragaṇāṃtaḥstho babhau bhadraḥ sa bhadrayā
yathā rudragaṇāṃtaḥ sthastryambakoṃbikayā saha
tatkṣaṇādeva dakṣasya yajñavāṭaṃ raṇmayam
praviveśa mahābāhurvīrabhadro mahānugaḥ
tatastu dakṣapratipāditasya kratupradhānasya gaṇapradhānaḥ
prayogabhūmiṃ praviveśa bhadro rudro yathāṃte bhuvanaṃ didhakṣuḥ
iti śrīśivamahāpurāṇe saptamyāṃ vāyavīyasaṃhitāyāṃ pūrvakhaṇḍe vīrabhadrotpattivarṇanaṃ nāmaikonaviṃśo 'dhyāyaḥ
Original text: śivapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0