Language

ENहिગુ
Scripture Library

Shiva Purana · Chapter 6.17

6.17.1

vāmadeva uvāca //
niyatyadhastātprakṛteruparisthaḥ pumāniti //
pūrvatra bhavatā proktamidānīṃ kathamanyathā

6.17.2

māyayā saṃkucadrūpastadadhastāditi prabho //
iti me saṃśayaṃ nātha chettumarhasi tattvataḥ

6.17.3

śrīsubahmaṇya uvāca //
advaitaśaivavādo'yaṃ dvaitanna sahate kvacit //
dvaitaṃ ca naśvaraṃ brahmādvaitamparamanaśvaram

6.17.4

sarvajñassarvakartā ca śivassarveśvaro'guṇaḥ //
tridevajanako brahmā saccidānandavigrahaḥ

6.17.5

sa eva śaṃkaro devassvecchayā ca svamāyayā //
saṃkucadrūpa iva sanpuruṣassaṃbabhūva ha

6.17.6

kalādi pañcakenaiva bhoktṛtvena prakalpitaḥ //
prakṛtisthaḥ pumāneṣa bhuṅkte prakṛtijānguṇān

6.17.7

iti sthānadvayāntasthaḥ puruṣo na virodhakaḥ //
saṃkucannijarūpāṇāṃ jñānādīnāṃ samaṣṭimān

6.17.8

sattvādiguṇasādhyaṃ ca budhyāditritayātmakam//
cittamprakṛtitattvaṃ tadāsītsattvādikāraṇāt

6.17.9

sāttvikādivibhedena guṇāḥ prakṛtisambhavāḥ //
guṇebhyo buddhirutpannā vastuniścayakāriṇī

6.17.6.17.10

tato mahānahaṅkārastato buddhīndriyāṇi ca //
jātāni manaso rūpaṃ syātsaṃkalpavikalpakam

6.17.11

buddhīndriyāṇi śrotraṃ tvak cakṣurjihvā ca nāsikā //
śabdaḥ sparśaśca rūpaṃ ca raso gandhaśca gocaraḥ

6.17.12

buddhīndriyāṇāṃ kathitaḥ śrotrādikramatastataḥ //
vaikārikādahaṃkārāttanmātrāṇyabhavankramāt

6.17.13

tāni proktāni sūkṣmāṇi munibhi stattvadarśibhiḥ //
karmendriyāṇi jñeyāni svakāryyasahitāni ca

6.17.14

viprarṣe vākkarau pādau pāyūpasthau ca tatkriyāḥ //
vacanādānagamanavisarggānandasaṃjñitāḥ

6.17.15

bhūtādikādahaṃkārāttanmātrāṇyabhavankramāt//
tāni sūkṣmāṇi rūpāṇī śabdādīnāmiti sthitiḥ//

6.17.16

tebhyaścākāśavāyvagnijalabhūmijaniḥ kramāt //
vijñeyā muniśārdūla pañcabhūtamitīṣyate

6.17.17

avakāśapradānaṃ ca vāhakatvañca pāvanam //
saṃrambho dhāraṇanteṣāṃ vyāpārāḥ parikīrtitāḥ

6.17.18

vāmadeva uvāca //
bhūtasṛṣṭiḥ purā proktā kalādibhyaḥ kathampunaḥ //
anyathā procyate skanda saṃdeho'tra mahānmama

6.17.19

ātmatattvamakārassyādvidyā syādustataḥ param //
śivatattvammakārassyādvāmadeveti ciṃtyatām

6.17.6.17.20

bindunādau tu vijñeyau sarvatattvārthakāvubhau//
tatratyā devatāyāśca tā mune śṛṇu sāmpratam

6.17.21

brahmā viṣṇuśca rudraśca maheśvarasadāśivau //
te hi sākṣācchivasyaiva mūrtayaḥ śrutiviśrutāḥ

6.17.22

ityuktambhavatā pūrvamidānīmucyate'nyathā //
tanmātrebhyo bhavantīti sandeho'tra mahānmama

6.17.23

kṛtvā tatkaruṇāṃ skanda saṃśayaṃ chettumarhasi //
ityākarṇya munervākyaṃ kumāraḥ pratyabhāṣata

6.17.24

śrīsubrahmaṇya uvāca //
tasmādveti samārabhya bhūtasṛṣṭikrame mune //
tāñchṛṇuṣva mahāprājña sāvadhānatayā da rāt

6.17.25

jātāni pañca bhūtāni kalābhya iti niścitam//
sthūlaprapañcarūpāṇi tāni bhūtapatervapuḥ

6.17.26

śivatattvādi pṛthvyantaṃ tattvānāmudayakrame//
tanmātrebhyo bhavantīti vaktavyāni kramānmune

6.17.27

tanmātrāṇāṃ kalānāmapyaikyaṃ syādbhūtakāraṇam//
aviruddhatva mevātra viddhi brahmāvidāṃvara

6.17.28

sthūlasūkṣmātmake viśve candrasūryyādayo grahāḥ //
sanakṣatrāśca saṃjātāstathānye jyotiṣāṃ gaṇāḥ

6.17.29

brahmaviṣṇumaheśādidevatā bhūtajātayaḥ //
indrādayo'pi dikpālā devāśca pitaro'surāḥ

6.17.6.17.30

rākṣasā mānuṣāścānye jaṃgamatvavibhāginaḥ //
paśavaḥ pakṣiṇaḥ kīṭāḥ pannagādi prabhedinaḥ

6.17.31

tarugulmalatauṣadhyaḥ parvatāścāṣṭa viśrutāḥ //
gaṃgādyāssaritassapta sāgarāśca maharddhayaḥ

6.17.32

yatkiṃcidvastujātantatsarvamatra pratiṣṭhitam //
vicāraṇīyaṃ sadbudhyā na bahirmunisattama

6.17.33

strīpuṃrūpamidaṃ viśvaṃ śivaśaktyātmakaṃ budhaiḥ //
bhavādṛśairupāsyaṃ syācchivajñānaviśāradaiḥ

6.17.34

sarvaṃ brahmetyupāsīta sarvaṃ vai rudra ityapi//
śrutirāha mune tasmātprapañcātmā sadāśivaḥ

6.17.35

aṣṭatriṃśatkalānyāsasāmarthyādvaitabhāvanā//
sadāśivo'hameveti bhāvi tātmā guruḥ śivaḥ

6.17.36

evaṃ vicārī sacchiṣyo gurussyātsa śivassvayam//
prapañcadevatāyaṃtramaṃtrātmā na hi saṃśayaḥ

6.17.37

ācāryya rūpayā vipra saṃchinnākhilabandhanaḥ //
śiśuḥ śivapadāsakto gurvātmā bhavati dhuvam

6.17.38

yadasti vastu tatsarvaṃ guṇa prādhānyayogataḥ //
samastaṃ vyastamapi ca praṇavārthampracakṣate

6.17.39

rāgādidoṣarahitaṃ vedasāraḥ śivo diśaḥ//
tubhyamme kathitamprītyā'dvaitajñānaṃ śivapriyam

6.17.6.17.40

yo hyanyathaitanmanute madvaco madagarvitaḥ //
devo vā mānavassiddho gandharvo manujo'pi vā

6.17.41

durātmanastasya śiraśchiṃdyāṃ samatayāddhruvam //
sacchaktyā ripukālāgnikalpayā na hi saṃśayaḥ

6.17.42

bhavāneva mune sākṣācchivādvaitavidāṃvaraḥ//
śivajñānopadeśe hi śivācārapradarśakaḥ

6.17.43

yaddehabhasmasamparkātsaṃchinnāghavrajo'śuciḥ//
mahāpiśācaḥ samprāpya tvatkṛpātassatāṃ gatim

6.17.44

śivayogīti saṃkhyātatriloka vibhavo bhavān//
bhavatkaṭākṣasamparkātpaśu paśupatirbhavet

6.17.45

tava tasya mayi prekṣā lokāśikṣārthamādarāt //
lokopakārakaraṇe vicarantīha sādhavaḥ

6.17.46

idaṃ rahasyamparamaṃ pratiṣṭhitamatastvayi //
tvamapi śraddhayā bhaktyā praṇaveṣveva sādaram

6.17.47

upaviśya ca tānsarvānsaṃyojya parameśvare //
śivācāraṃ grāhayasva bhūtirudrākṣamiśritam

6.17.48

tvaṃ śivo hi śivācārī samprāptādvaitabhāvataḥ //
vicaram̐lokarakṣāyai sukhamakṣayamāpnuhi

6.17.49

// sūta uvāca //
śrutvedamadbhutamataṃ hi ṣaḍānanoktaṃ vedāntaniṣṭhitamṛṣistu vinamramūrttiḥ //
bhūtvā praṇamya bahuśo bhuvi daṇḍavattatpādāravindaviharanmadhupatvamāpa

6.17.17

iti śrīśivamahāpurāṇe ṣaṣṭhyāṃ kailāsasaṃhitāyāṃ śivādvaitajñānakathanādi sṛṣṭikathanaṃ nāma saptadaśo'dhyāyaḥ

Original text: śivapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc