Shiva Purana · Chapter 6.15

īśvara uvāca //
tataḥ paraṃ pravakṣyāmi sṛṣṭipaddhatimuttamām //
sadāśivānmaheśādicatuṣkasya varānane

sadāśivassamaṣṭissyādākāśadhipatiḥ prabhuḥ //
asyaiva vyaṣṭitāpannammaheśādicatuṣṭayam

sadāśivasahasrāṃśānmaheśasya samudbhavaḥ //
puruṣānanarūpatvādvāyoradhipatiśca saḥ

māyāśaktiyuto vāme sakalaśca kriyādhikaḥ //
asyaiva vyaṣṭirūpaṃ syādīśvarādicatuṣṭayam

īśo viśveśvaraḥ paścātparameśastataḥ param //
sarveśvara itīdantu tirodhācakramuttamam

tirobhāvo dvidhā bhinna eko rudrādigocaraḥ //
anyaśca dehabhāvena paśuvargasya santateḥ

bhogānuraṃjanaparaḥ karmasāmyakṣaṇāvadhi //
karmasāmye sa ekaḥ syādanugrahamayo vibhuḥ

tatra sarveśvarā yāste devatāḥ parikīrttitāḥ //
parabrahmātmakāḥ sākṣānnirvikalpā nirāmayāḥ

tirobhāvātmakaṃ cakraṃ bhavecchāntikalāmayam //
maheśvarādhiṣṭhitaṃ ca padametadanuttamam

etadeva padaṃ prāpyaṃ maheśapadasevinām //
māheśvarāṇāṃ sālokyakramādeva vimuktidam

maheśvarasahasrāṃśādrudramūrtirajāyata //
aghoravadanākārastejastattvādhipaśca saḥ

gaurīśaktiyuto vāme sarvvasaṃhārakṛtprabhuḥ //
asyaiva vyaṣṭirūpaṃ syācchivādyatha catuṣṭayam

śivo haro mṛḍabhavau viditaṃ cakramadbhutam //
saṃhārākhyaṃ mahādivyaṃ paramaṃ hi munīśvara

sa saṃhārastridhā prokto budhairnityādibhedataḥ //
nityo jīvasuṣuptyākhyo vidhernaimittikaḥ smṛtaḥ

vilayastasya tu mahāniti vedanidarśitaḥ //
jīvānāṃ janmaduḥkhādiśāṃtānāmuṣitātmanām

viśrāṃtyarthaṃ muniśreṣṭha karmaṇāṃ pākahetave//
saṃhāraḥ kalpitastredhā rudreṇāmitatejasā

rudrasyaiva tu kṛtyānāṃ trayametadudāhṛtam //
saṃhṛtavapi sṛṣṭyādikṛtyānāṃ pañcakaṃ vibhoḥ

mune tatra bhavādyāste devatāḥ parikīrttitāḥ //
parabrahmasvarūpāśca lokānugrahakārakāḥ

saṃhārākhyamidaṃ cakraṃ vidyārūpakalāmayam //
adhiṣṭhitaṃ ca rudreṇa padametannirāmayam

etadeva padaṃ prāpyaṃ rudrārādhanakāṃkṣiṇām //
rudrāṇāṃ taddhi sālokyakramātsāyujyadammune

rudramūrttessahasrāṃśādviṣṇoścaivābhavajjaniḥ //
sa vāmadevacakrātmā vāritattvaikanāyakaḥ

ramāśāktiyuto vāme sarvvarakṣākaro mahān//
caturbhujo'raviṃdākṣaḥ śyāmaśśaṃkhādicihnabhṛt

asyaiva vāsudevādicatuṣkaṃ vyaṣṭitāṃ gatam //
upāsanaratānāṃ vai vaiṣṇavānāṃ vimuktidam

vāsudevo'niruddhaśca tatassaṃkarṣaṇaḥ paraḥ //
pradyumnaśceti vikhyātaṃ sthiticakramanuttamam

sthitissṛṣṭasya jagatastatkartrā saha pālanam //
ārabdhakarmabhogāntaṃ jīvānāṃ phalabhoginām

viṣṇorevedamākhyātaṃ kṛtyaṃ rakṣāvidhāyinaḥ//
sthitāvapi tu sṛṣṭyādi kṛtyānāṃ paṃcakaṃ vibhoḥ

tatra pradyumnamukhyāste devatāḥ parikīrtitāḥ //
nirvikalpā nirātaṃkā muktānaṃdakarāssadā

sthiticakramidaṃ brahmanpratiṣṭhārūpamuttamam //
janārdanādhiṣṭhitaṃ ca paramaṃ padamucyate

evadeva padaṃ prāpyaṃ viṣṇupādābjasevinām //
vaiṣṇavānāṃ cakramidaṃ sālokyādipadapradam

viṣṇoreva sahasrāṃśātsaṃbabhūva pitāmahaḥ //
sadyojātamukhātmā yaḥ pṛthivītattvanāyakaḥ

vāgdevīsahito vāme sṛṣṭikarttā jagatprabhuḥ //
caturmukho raktavarṇo rajorūpasvarūpavān

hiṇyagarbhādyasyaiva vyaṣṭirūpaṃ catuṣṭayam //
hiraṇyagarbhotha virāṭ puruṣaḥ kāla eva ca

sṛṣṭi cakramidaṃ brahma putrādiṛṣisevitam//
sarvvakāmārthadaṃ brahmanparivārasukhapradam

sṛṣṭistu saṃhṛtasyāsya jīvasya prakṛtau bahiḥ//
ānīya karmabhogārtha sādhanāṃgaphalaissaha

saṃyojanamitīdaṃ tu kṛtyaṃ paitāmahaṃ viduḥ //
jagatsṛṣṭikriyāvijñā yāvadvyūhaṃ sukhāvaham

jagatsṛṣṭāvapi mune kṛtyānāṃ ca paṃcakaṃ vibhoḥ //
asti kālodayastatra devatāḥ parikīrttitāḥ

nivṛttirūpamākhyātaṃ sṛṣṭicakramidaṃ budhaiḥ //
pitāmahādhiṣṭhitaṃ ca padametaddhi śobhanam

etadeva pradaṃ prāpyaṃ brahmārpitadhiyāṃ nṛṇām //
paitāmahānāmetaddhi sālokyā divimuktidam

asminnapi catuṣke tu cakrāṇāṃ praṇavo bhavet //
maheśādikramādeva gauṇyā vṛttyā sa vācakaḥ

idaṃ khalu jagaccakraṃ śrutiviśrutavaibhavam //
pañcāraṃ cakramiti ha stauti śrutiridammune

ekameva jagaccakraṃ śambhośśaktivijṛṃbhitam //
sṛṣṭyādipaṃcāṃvayavaṃ paṃcāramiti kathyate

alātacakrabhramivadavicchinnalayodayam //
parito vartate yasmāttasmāccakramitīritam

sṛṣṭyādipṛthusṛṣṭitvātpṛthutvenopadṛśyate //
hiraṇmayasya devasya śambhoramitatejasaḥ

śaktikāryamidaṃ cakraṃ hiraṇyajyotirāśritam //
salilenāvṛtamidaṃ salilaṃ vahnināvṛtam

āvṛto vāyunā vahnirākāśenāvṛtaṃ mahat //
bhūtādinā tathākāśo bhūtādirmahatāvṛtaḥ

avyaktenāvṛtastadvanmahānityevamāstikaiḥ //
brahmāṇḍamiti saṃproktamācāryyairmunisattama

uktāni saptāvaraṇānyasya viśvasya guptaye //
cakrāddaśaguṇādhikyaṃ salilasya vidhīyate

uparyupari cānyonyamevaṃ daśaguṇādhikam //
brahmāṇḍamiti vijñeyaṃ taddvijairmunināyaka

imamarthamurīkṛtya cakrasāmīpyavarttanāt//
salilasya ca tanmadhye iti prāha śrutissvayam

anugrahatirobhāvasaṃhṛtisthitisṛṣṭibhiḥ //
karotyavirataṃ līlāmekaśśaktiyutaśśivaḥ

bahuneha kimuktena mune sāraṃ vadāmi te//
śiva evedamakhilaṃ śaktimāniti niścitam

iti śrīśivamahāpurāṇe ṣaṣṭhyāṃ kailāsasaṃhitāyāmupāsanāmūrttivarṇanaṃ nāma paṃcadaśo'dhyāyaḥ