Language

ENहिગુ
Scripture Library

Shiva Purana · Chapter 7.10

7.10.1

kṛṣṇa uvāca
bhagavansarvayogīṃdra gaṇeśvara munīśvara //
ṣaḍānanasamaprakhya sarvajñānanidhe guro

7.10.2

prāyastvamavatīryorvyāṃ pāśavicchittaye nṛṇām //
maharṣivapurāsthāya sthito 'si parameśvara

7.10.3

anyathā hi jagatyasmin devo vā dānavo 'pi vā //
tvattonyaḥ paramaṃ bhāvaṃ ko jānīyācchivātmakam

7.10.4

tasmāttava mukhodgīrṇaṃ sākṣādiva pinākinaḥ //
śivajñānāmṛtaṃ pītvā na me tṛptamabhūnmanaḥ

7.10.5

sākṣātsarvajagatkarturbharturaṃkaṃ samāśritā //
bhagavankinnu papraccha bhartāraṃ parameśvarī

7.10.6

upamanyuruvāca
sthāne pṛṣṭaṃ tvayā kṛṣṇa tadvakṣyāmi yathātatham //
bhavabhaktasya yuktasya tava kalyāṇacetasaḥ

7.10.7

mahīdharavare divye maṃdare cārukaṃdare //
devyā saha mahādevo divyo dhyānagato 'bhavat

7.10.8

tadā devyāḥ priyasakhī susmitāsyā śubhāvatī //
phullānyatimanojñāni puṣpāṇi samudāharat

7.10.9

tataḥ svamaṃkamāropya devīṃ devavarorahaḥ //
alaṃkṛtya ca taiḥ puṣpairāste hṛṣṭataraḥ svayam

7.10.10

athāṃtaḥpuracāriṇyo devyo divyavibhūṣaṇāḥ //
aṃtaraṃgā gaṇendrāśca sarvalokamaheśvarīm

7.10.11

bhartāraṃ paripūrṇaṃ ca sarvalokamaheśvaram //
cāmarāsaktahastāśca devīṃ devaṃ siṣevire

7.10.12

tataḥ priyāḥ kathā vṛttā vinodāya maheśayoḥ //
trāṇāya ca nṛṇāṃ loke ye śivaṃ śaraṇaṃ gatāḥ

7.10.13

tadāvasaramālokya sarvalokamaheśvarī //
bhartāraṃ paripapraccha sarvalokamaheśvaram

7.10.14

devyuvāca
kena vaśyo mahādevo martyānāṃ maṃdacetasām //
ātmatattvādyaśaktānāmātmanāmakṛtātmanām

7.10.15

īśvara uvāca
na karmaṇā na tapasā na japairnāsanādibhiḥ //
na jñānena na cānyena vaśyo 'haṃ śraddhayā vinā

7.10.16

śraddhā mayyasti cetpuṃsāṃ yena kenāpi hetunā //
vaśyaḥ spṛśyaśca dṛśyaśca pūjyassaṃbhāṣya eva ca

7.10.17

sādhyā tasmānmayi śaddhā māṃ vaśīkartumicchatā //
śraddhā hetussvadharmasya rakṣaṇaṃ varṇināmiha

7.10.18

svavarṇāśramadharmeṇa vartate yastu mānavaḥ //
tasyaiva bhavati śraddhā mayi nānyasya kasyacit

7.10.19

āmnāyasiddhamakhilaṃ dharmamāśramiṇāmiha //
brahmaṇā kathitaṃ pūrvaṃ mamaivājñāpurassaram

7.10.20

sa tu paitāmaho dharmo bahuvittakriyānvitaḥ //
nātyanta phalabhūyiṣṭhaḥ kleśāyā sasamanvitaḥ

7.10.20

tena dharmeṇa mahatāṃ śraddhāṃ prāpya sudurllabhām

7.10.21

varṇino ye prapadyaṃte māmananyasamāśrayāḥ //
teṣāṃ sukhena mārgeṇa dharmakāmārthamuktayaḥ

7.10.22

varṇāśramasamācāro mayā bhūyaḥ prakalpitaḥ //
tasminbhaktimatāmeva madīyānāṃ tu varṇinām

7.10.23

adhikāro na cānyeṣāmityājñā naiṣṭhikī mama

7.10.24

tadājñaptena mārgeṇa varṇino madupāśrayāḥ //
malamāyādipāśebhyo vimuktā matprasādataḥ

7.10.24

paraṃ madīyamāsādya punarāvṛttidurlabham //
paramaṃ mama sādharmyaṃ prāpya nirvṛtimāyayuḥ

7.10.25

tasmāllabdhvāpyalabdhvā vā varṇadharmaṃ mayeritam //
āśritya mama bhaktaścetsvātmanātmānamuddharet

7.10.26

alabdhalābha evaiṣa koṭikoṭiguṇādhikaḥ //
tasmānme mukhato labdhaṃ varṇadharmaṃ samācaret

7.10.27

mamāvatārā hi śubhe yogācāryacchalena tu //
sarvāṃtareṣu santyārye saṃtatiśca sahasraśaḥ

7.10.28

ayuktānāmabuddhīnāmabhaktānāṃ sureśvari //
durlabhaṃ saṃtatijñānaṃ tato yatnātsamāśrayet

7.10.29

sā hānistanmahacchidraṃ sa mohassāṃdhamūkatā //
yadanyatra śramaṃ kuryānmokṣamārgabahiṣkṛtaḥ

7.10.30

jñānaṃ kriyā ca caryā ca yogaśceti sureśvari //
catuṣpādaḥ samākhyāto mama dharmassanātanaḥ

7.10.31

paśupāśapatijñānaṃ jñānamityabhidhīyate //
ṣaḍadhvaśuddhirvidhinā gurvadhīnā kriyocyate

7.10.32

varṇāśramaprayuktasya mayaiva vihitasya ca //
mamārcanādidharmasya caryā caryeti kathyate

7.10.33

maduktenaiva mārgeṇa mayyavasthitacetasaḥ //
vṛttyaṃtaranirodho yo yoga ityabhidhīyate

7.10.34

aśvamedhagaṇācchreṣṭhaṃ devi cittaprasādhanam //
muktidaṃ ca tathā hyetadduṣprāpyaṃ viṣayaiṣiṇām

7.10.35

vijiteṃdriyavargasya yamena niyamena ca //
pūrvapāpaharo yogo viraktasyaiva kathyate

7.10.36

vairāgyājjāyate jñānaṃ jñānādyogaḥ pravartate

7.10.37

yogajñaḥ patito vāpi mucyate nātra saṃśayaḥ //
dayā kāryātha satatamahiṃsā jñānasaṃgrahaḥ

7.10.38

satyamasteyamāstikyaṃ śraddhā ceṃdriyanigrahaḥ

7.10.39

adhyāpanaṃ cādhyayanaṃ yajanaṃ yājanaṃ tathā //
dhyānamīśvarabhāvaśca satataṃ jñānaśīlatā //
ya evaṃ vartate vipro jñānayogasya siddhaye

7.10.40

acirādeva vijñānaṃ labdhvā yogaṃ ca viṃdati //
dagdhvā dehamimaṃ jñānī kṣaṇājjñānāgninā priye

7.10.41

prasādānmama yogajñaḥ karmabaṃdhaṃ prahāsyati //
puṇyaḥpuṇyātmakaṃ karmamuktestatpratibaṃdhakam

7.10.41

tasmānniyogato yogī puṇyāpuṇyaṃ vivarjayet

7.10.42

phalakāmanayā karmakaraṇātpratibadhyate //
na karmamātrakaraṇāttasmātkarmaphalaṃ tyajet

7.10.43

prathamaṃ karmayajñena bahiḥ sampūjya māṃ priye //
jñānayogarato bhūtvā paścādyogaṃ samabhyaset

7.10.44

vidite mama yāthātmye karmayajñena dehinaḥ //
na yajaṃti hi māṃ yuktāḥ samaloṣṭāśmakāṃcanāḥ

7.10.45

nityayukto muniḥ śreṣṭho madbhaktaśca samāhitaḥ //
jñānayogarato yogī mama sāyujyamāpnuyāt

7.10.46

athāviraktacittā ye varṇino madupāśritāḥ //
jñānacaryākriyāsveva te 'dhikuryustadarhakāḥ

7.10.47

dvidhā matpūjanaṃ jñeyaṃ bāhyamābhyaṃtaraṃ tathā //
vāṅmanaḥkāyabhedācca tridhā madbhajanaṃ viduḥ

7.10.48

tapaḥ karma japo dhyānaṃ jñānaṃ vetyanupūrvaśaḥ //
pañcadhā kathyate sadbhistadeva bhajanaṃ punaḥ

7.10.49

anyātmaviditaṃ bāhyamasmadabhyarcanādikam //
tadeva tu svasaṃvedyamābhyaṃtaramudāhṛtam

7.10.50

manomatpravaṇaṃ cittaṃ na manomātramucyate //
mannāmaniratā vāṇī vāṅmatā khalu netarā

7.10.51

liṃgairmacchāsanādiṣṭaistripuṃḍrādibhiraṃkitaḥ //
mamopacāranirataḥ kāyaḥ kāyo na cetaraḥ

7.10.52

madarcākarma vijñeyaṃ bāhye yāgādinocyate //
madarthe dehasaṃśoṣastapaḥ kṛcchrādi no matam

7.10.53

japaḥ pañcākṣarābhyāsaḥ praṇavābhyāsa eva ca //
rudrādhyāyādikābhyāso na vedādhyayanādikam

7.10.54

dhyānammadrūpaciṃtādyaṃ nātmādyarthasamādhayaḥ //
mamāgamārthavijñānaṃ jñānaṃ nānyārthavedanam

7.10.55

bāhye vābhyaṃtare vātha yatra syānmanaso ratiḥ //
prāgvāsanāvaśāddevi tattvaniṣṭhāṃ samācaret

7.10.56

bāhyādābhyaṃtaraṃ śreṣṭhaṃ bhavecchataguṇādhikam //
asaṃkaratvāddoṣāṇāṃ dṛṣṭānāmapyasambhavāt

7.10.57

śaucamābhyaṃtaraṃ vidyānna bāhyaṃ śaucamucyate //
aṃtaḥ śaucavimuktātmā śucirapyaśuciryataḥ

7.10.58

bāhyamābhyaṃrtaraṃ caiva bhajanaṃ bhavapūrvakam //
na bhāvarahitaṃ devi vipralaṃbhaikakāraṇam

7.10.59

kṛtakṛtyasya pūtasya mama kiṃ kriyate naraiḥ //
bahirvābhyaṃtaraṃ vātha mayā bhāvo hi gṛhyate

7.10.60

bhāvaikātmā kriyā devi mama dharmassanātanaḥ //
manasā karmaṇā vācā hyanapekṣya phalaṃ kvacit

7.10.61

phaloddeśena deveśi laghurmama samāśrayaḥ //
phalārthī tadabhāve māṃ parityaktuṃ kṣamo yataḥ

7.10.62

phalārthino 'pi yasyaiva mayi cittaṃ pratiṣṭhitam //
bhāvānurūpaphaladastasyāpyahamanindite

7.10.63

phalānapekṣayā yeṣāṃ mano matpravaṇaṃ bhavet //
prārthayeyuḥ phalaṃ paścādbhaktāste 'pi mama priyāḥ

7.10.64

prāksaṃskāravaśādeva ye viciṃtya phalāphale //
vivaśā māṃ prapadyaṃte mama priyatamā matāḥ

7.10.65

mallābhānna paro lābhasteṣāmasti yathātatham //
mamāpi lābhastallābhānnāparaḥ parameśvari

7.10.66

madanugrahatasteṣāṃ bhāvo mayi samarpitaḥ //
phalaṃ paramanirvāṇaṃ prayacchati balādiva

7.10.67

mahātmanāmananyānāṃ mayi saṃnyastacetasām //
aṣṭadhā lakṣaṇaṃ prāhurmama dharmādhikāriṇām

7.10.68

madbhaktajanavātsalyaṃ pūjāyāṃ cānumodanam //
svayamabhyarcanaṃ caiva madarthe cāṃgaceṣṭitam

7.10.69

matkathāśravaṇe bhaktiḥ svaranetrāṃgavikriyāḥ //
mamānusmaraṇaṃ nityaṃ yaśca māmupajīvati

7.10.70

evamaṣṭavidhaṃ cihnaṃ yasminmlecche 'pi vartate //
sa viprendro muniḥ śrīmānsa yatissa ca paṃḍitaḥ

7.10.71

na me priyaścaturvedī madbhakto śvapaco 'pi yaḥ //
tasmai deyaṃ tato grāhyaṃ sa ca pūjyo yathā hyaham

7.10.72

patraṃ puṣpaṃ phalaṃ toyaṃ yo me bhaktyā prayacchati //
tasyāhaṃ na praṇaśyāmi sa ca me na praṇaśyati

iti śrīśivamahāpurāṇe saptamyāṃ vāyavīyasaṃhitāyāmuttarakhaṇḍe śivabhaktivarṇanaṃ nāma daśamo 'dhyāyaḥ

Original text: śivapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc