Language

ENहिગુ
Scripture Library

Shiva Purana · Chapter 6.13

6.13.2

// subrahmaṇya uvāca //
atha madhyāhnasamaye snātvā niyatamānasaḥ //
gandhapuṣpākṣatādīni pūjādravyāṇyupāhareta////
nairṛtye pūjayeddevaṃ vighreśaṃ devapūjitam//
gaṇānāṃ tveti mantreṇāvāhayetsuvidhānataḥ

6.13.3

raktavarṇaṃ mahākāyaṃ sarvvābharaṇabhūṣitam//
pāśāṃkuśākṣābhīṣṭañca dadhānaṃ karapaṃkajaiḥ

6.13.4

evamāvāhya sandhyāya śaṃbhuputraṃ gajānanam//
abhyarcya pāyasāpūpanālikeraguḍādibhiḥ

6.13.5

naivedyamuttamaṃ dadyāttāmbūlādimathāparam//
paritoṣya namaskṛtya nirvighnamprārthayettataḥ

6.13.6

aupāsanāgnau karttavyaṃ svagṛhyoktavidhānataḥ //
ājyabhāgāntamāgneyaṃ makhatantramataḥ param

6.13.7

bhūḥ svāheti tryṛcā pūrṇāhutiṃ hutvā samāpya ca//
gāyatrīṃ prajapedyāvadaparāhṇamataṃdritaḥ

6.13.6

atha sāyantanīṃ sandhyāmupāsya snānapūrvakam // /
sāyamaupāsanaṃ hutvā maunī vijñāpayedgurum

6.13.9

śrapayitvā caruntasminsamidannājyabhedataḥ //
juhuyādraudrasūktena sadyojātādi pañcabhiḥ

6.13.6.13.10

brahmabhiśca mahādevaṃ sāṃbaṃ vahnau vibhāvayet //
gaurīrmimāya mantreṇa hutvā gaurīmanusmaran

6.13.11

tato'gnaye sviṣṭakṛte svāheti juhuyātsakṛt//
hutvopariṣṭāttantrantu tato'gneruttare budhaḥ

6.13.12

sthitvāsane japenmaunī cailājinakuśottare //
ābrāhmaṃ ca muhūrte tu gāyatrī dṛḍhamānasaḥ

6.13.13

tataḥ snātvā tvaśaktaścedbhasmanā vā vidhānataḥ //
śrapayitvā caruṃ tasminnagnāve vābhidhāritam

6.13.14

udagudvāsya barhiṣyāsādyājyena caruṃ tataḥ //
abhighāryya vyāhṛtīśca raudrasūktañca pañca ca

6.13.16

japedbrahmāṇi sandhāryya cittaṃ śivapadāṃbuje //
prajāpatimathendrañca viśvedevāstataḥ param //१५/
brahmāṇaṃ sacaturthyantaṃ svāhāṃtānpraṇavā dikān //
saṃjapya vācayitvā'tha puṇyāhaṃ ca tataḥ param

6.13.17

parastāttaṃtramagnaye svāhetyagnimukhāvadhi //
nirvartya paścātprāṇāya svāhetyārabhya pañcabhiḥ

6.13.18

sājyena caruṇā paścādagniṃ sviṣṭakṛtaṃ hunet //
punaśca prajapetsūktaṃ raudraṃ brahmāṇi pañca ca

6.13.19

maheśādicaturvyūhamantrāṃśca prajapetpunaḥ //
hutvopariṣṭāttantrantu svaśākhoktena vartmanā

6.13.6.13.20

tattaddevānsamuddiśya sāṃgaṃ kuryyādvicakṣaṇaḥ//
evamagnimukhādyaṃ yatkarmatantrampravarttitam

6.13.21

ataḥ paraṃ prajuhuyādvirajāhomamātmanaḥ //
ṣaḍviṃśatattvarūpesmindehe līnasya śuddhaye

6.13.22

tattvānyetāni maddehe śudhyantāmityanusmaran //
tatrātmatattvaśuddhyarthaṃ mantrairāruṇaketukaiḥ

6.13.23

paṭhyamānaiḥ pṛthivyādipuruṣāṃtaṃ kramānmune //
sājyena caruṇā maunī śivapādāmbujaṃ smaran

6.13.24

pṛthivyādi ca śabdādi vāgādyaṃ pañcakaṃ punaḥ //
śrotrādyañca śiraḥ pārśvapṛṣṭhodaracatuṣṭayam

6.13.25

jaṃghāṃ ca yojayetpaścāttvagādyaṃ dhātusaptakam //
prāṇādyaṃ pañcakaṃ paścādannādyaṃ kośapañcakam

6.13.26

/
manāścittaṃ ca buddhiścāhaṃkṛtiḥ khyātireva ca //
saṃkalpantu guṇāḥ paścātprakṛtiḥ puruṣastataḥ

6.13.27

puruṣasya tu bhoktṛtvaṃ pratipannasya bhojane //
antaraṃgatayā tattvapaṃcakaṃ parikīrtitam

6.13.28

niyatiḥ kālarāgaśca vidyā ca tadanantaram //
kalā ca paṃcakamidaṃ mayotpannammunīśvara

6.13.29

māyāntu prakṛtiṃ vidyāditi māyā śrutīritā //
tajjānyetāni tattvāni śrutyuktāni na saṃśayaḥ

6.13.6.13.30

/
kālasvabhāvo niyatiriti ca śrutitabravīt //
etatpañcakamevāsya pañcakañcakramucyate

6.13.31

ajānanpañcatattvāni vidvānapi ca/ mūḍhadhīḥ //
nipatyādhastātprakṛterupariṣṭātpumānayam

6.13.32

kākākṣinyāyamāśritya varttate pārśvatonvaham //
vidyātattvamidaṃ proktaṃ śuddhavidyāmaheśvarau

6.13.33

sadāśivaśca śaktiśca śivaścedaṃ tu pañcakam //
śiva tattvamidambrahmanprajñānabrahmavāgyataḥ

6.13.34

/
pṛthivyādiśivāṃtaṃ yattattvajātaṃ munīśvara //
svakāraṇalayadvārā śuddhirasya vidhīyatām

6.13.35

ekādaśānāṃ mantrāṇāmparasmaipada pūrvakam //
śivajyotiścaturthyantamidampadamathoccaret

6.13.36

na mameti vadetpaścāduddeśatyāga īritaḥ //
ataḥ paraṃ vividyaiti kapotakāyeti mantrayoḥ

6.13.37

vyāpakāya padasyānte paramātmana ityapi //
śivajyotiścaturthyantaṃ viśvabhūtapadampunaḥ

6.13.38

ghasanotsukaśabdañca caturthyaṃtamatho vadet //
parasmaipadamuccāryya devāya padamuccaret

6.13.39

uttiṣṭhasveti mantrasya viśvarūpāya śabdataḥ //
puruṣāya padambrūyādosvāhetyasya saṃvadet

6.13.6.13.40

lokatrayapadasyānte vyāpine paramātmane//
śivāyedaṃ na mama ca padambrūyādataḥ param

6.13.41

/
sva śākhoktaprakāreṇa purastāttantrakarmma ca //
nirvartya sarpiṣā miśraṃ carumprāśya purodhase

6.13.42

pradadyāddakṣiṇāntasmai hemādiparibṛṃhitām //
brahmāṇamudvāsya tataḥ prātaraupāsanaṃ hunet

6.13.43

saṃ māṃ siñcantu maruta iti mantrañjapennaraḥ //
yāte agna ityanena mantreṇāgnau pratāpya ca

6.13.44

hastamagnau samāropya svātmanyadvaitadhāmani //
prābhātikīṃ tataḥ sandhyāmupāsyādityamapyatha

6.13.45

upasthāya praviśyāpsu nābhidaghnaṃ praveśayan //
tanmantrānprajapetprītyā niścalātmā samutsukaḥ

6.13.46

āhitāgnistu yaḥ kuryyātprājāpatyeṣṭimāhite //
śraute vaiśvānare samyaksarvavedasadakṣiṇām

6.13.47

athāgnimātmanyāropya brāhmaṇaḥ pravrajedgṛhāt//
sāvitrīprathamaṃ pādaṃ sāvitrīmityudīrya ca

6.13.48

praveśayāmi śabdānte bhūromiti ca saṃvadet //
dvitīyampādamuccāryya sāvitrīmiti pūrvvavat

6.13.49

praveśayāmi śabdānte bhuvaromiti saṃvadet//
tṛtīyampādamuccāryya sāvitrīmityataḥ param

6.13.6.13.50

praveśayāmi śabdānte suvaromityudīrayet//
tripādamuccaretpūrvaṃ sāvitrīmityataḥ param

6.13.51

praveśayāmi śabdānte bhūrbhuvassuvaromiti //
udīrayetparamprītyā niścalātmā munīśvara

6.13.52

iyambhagavatī sākṣācchaṃkarārddhaśarīriṇī //
paṃcavaktrā daśabhujā vipañcanayanojjvalā

6.13.53

navaratnakirīṭodyaccandra lekhāvataṃsinī //
śuddhasphaṭikasaṃkāśā dayāyudhadharā śubhā

6.13.54

hārakeyūrakaṭakakiṃkiṇīnūpurādibhiḥ //
bhūṣitāvayavā divyavasanā ratnabhūṣaṇā

6.13.55

viṣṇunā vidhinā devaṛṣigaṃdharvvanāyakaiḥ //
mānavaiśca sadā sevyā sarvvātmavyāpinī śivā

6.13.56

sadāśivasya devasya dharmapatnī manoharā //
jagadambā trijananī triguṇā nirguṇāpyajā

6.13.57

ityevaṃ saṃvicāryyātha gāyatrīṃ prajapetsudhīḥ //
ādidevīṃ ca tripadāṃ brāhmaṇatvādidāmajām

6.13.58

yo hyanyathā japetpāpo gāyatrī śivarūpiṇīm//
sa pacyate mahāghore narake kalpasaṃkhyayā

6.13.59

sā vyāhṛtibhyaḥ saṃjātā tāsveva vilayaṃ gatā//
tāśca praṇavasambhūtāḥ praṇave vilayaṃ gatā

6.13.6.13.60

praṇavassarvavedādiḥ praṇavaḥ śivavācakaḥ //
mantrādhirājarājaśca mahābījaṃ manuḥ paraḥ

6.13.61

śivo vā praṇavo hyeṣa praṇavo vā śivaḥ smṛtaḥ //
vācyavācakayorbhedo nātyantaṃ vidyate yataḥ

6.13.62

enameva mahāmantrañjīvānāñca tanutyajām //
kāśyāṃ saṃśrāvya maraṇe datte muktiṃ parāṃ śivaḥ

6.13.63

tasmādekākṣarandevaṃ śivaṃ paramakāraṇam //
upāsate yatiśreṣṭhā hṛdayāmbhojamadhyagam

6.13.64

mumukṣavo'pare dhīrā viraktā laukikā narāḥ//
viṣayānmanasā jñātvopāsate paramaṃ śivam

6.13.65

evaṃ vilāpya gāyatrīṃ praṇave śivavācake //
ahaṃ vṛkṣasya rerivetyanuvākaṃ japetpunaḥ

6.13.66

yaśchandasāmṛṣabha ityanuvākamupakramāt //
gopāyāṃtaṃ japanpaścādutthitohamitīrayet

6.13.67

vadejjayettridhā mandamadhyocchrāyakramānmune//
praṇavampūrvvamuddhatya sṛṣṭisthitilayakramāt

6.13.68

teṣāmatha kramādbhūyādbhūssaṃnyastambhuvastathā //
saṃnyastaṃ suvarityuktvā saṃnyastaṃ padamuccaram

6.13.69

sarvamaṃtrādyaḥ pradeśe mayeti ca padaṃ vadet //
praṇavaṃ pūrvamuddhṛtya samaṣṭiṃ vyāhṛtīrvadet

6.13.6.13.70

samastamityato brūyānmayeti ca samabravīt //
sadāśivaṃ hṛdi dhyātvā maṃdādīti tato mune

6.13.71

praiṣamaṃtrāṃstu japtvaivaṃ sāvadhānena cetasā //
abhayaṃ sarvabhūtebhyo mattaḥ svāheti saṃjapan

6.13.72

prācyāṃ diśyapa uddhṛtya prakṣipedajaliṃ tataḥ //
śikhāṃ yajñopavītaṃ ca yatrotpāṭya ca pāṇinā

6.13.73

gṛhītvā praṇavaṃ bhūśca samudraṃ gaccha samvadet //
vahnijāyāṃ samuccāryya sodakāñjalinā tataḥ

6.13.74

apsu hūyādatha preṣairabhimaṃtrya tridhā tvapaḥ /
prāśya tīre samāgatya bhūmau vastrādikaṃ tyajet

6.13.75

udaṅmukhaḥ prāṅmukho vā gacchessaptapadādhikam //
kiñciddūramathācāryastiṣṭha tiṣṭheti saṃvadet

6.13.76

lokasya vyavahārārthaṃ kaupīnaṃ daṇḍameva ca //
bhagavansvīkuruṣveti dadyātsvenaiva pāṇinā

6.13.77

dattvā sudoraṃ kaupīnaṃ kāṣāyavasanaṃ tataḥ //
ācchādyācamya ca dvedhā ta śiṣyamiti saṃvadet

6.13.78

indrasya vajro'si tata iti mantramudāharet //
samprārthya daṇḍaṃ gṛhṇīyātsakhāya iti saṃjapan

6.13.79

atha gatvā guroḥ pārśvaṃ śivapādāṃbujaṃ smaran //
praṇameddaṇḍavadbhūmau trivāraṃ saṃyatātmavān

6.13.6.13.80

punarutthāya ca śanaiḥ premṇā paśyanguruṃ nijam //
kṛtāñjalipuṭastiṣṭhedgurupāda samīpataḥ

6.13.81

karmmārambhātpūrvameva gṛhītvā gomayaṃ śubham //
sthūlāmalakamātreṇa kṛtvā piṇḍānviśoṣayeta

6.13.82

sauraistu kiraṇaireva homārambhāgnimadhyagān//
nikṣipya homasampūrttau bhasma saṃgṛhya gopayet

6.13.83

tato gurussamādāya virajānalajaṃ sitam //
bhasma tenaiva taṃ śiṣyamagnirityādibhiḥ kramāt

6.13.84

maṃtrairaṃgāni saṃspṛśya mūrddhādicaraṇāntataḥ //
īśānādyaiḥ pañcamaṃtrai śira ārabhya sarvataḥ

6.13.85

samuddhṛtya vidhānena tripuṇḍraṃ dhārayettataḥ//
triyāyuṣaistryambakaiśca mūrdhna ārabhya ca kramāt

6.13.86

tatassadbhaktiyuktena cetasā śiṣyasattamaḥ//
hṛtpaṃkaje samāsīnaṃ dhyāyecchivamumāsakham

6.13.87

hastaṃ nidhāya śirasi śiṣyasya sa gururvadet //
trivāraṃ praṇavaṃ dakṣakarṇe ṛṣyādisaṃyutam

6.13.88

tataḥ kṛtvā ca karuṇāṃ praṇavasyārtha mādiśet //
ṣaḍvidhārtthapari jñānasahitaṃ gurusattamaḥ

6.13.89

dviṣaṭprakāraṃ sa guruṃ praṇamedbhuvi daṇḍavat//
tadadhīno bhavennityaṃ nānyatkarmma samācaret

6.13.6.13.90

tadājñayā tataḥ śiṣyo vedāntārthānusārataḥ //
śivajñānaparo bhūyātsaguṇāguṇabhedataḥ

6.13.91

tatastenaiva śiṣyeṇa śravaṇādyaṃgapūrvvakam //
prabhātikādyanuṣṭhānaṃ japānte kārayedguruḥ

6.13.92

pūjāṃ ca maṇḍale tasminkailāsaprastarāhvaye //
śivoditena mārgeṇa śiṣyastatraiva pūjayet

6.13.93

devannityamaśaktaścetpūjituṃ guruṇā śubham //
sphāṭikaṃ pīṭhikopetaṃ gṛhṇīyālliṃgamaiśvaram

6.13.94

varaṃ prāṇaparityāgaśchedanaṃ śiraso'pi me //
na tvanabhyarcya bhuñjīyāṃ bhagavantaṃ trilocanam

6.13.95

evantrivāramuccāryya śapathaṃ gurusannidhau /
kuryyāddṛḍhamanāśśiṣyaḥ śivabhaktisamudvahan

6.13.96

tata eva mahādevaṃ nityamudyuktamānasaḥ//
pūjayetparayā bhaktyā pañcāvaraṇamārgataḥ

6.13.13

iti śrīśivamahāpurāṇe ṣaṣṭhyāṃ kailāsasaṃhitāyāṃ trayodaśo'dhyāyaḥ

Original text: śivapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc