Shiva Purana · Chapter 6.12

śrībrahmaṇya uvāca //
sādhusādhu mahābhāga vāmadeva munīśvara//
tvamatīva śive bhaktaśśvijñānavatāṃvaraḥ

tvayā tvaviditaṃ kiṃcinnā sti lokeṣu kutracit//
tathāpi tava vakṣyāmi lokānugrahakāriṇaḥ

lokesminpaśavassarvve nānāśāstravimohitāḥ //
vañcitāḥ parameśasya māyayātivicitrayā

na jānati paraṃ sākṣātpraṇavārthammaheśvaram //
saguṇannirguṇaṃ brahma tridevajanakamparam

dakṣiṇambāhumuddhṛtya śapathamprabravīmi te //
satyaṃ satyaṃ punassatyaṃ satyaṃ satyaṃ punaḥ punaḥ

praṇavārthaśśivaḥ sākṣātprādhānyena prakīrttitaḥ ///
śrutiṣu smṛtiśāstreṣu purāṇeṣvāgameṣu ca

yato vāco nivarttante aprāpya manasā saha //
ānandaṃ yasya ve vidvānna bibheti kutaśca na

yasmājjagadidaṃ sarvaṃ vidhiviṣṇvindrapūrvakam //
saha bhūtendriyagrāmaiḥ prathamaṃ samprasūyate

na samprasūyate yo vai kutaścana kadācana //
yasminna bhāsate vidyunna na sūryo na candramāḥ

yasya bhāso vibhātīdañjagatsarvaṃ samantataḥ //
sarvvaiśvaryyeṇa sampanno nāmnā sarvveśvarassvayam

yo vai mumukṣubhirdhyeyaḥ śambhurākāśamadhyagaḥ //
sarvavyāpī prakāśātmā bhāsarūpo hi cinmayaḥ

/
yasya puṃsaḥ parā śaktirbhāvagamyā manoharā //
nirguṇā svaguṇaireva nigūḍhā niṣkalā śivā

tadīyantrividhaṃrūpaṃ sthūlaṃ sūkṣmaṃ parantataḥ //
dhyeyaṃ mumukṣubhirnityaṃ kramato yogibhirmune

niṣkalassarvvadevānāmādidevassanātanaḥ //
jñānakriyāsvabhāvo yaḥ para mātmeti gīyate

tasya devādhidevasya mūrttissākṣātsadāśivaḥ //
pañcamaṃtratanurdevaḥ kalāpañcakavigrahaḥ

śuddhasphaṭikasaṃkāśaḥ prasannaḥ śītaladyutiḥ //
paṃcavaktro daśabhujastripaṃcanayanaḥ prabhuḥ

īśānamukuṭopetaḥ puruṣāsyaḥ purātanaḥ //
aghorahṛdayo vāmadevaguhyapradeśavān

sadyapādaśca tanmūrttiḥ sākṣātsakalaniṣkalaḥ //
sarvvajñatvādiṣaṭśaktiṣaḍaṃgīkṛtavigrahaḥ

śabdādiśaktisphuritahṛtpaṃkajavirājitaḥ //
svaśaktyā vāmabhāge tu manonmanyā vibhūṣitaḥ

mantrādiṣaḍvidhārthānāmarthopanyāsasārgataḥ //
samaṣṭivyaṣṭibhāvārthaṃ vakṣyāmi praṇavātmakam

upadeśakramo hyādau vaktavyaśśrūyatāmayam//
cāturvvarṇyaṃ hi lokesminprasiddhammānuṣe mune

traivarṇikānāmevātra śrutyācārasamanvayaḥ //
śuśrūṣāmātrasārā hi śūdrāḥ śrutibahiṣkṛtāḥ // २२ /
traivarṇikānāṃ sarvveṣāṃ svasvāśramaratātmanām //
śrutismṛtyudito dharmo'nuṣṭheyo nāparaḥ kvacit

śrutismṛtyuditaṃ karmma kurvva nsiddhimavāpsyati //
ityuktamparameśena vedamārgapradarśinā

varṇāśramācārapuṇyairabhyarcya parameśvaram //
tatsāyujyaṃ gatāssarve bahavo munisattamāḥ

brahmacaryeṇa munayo devā yajñakriyādhvanā //
pitaraḥ prajayā tṛptā iti hi śrutirabravīt

evaṃ ṛṇatrayānmukto vānaprasthāśramaṃ gataḥ //
śītoṣṇasukhaduḥkhādisahiṣṇurvijitendriyaḥ

tapasvī vijitāhāro yamāya yogama bhyaset //
yathā dṛḍhatarā buddhiravicālyā bhavettathā

evaṃ krameṇa śuddhātmā sarvvakarmmāṇi vinyaset //
sanyasya sarvvakarmmāṇi jñānapūjāparo bhavet

sā hi sākṣācchivaikyena jīvanmuktiphalapradā //
sarvvottamā hi vijñeyā nirvikārā yatātma nām

tatprakāramahaṃ vakṣye lokānugrahakāmyayā //
tava stehānmahāprājña sāvadhānatayā śṛṇu

sarvvaśāstrārthatattvajñaṃ vedāṃtajñānapāragam //
ācāryyamupagacchetsa yatirmmatimatāṃ varam

tatsamīpamupavrajya yathāvidhi vicakṣaṇaḥ //
dīrghadaṇḍapraṇāmādyaistoṣayedyatnatassudhīḥ

yo gurussa śivaḥ prokto yaśśivassa gurussmṛtaḥ //
iti niścitya manasā svavicārannivedayet

labdhānujñastu guruṇā dvādaśāhaṃ payovratī//
śuklapakṣe caturthyāṃ vā daśamyāṃ vā vidhānataḥ

prātaḥ snātvā viśuddhātmā kṛtanitya kriyassudhīḥ //
gurumāhūya vidhinā nāṃdīśrāddhaṃ samārabhet

viśvedevāḥ satyavasusaṃjñāvaṃtaḥ prakīrttitāḥ //
devaśrāddhe brahmaviṣṇu maheśāḥ kathitāstrayaḥ

ṛṣiśrāddhe tu samproktā devakṣetramanuṣyajāḥ //
devaśrāddhe tu vasurudrādityāssamprakīrttitāḥ

catvāro mānuṣaśrāddhe sanakādyā munīśvarāḥ //
bhūtaśrāddhe paṃca mahābhūtāni ca tataḥ param

cakṣurādīndriyagrāmo bhūtagrāmaścaturvidhaḥ// /
pitṛśrāddhe pitā tasya pitā tasya pitā trayaḥ

mātṛśrāddhe mātṛpitāmahyau ca prapitāmahī //
ātmaśrāddhe tu catvāra ātmā pitṛpitāmahau

prapitāmahanāmā ca sapatnīkāḥ prakīrttitāḥ //
mātāmahātmakaśrāddhe trayo mātāmahādayaḥ

pratiśrāddhaṃ brāhmaṇānāṃ yugmaṃ kṛtvopakalpitān //
āhūya pādau prakṣālya svayamācamya yatnataḥ

samastasaṃpatsamavāptihetavaḥ samutthitāpatkuladhūmaketavaḥ //
apārasaṃsārasamudrasetavaḥ punantu māṃ brāhmaṇapādareṇavaḥ

āpaddhanadhvāntasahasrabhānavaḥ samīhitā rthārpaṇakāmadhenavaḥ //
samastatīrthāṃbupavitramūrttayo rakṣaṃtu māṃ brāhmaṇapādapāṃsavaḥ

iti japtvā namaskṛtya sāṣṭāṃgaṃ bhuvi daṇḍavat //
sthitvā tu prāṅmukhaḥ śambhoḥ pādābjayugalaṃ smaran

sapavitrakaraśśuddha upavītī dṛḍhāsanaḥ //
prāṇāyāmatrayaṃ kuryyā cchrutvātithyādikaṃ punaḥ

matsaṃnyāsāṃgabhūtaṃ yadviśvedevādikaṃ tathā //
śrāddhamaṣṭavidhaṃ mātāmahagataṃ pārvaṇena vai

vidhānena kariṣyāmi yuṣmadājñāpurassaram //
evaṃ vidhāya saṃkalpaṃ darbhānuttaratastyajet

upaspṛśyāpa utthāya varaṇakramamārabhet//
pavitrapāṇiḥ saṃspṛśya pāṇī brāhmaṇayorvadet

viśvedevārtha ityādi bhavadbhyāṃ kṣaṇa ityapi

prasādanīya ityantaṃ sarvva traivaṃ vidhikramaḥ //
evaṃ samāpya varaṇaṃ maṇḍalāni prakalpayet

udagārabhya daśa ca kṛtvābhyarcanamakṣataiḥ //
teṣu krameṇa saṃsthāpya brāhmaṇānpādayoḥ punaḥ

viśvedevādināmāni sasaṃvabodhanamuccaret //
idaṃ vaḥ pādyamiti sakuśapuṣpākṣatodakaiḥ

pādyaṃ dattvā svayamapi kṣālitāṃghrirudaṅmukhaḥ //
ācamya yugmaklṛptāṃstānāsaneṣūpaveśya ca

viśvedevasvarūpasya brāhmaṇasyedamāsanam //
iti darbhāsanaṃ dattvā darbhapāṇissvayaṃ sthitaḥ

asminnāndīmukhaśrāddhe viśvedevārtha ityapi //
bhavadbhyāṃ kṣaṇa ityuktvā kriyatāmiti saṃvadet

prāpnutāmiti samprocya bhavantāviti saṃvadet //
vadetāṃ prāpnuyāveti tau ca brāhmaṇapuṃgavau

saṃpūrṇamastu saṃkalpasiddhirastviti tānprati //
bhavanto'nugṛhṇaṃtviti prārthayeddvijapuṃgavān

tataśśuddhakadalyādipātreṣu kṣāliteṣu ca //
annādibhojyadravyāṇi dattvā darbhaiḥ pṛthakpṛthak

paristīryya svayaṃ tatra pariṣicyodakena ca//
hastābhyāmavalaṃbyātha pātraṃ pratyekamādarāt

pṛthivī te pātramityādi kṛtvā tatra vyavasthitān//
devādīṃśca caturthyantānanūdyākṣatasaṃyutān

udaggṛhītvā svāheti devārthe'nnaṃ yajetpunaḥ //
na mameti vadedante sarvatrāyaṃ vidhikramaḥ

yatpādapadmasmaraṇādyasya nāmajapādapi //
nyūnaṃ karma bhavetpūrṇantaṃ vande sāmbamīśvaram

iti japtvā tato brūyānmayā kṛta midaṃ punaḥ //
nāndīmukhaśrāddhamiti yathoktaṃ ca vadettataḥ

asviti brūteti ca tānprasādya dvijapuṃgavān //
visṛjya svakarasthodaṃ praṇamya bhuvi daṇḍavat

utthāya ca tato brūyādamṛtambhavatu dvijān //
prārthayecca paraṃ prītyā kṛtāṃjalirudāradhīḥ

śrīrudraṃ camakaṃ sūktaṃ pauruṣaṃ ca yathāvidhi //
citte sadāśivandhyātvā japedbrahmāṇi pañca ca

bhojanānte rudrasūktaṃ kṣamā payya dvijānmunaḥ //
tanmantreṇa tato dadyāduttarāpośaṇaṃ puraḥ

prakṣālitāṃghrirācamya piṇḍasthānaṃ vrajettataḥ //
āsīnaḥ prāṅmukho maunī prāṇāyāmatrayaṃ caret

nāndīmukhoktaśrāddhāṃgaṃ kariṣye piṇḍadānakam //
iti saṃkalpya dakṣādisamārabhyodakānti kam

nava rekhāḥ samālikhya prāgagrāndvādaśa kramāt//
saṃstīryya darbhāndakṣādidevādisthānapañcakam

tūṣṇīṃ dadyātsākṣatodaṃ triṣu sthāneṣu ca kramāt//
sthāneṣvanyeṣu mātṛṣu mārjjayantāstataḥ param

atreti pitaraḥ paścātsākṣatodaṃ samarcya ca //
dadyāttataḥ krameṇaiva devādisthānapañcake

tattaddevādināmāni caturthyantānyudīryya ca//
piṇḍatrayaṃ tato dadyātpratyekaṃ sthānapañcake

svagṛhyoktena mārgeṇa dadyātpiṇḍānpṛthakpṛthak //
dadyādidaṃ sākṣataṃ ca pitṛsāṅguṇyahetave

dhyāyetsadāśivaṃ devaṃ hṛdayāmbhojamadhyataḥ //
tatpādapadmasmaraṇāditi ślokaṃ paṭhanpunaḥ

namaskṛtya brāhmaṇebhyo dakṣiṇāṃ ca svaśa ktitaḥ //
dattvā kṣamāpayya ca tānvisṛjya ca tataḥ kramāt

piṇḍānutsṛjya gogrāsaṃ dadyānnocejjale kṣipet //
puṇyāhavācanaṃ tvāṃ bhuṃjīta svajanaissaha

anyedyuḥ prātarutthāya kṛtanityakriyassudhīḥ //
upoṣya kṣaurakarmādi kakṣopasthavivarjitam

keśaśmaśrunakhāneva karmmāvadhi visṛjya ca//
samāṣṭakeśānvidhivatkārayitvā vidhānataḥ

snātvā dhautapaṭaśśuddho dvirācamyātha vāgyataḥ //
bhasma saṃdhāryya vidhinā kṛtvā puṇyāhavācanam

tena saṃprokṣya saṃprāpya śuddhadehasvabhāvataḥ //
homadravyārthamācāryya dakṣiṇārthaṃ vihāya ca

dravyajātaṃ maheśāya dvijebhyaśca viśeṣataḥ //
bhaktebhyaśca pradāyātha śivāya gururūpiṇe

vastrādi dakṣiṇāṃ dattvā praṇamya bhuvi daṇḍavat //
dorakaupīnavasanaṃ daṇḍācca kṣālitambhuvi

ādāya homadravyāṇi samidhādīni ca kramāt//
samudratīre nadyāṃ vā parvvate vā śivālaye

araṇye cāpī goṣṭhe vā vicāryya sthānamuttamam //
sthitvācamya tataḥ pūrvvaṃ kṛtvā mānasamañjarīm

brāhmamoṃkārasahitaṃ namo brahmaṇa ityapi //
japitvā tristato brūyādagnimīḻe purohitam

atha mahāvratamiti agnirvai devā nāmataḥ //
tathaitasya samāmnāyamiṣetvorjje tvā veti tat

agna āyāhi vītaye śanno devīrabhiṣṭaye//
paścātprocya mayarasatajabhanalagaiḥ saha

sammitaṃ ca tataḥ pañcasaṃvatsaramayaṃ tataḥ //
samāmnāyassamāmnātaḥ atha śikṣāṃ vadetpunaḥ //
pravakṣyāmītyudīryātha vṛddhirādaicca samvadet

athāto dharmajijñāsetyuccārya punaraṃjasā //
athāto brahmajijñāsā vedādīnapi saṃjapet

brahmāṇamindraṃ sūryyañca somaṃ caiva prajāpatim //
ātmānamantarātmānaṃ jñānātmānamataḥ param

paramātmānamapi ca praṇavādyaṃ namoṃtakam //
caturthyantaṃ japitvā'tha saktumuṣṭiṃ pragṛhya ca

prāśyātha praṇavenaiva dvirācamyātha saṃspṛśet //
nābhiṃ mantrānvakṣyamāṇanpraṇavādyānnamontakān

ātmānamantarātmānaṃ jñānātmānaṃ puraṃ punaḥ //
ātmānaṃ ca samuccārya prajāpatimataḥ param

svāhāṃtānprajapetpaścātpayodadhighṛtaṃ pṛthak //
trivāraṃ praṇavenaiva prāśyācamya dvidhā punaḥ //

prāgāsya upaviśyātha dṛḍhacittaḥ sthirāsanaḥ //
yathoktavidhinā samyakprāṇāyāmatrayañcaret

iti śrīśivamahāpurāṇe ṣaṣṭhyāṃ kailāsasaṃhitāyāṃ saṃnyāsavidhivarṇanaṃ nāma dvādaśo'dhyāyaḥ