Shiva Purana · Chapter 6.13
// subrahmaṇya uvāca //
atha madhyāhnasamaye snātvā niyatamānasaḥ //
gandhapuṣpākṣatādīni pūjādravyāṇyupāhareta////
nairṛtye pūjayeddevaṃ vighreśaṃ devapūjitam//
gaṇānāṃ tveti mantreṇāvāhayetsuvidhānataḥ
raktavarṇaṃ mahākāyaṃ sarvvābharaṇabhūṣitam//
pāśāṃkuśākṣābhīṣṭañca dadhānaṃ karapaṃkajaiḥ
evamāvāhya sandhyāya śaṃbhuputraṃ gajānanam//
abhyarcya pāyasāpūpanālikeraguḍādibhiḥ
naivedyamuttamaṃ dadyāttāmbūlādimathāparam//
paritoṣya namaskṛtya nirvighnamprārthayettataḥ
aupāsanāgnau karttavyaṃ svagṛhyoktavidhānataḥ //
ājyabhāgāntamāgneyaṃ makhatantramataḥ param
bhūḥ svāheti tryṛcā pūrṇāhutiṃ hutvā samāpya ca//
gāyatrīṃ prajapedyāvadaparāhṇamataṃdritaḥ
atha sāyantanīṃ sandhyāmupāsya snānapūrvakam // /
sāyamaupāsanaṃ hutvā maunī vijñāpayedgurum
śrapayitvā caruntasminsamidannājyabhedataḥ //
juhuyādraudrasūktena sadyojātādi pañcabhiḥ
brahmabhiśca mahādevaṃ sāṃbaṃ vahnau vibhāvayet //
gaurīrmimāya mantreṇa hutvā gaurīmanusmaran
tato'gnaye sviṣṭakṛte svāheti juhuyātsakṛt//
hutvopariṣṭāttantrantu tato'gneruttare budhaḥ
sthitvāsane japenmaunī cailājinakuśottare //
ābrāhmaṃ ca muhūrte tu gāyatrī dṛḍhamānasaḥ
tataḥ snātvā tvaśaktaścedbhasmanā vā vidhānataḥ //
śrapayitvā caruṃ tasminnagnāve vābhidhāritam
udagudvāsya barhiṣyāsādyājyena caruṃ tataḥ //
abhighāryya vyāhṛtīśca raudrasūktañca pañca ca
japedbrahmāṇi sandhāryya cittaṃ śivapadāṃbuje //
prajāpatimathendrañca viśvedevāstataḥ param //१५/
brahmāṇaṃ sacaturthyantaṃ svāhāṃtānpraṇavā dikān //
saṃjapya vācayitvā'tha puṇyāhaṃ ca tataḥ param
parastāttaṃtramagnaye svāhetyagnimukhāvadhi //
nirvartya paścātprāṇāya svāhetyārabhya pañcabhiḥ
sājyena caruṇā paścādagniṃ sviṣṭakṛtaṃ hunet //
punaśca prajapetsūktaṃ raudraṃ brahmāṇi pañca ca
maheśādicaturvyūhamantrāṃśca prajapetpunaḥ //
hutvopariṣṭāttantrantu svaśākhoktena vartmanā
tattaddevānsamuddiśya sāṃgaṃ kuryyādvicakṣaṇaḥ//
evamagnimukhādyaṃ yatkarmatantrampravarttitam
ataḥ paraṃ prajuhuyādvirajāhomamātmanaḥ //
ṣaḍviṃśatattvarūpesmindehe līnasya śuddhaye
tattvānyetāni maddehe śudhyantāmityanusmaran //
tatrātmatattvaśuddhyarthaṃ mantrairāruṇaketukaiḥ
paṭhyamānaiḥ pṛthivyādipuruṣāṃtaṃ kramānmune //
sājyena caruṇā maunī śivapādāmbujaṃ smaran
pṛthivyādi ca śabdādi vāgādyaṃ pañcakaṃ punaḥ //
śrotrādyañca śiraḥ pārśvapṛṣṭhodaracatuṣṭayam
jaṃghāṃ ca yojayetpaścāttvagādyaṃ dhātusaptakam //
prāṇādyaṃ pañcakaṃ paścādannādyaṃ kośapañcakam
/
manāścittaṃ ca buddhiścāhaṃkṛtiḥ khyātireva ca //
saṃkalpantu guṇāḥ paścātprakṛtiḥ puruṣastataḥ
puruṣasya tu bhoktṛtvaṃ pratipannasya bhojane //
antaraṃgatayā tattvapaṃcakaṃ parikīrtitam
niyatiḥ kālarāgaśca vidyā ca tadanantaram //
kalā ca paṃcakamidaṃ mayotpannammunīśvara
māyāntu prakṛtiṃ vidyāditi māyā śrutīritā //
tajjānyetāni tattvāni śrutyuktāni na saṃśayaḥ
/
kālasvabhāvo niyatiriti ca śrutitabravīt //
etatpañcakamevāsya pañcakañcakramucyate
ajānanpañcatattvāni vidvānapi ca/ mūḍhadhīḥ //
nipatyādhastātprakṛterupariṣṭātpumānayam
kākākṣinyāyamāśritya varttate pārśvatonvaham //
vidyātattvamidaṃ proktaṃ śuddhavidyāmaheśvarau
sadāśivaśca śaktiśca śivaścedaṃ tu pañcakam //
śiva tattvamidambrahmanprajñānabrahmavāgyataḥ
/
pṛthivyādiśivāṃtaṃ yattattvajātaṃ munīśvara //
svakāraṇalayadvārā śuddhirasya vidhīyatām
ekādaśānāṃ mantrāṇāmparasmaipada pūrvakam //
śivajyotiścaturthyantamidampadamathoccaret
na mameti vadetpaścāduddeśatyāga īritaḥ //
ataḥ paraṃ vividyaiti kapotakāyeti mantrayoḥ
vyāpakāya padasyānte paramātmana ityapi //
śivajyotiścaturthyantaṃ viśvabhūtapadampunaḥ
ghasanotsukaśabdañca caturthyaṃtamatho vadet //
parasmaipadamuccāryya devāya padamuccaret
uttiṣṭhasveti mantrasya viśvarūpāya śabdataḥ //
puruṣāya padambrūyādosvāhetyasya saṃvadet
lokatrayapadasyānte vyāpine paramātmane//
śivāyedaṃ na mama ca padambrūyādataḥ param
/
sva śākhoktaprakāreṇa purastāttantrakarmma ca //
nirvartya sarpiṣā miśraṃ carumprāśya purodhase
pradadyāddakṣiṇāntasmai hemādiparibṛṃhitām //
brahmāṇamudvāsya tataḥ prātaraupāsanaṃ hunet
saṃ māṃ siñcantu maruta iti mantrañjapennaraḥ //
yāte agna ityanena mantreṇāgnau pratāpya ca
hastamagnau samāropya svātmanyadvaitadhāmani //
prābhātikīṃ tataḥ sandhyāmupāsyādityamapyatha
upasthāya praviśyāpsu nābhidaghnaṃ praveśayan //
tanmantrānprajapetprītyā niścalātmā samutsukaḥ
āhitāgnistu yaḥ kuryyātprājāpatyeṣṭimāhite //
śraute vaiśvānare samyaksarvavedasadakṣiṇām
athāgnimātmanyāropya brāhmaṇaḥ pravrajedgṛhāt//
sāvitrīprathamaṃ pādaṃ sāvitrīmityudīrya ca
praveśayāmi śabdānte bhūromiti ca saṃvadet //
dvitīyampādamuccāryya sāvitrīmiti pūrvvavat
praveśayāmi śabdānte bhuvaromiti saṃvadet//
tṛtīyampādamuccāryya sāvitrīmityataḥ param
praveśayāmi śabdānte suvaromityudīrayet//
tripādamuccaretpūrvaṃ sāvitrīmityataḥ param
praveśayāmi śabdānte bhūrbhuvassuvaromiti //
udīrayetparamprītyā niścalātmā munīśvara
iyambhagavatī sākṣācchaṃkarārddhaśarīriṇī //
paṃcavaktrā daśabhujā vipañcanayanojjvalā
navaratnakirīṭodyaccandra lekhāvataṃsinī //
śuddhasphaṭikasaṃkāśā dayāyudhadharā śubhā
hārakeyūrakaṭakakiṃkiṇīnūpurādibhiḥ //
bhūṣitāvayavā divyavasanā ratnabhūṣaṇā
viṣṇunā vidhinā devaṛṣigaṃdharvvanāyakaiḥ //
mānavaiśca sadā sevyā sarvvātmavyāpinī śivā
sadāśivasya devasya dharmapatnī manoharā //
jagadambā trijananī triguṇā nirguṇāpyajā
ityevaṃ saṃvicāryyātha gāyatrīṃ prajapetsudhīḥ //
ādidevīṃ ca tripadāṃ brāhmaṇatvādidāmajām
yo hyanyathā japetpāpo gāyatrī śivarūpiṇīm//
sa pacyate mahāghore narake kalpasaṃkhyayā
sā vyāhṛtibhyaḥ saṃjātā tāsveva vilayaṃ gatā//
tāśca praṇavasambhūtāḥ praṇave vilayaṃ gatā
praṇavassarvavedādiḥ praṇavaḥ śivavācakaḥ //
mantrādhirājarājaśca mahābījaṃ manuḥ paraḥ
śivo vā praṇavo hyeṣa praṇavo vā śivaḥ smṛtaḥ //
vācyavācakayorbhedo nātyantaṃ vidyate yataḥ
enameva mahāmantrañjīvānāñca tanutyajām //
kāśyāṃ saṃśrāvya maraṇe datte muktiṃ parāṃ śivaḥ
tasmādekākṣarandevaṃ śivaṃ paramakāraṇam //
upāsate yatiśreṣṭhā hṛdayāmbhojamadhyagam
mumukṣavo'pare dhīrā viraktā laukikā narāḥ//
viṣayānmanasā jñātvopāsate paramaṃ śivam
evaṃ vilāpya gāyatrīṃ praṇave śivavācake //
ahaṃ vṛkṣasya rerivetyanuvākaṃ japetpunaḥ
yaśchandasāmṛṣabha ityanuvākamupakramāt //
gopāyāṃtaṃ japanpaścādutthitohamitīrayet
vadejjayettridhā mandamadhyocchrāyakramānmune//
praṇavampūrvvamuddhatya sṛṣṭisthitilayakramāt
teṣāmatha kramādbhūyādbhūssaṃnyastambhuvastathā //
saṃnyastaṃ suvarityuktvā saṃnyastaṃ padamuccaram
sarvamaṃtrādyaḥ pradeśe mayeti ca padaṃ vadet //
praṇavaṃ pūrvamuddhṛtya samaṣṭiṃ vyāhṛtīrvadet
samastamityato brūyānmayeti ca samabravīt //
sadāśivaṃ hṛdi dhyātvā maṃdādīti tato mune
praiṣamaṃtrāṃstu japtvaivaṃ sāvadhānena cetasā //
abhayaṃ sarvabhūtebhyo mattaḥ svāheti saṃjapan
prācyāṃ diśyapa uddhṛtya prakṣipedajaliṃ tataḥ //
śikhāṃ yajñopavītaṃ ca yatrotpāṭya ca pāṇinā
gṛhītvā praṇavaṃ bhūśca samudraṃ gaccha samvadet //
vahnijāyāṃ samuccāryya sodakāñjalinā tataḥ
apsu hūyādatha preṣairabhimaṃtrya tridhā tvapaḥ /
prāśya tīre samāgatya bhūmau vastrādikaṃ tyajet
udaṅmukhaḥ prāṅmukho vā gacchessaptapadādhikam //
kiñciddūramathācāryastiṣṭha tiṣṭheti saṃvadet
lokasya vyavahārārthaṃ kaupīnaṃ daṇḍameva ca //
bhagavansvīkuruṣveti dadyātsvenaiva pāṇinā
dattvā sudoraṃ kaupīnaṃ kāṣāyavasanaṃ tataḥ //
ācchādyācamya ca dvedhā ta śiṣyamiti saṃvadet
indrasya vajro'si tata iti mantramudāharet //
samprārthya daṇḍaṃ gṛhṇīyātsakhāya iti saṃjapan
atha gatvā guroḥ pārśvaṃ śivapādāṃbujaṃ smaran //
praṇameddaṇḍavadbhūmau trivāraṃ saṃyatātmavān
punarutthāya ca śanaiḥ premṇā paśyanguruṃ nijam //
kṛtāñjalipuṭastiṣṭhedgurupāda samīpataḥ
karmmārambhātpūrvameva gṛhītvā gomayaṃ śubham //
sthūlāmalakamātreṇa kṛtvā piṇḍānviśoṣayeta
sauraistu kiraṇaireva homārambhāgnimadhyagān//
nikṣipya homasampūrttau bhasma saṃgṛhya gopayet
tato gurussamādāya virajānalajaṃ sitam //
bhasma tenaiva taṃ śiṣyamagnirityādibhiḥ kramāt
maṃtrairaṃgāni saṃspṛśya mūrddhādicaraṇāntataḥ //
īśānādyaiḥ pañcamaṃtrai śira ārabhya sarvataḥ
samuddhṛtya vidhānena tripuṇḍraṃ dhārayettataḥ//
triyāyuṣaistryambakaiśca mūrdhna ārabhya ca kramāt
tatassadbhaktiyuktena cetasā śiṣyasattamaḥ//
hṛtpaṃkaje samāsīnaṃ dhyāyecchivamumāsakham
hastaṃ nidhāya śirasi śiṣyasya sa gururvadet //
trivāraṃ praṇavaṃ dakṣakarṇe ṛṣyādisaṃyutam
tataḥ kṛtvā ca karuṇāṃ praṇavasyārtha mādiśet //
ṣaḍvidhārtthapari jñānasahitaṃ gurusattamaḥ
dviṣaṭprakāraṃ sa guruṃ praṇamedbhuvi daṇḍavat//
tadadhīno bhavennityaṃ nānyatkarmma samācaret
tadājñayā tataḥ śiṣyo vedāntārthānusārataḥ //
śivajñānaparo bhūyātsaguṇāguṇabhedataḥ
tatastenaiva śiṣyeṇa śravaṇādyaṃgapūrvvakam //
prabhātikādyanuṣṭhānaṃ japānte kārayedguruḥ
pūjāṃ ca maṇḍale tasminkailāsaprastarāhvaye //
śivoditena mārgeṇa śiṣyastatraiva pūjayet
devannityamaśaktaścetpūjituṃ guruṇā śubham //
sphāṭikaṃ pīṭhikopetaṃ gṛhṇīyālliṃgamaiśvaram
varaṃ prāṇaparityāgaśchedanaṃ śiraso'pi me //
na tvanabhyarcya bhuñjīyāṃ bhagavantaṃ trilocanam
evantrivāramuccāryya śapathaṃ gurusannidhau /
kuryyāddṛḍhamanāśśiṣyaḥ śivabhaktisamudvahan
tata eva mahādevaṃ nityamudyuktamānasaḥ//
pūjayetparayā bhaktyā pañcāvaraṇamārgataḥ
iti śrīśivamahāpurāṇe ṣaṣṭhyāṃ kailāsasaṃhitāyāṃ trayodaśo'dhyāyaḥ
Original text: śivapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0