Shiva Purana · Chapter 5.48

rājovāca //
dhūmrākṣaṃ caṇḍamuṇḍaṃ ca raktabījāsurantathā//
bhagavannihatandevyā śrutvā śumbhaḥ surārdanaḥ

kimakārṣīttato brahmannetanme brūhi sāmpratam //
śuśrūṣave jagadyoneścaritraṃ pāpanāśanam

ṛṣiruvāca //
hatānemāndaityavarānmahāsuro niśamya rājanmahanīyavikramaḥ //
ajijñapatsvīyagaṇāndurāsadānraṇābhidhoccāraṇajjātasaṃmadān

balānvitāssaṃmilitā mamājñayā jayāśayā kālakavaṃśasaṃbhavāḥ //
sakālakeyāsuramauryyadaurhṛdāstathā parepyāśu prayāṇayantu te

niśuṃbhaśuṃbhau ditijānnideśya tānrathādhirūḍhau nirayāṃ babhūvatuḥ //
balānyanūkhurbalinostayordharādvināśavantaḥ śalabhā ivotthitāḥ

prasādayāmāsa mṛdaṃgamardalaṃ sabherikāḍiṇḍimajharjharānakam //
raṇasthale saṃjahṛṣū raṇapriyā asupriyāḥ saṃgarataḥ parāyayuḥ

bhaṭāśca te yuddhapaṭāvṛtāstadā raṇasthalīṃ māpurapāpavigrahāḥ //
gṛhītaśastrāstracayā jigīṣayā parasparaṃ vigrahayanta ulbaṇam

gajādhirūḍhāsturagādhirohiṇo rathādhirūḍhāśca tathāpare'surāḥ //
alakṣayantaḥ svaparāñjanānmudā'sureśasaṃge samare'bhirebhire

dhvaniḥ śataghnī janito muhurmuhurbabhūva tena tridaśāḥ samejitāḥ //
mahāndhakāraḥ samapadyatāmbare vilokyate no rathamaṇḍalaṃ raveḥ

padātayo nirva vajurhi koṭiśaḥ prabhūtamānā vijayābhilāṣiṇaḥ //
rathāśvagā vāraṇagā athāpare'surā nirīyuḥ kati koṭiśo mudā

aśukla śailā eva mattavāraṇā atāniṣuścītkṛtiśabdamāhave //
kramelakāścāpi galadgaladhvaniṃ vitanvate kṣudramahīdharopamāḥ

hayāśca hreṣanta udagrabhūmijā viśālakaṇṭhābharaṇā gatervidaḥ//
padāni dantāvalamūrdhni bibhrataḥ suḍiḍyire vyomapathā yathā'vayaḥ

samīkṣya śatrorbalamitthamāpataccakāra sajyaṃ dhanurambikā tadā//
nanāda ghaṇṭāṃ ripusādadāyinī jagarja siṃho'pi saṭāṃ vidhūnayan

tato niśuṃbhastuhinācalasthitāṃ vilokya ramyābharaṇāyudhāṃ śivām //
giraṃ babhāṣe rasanirbharāṃ parāṃ vilāsanībhāvavicakṣaṇo yathā

bhavādṛśīnāṃ ramaṇīyavigrahe dunoti kīrṇaṃ khalu mālatīdalam //
kathaṃ karālāhavamātanoṣyase maheśi tenaiva manojñavarṣmaṇā

itīrayitvā vacanaṃ mahāsuro babhūva maunī tamuvāca caṃḍikā //
vṛthā kimātthāsura mūḍha saṃgaraṃ kuruṣva nāgālayamanyathā vraja

tatotiruṣṭaḥ samare mahārathaścakāra bāṇāvalivṛṣṭimadbhutām //
ghanāghanāḥ saṃvavṛṣuryathodakaṃ raṇasthale prāvṛḍivāgatā tadā

śaraiśśitaiśśūlaparaśvadhāyudhaiḥ sabhindipālaiḥ parighaiśśarāsanaiḥ //
bhuśuṇḍikāprāsakṣuraprasaṃjñakairmahāsibhiḥ saṃyuyudhe madoddhataiḥ

vivabhramustatsamare mahāgajā vibhinnakuṃbhāasitādrisannibhāḥ//
caladbalākādhavalā viketavo visetavaḥ śuṃbhaniśuṃbhaketavaḥ

vibhinnadehā ditijā jhaṣopamā vikandharā vājigaṇā bhayaṃkarāḥ //
parāsavaḥ kālikayā kṛtā raṇe mṛgāriṇā cāśiṣatāpare'surā

visusruvū raktavahāstadantare saricca yāstatra vipupluve hataiḥ //
kacā bhaṭānāṃ jalanīlikopamāstaduttarīyaṃ sitaphenasaṃnibham

turaṃgasādī turagādhirohiṇaṃ gajasthitānabhyapatangajāruhaḥ //
rathī ratheśaṃ khalu pattiraṅghrigānsamapratidvandvikalirmahānabhūt

tato niśuṃbho hṛdaye vyacintayatkarālakāloyamupāgato'dhunā //
bhaveddaridro'pi mahādhano mahādhano daridro viparītakālataḥ

jaḍo bhavetsphītamatirmahāmatirjaḍo nṛśaṃso bahumantu saṃstutaḥ //
parājayaṃ yāti raṇe mahābalā jayaṃti saṃgrāmamukhe ca durbalāḥ

jayo'jayo vā parameśvarecchayā bhavatyanāyāsata eva dehinām //
na kālamullaṃghya śaśāka jīvituṃ maheśvaraḥ padmajanī ramāpatiḥ

upetya saṃgrāmamukhaṃ palāyanaṃ na sādhuvīrā hṛdaye'numanvate//
paraṃtu yuddhe kathametayā jayo vināśitaṃ me sakalaṃ balaṃ yathā

iyaṃ hi nūnaṃ surakarma sādhituṃ samāgatā daityabalaṃ ca bādhitum //
purāṇamūrtiḥ prakṛtiḥ parā śivā na laukikīyaṃ vanitā kadāpi vā

vadho'pi nārīvihito'yaśaskaraḥ pragīyate yuddharasaṃ lilikṣubhiḥ //
tathāpyakṛtvā samaraṃ kathaṃ mukhaṃ pradarśayāmo'surarājasannidhau

/
vicārayitveti mahāratho rathaṃ mahāntamadhyāsya niyantṛcoditam//
yayau drutaṃ yatra maheśvarāṃganā surāṃganāprārthitayauvanodgamā

avocadenāṃ sa maheśi kiṃ bhavedebhirhatairvetanajīvibhirbhaṭaiḥ//
tavāsti kāṃkṣā yadi yoddhumāvayostadā raṇaḥ syāddhṛtayuddhasatpaṭaiḥ

uvāca kālīṃ prati kauśikī tadā samīkṣyatāmeṣa durāgraho'nayoḥ //
karoti kālo vipadāgame matiṃ vibhinnavṛttiṃ sadasatpravartakaḥ

tato niśuṃbho'bhijaghāna caṇḍikāṃ śaraissahasraiśca tathaiva kālikām //
bibheda bāṇānasurapracoditānsahasrakhaṇḍaṃ svaśarotkaraiḥ śivā//

tataḥ samutthāya kṛpāṇamujjvalaṃ sa carmma kaṇṭhīravamūrdhnyatāḍayat //
bibheda taṃ cāpi mahāsināmbikā yathā kuṭhāreṇa taruṃ taruśchidaḥ

sa bhinnakhaḍgo nicakhāna mārgaṇaṃ parāmbikā vakṣasi so'pi cicchide //
punastriśūlaṃ hṛdaye'kṣipattadapyacūrṇa yanmuṣṭinipātanena sā

gadāṃ samādāya punarmahāratho'bhyadhāvadambāṃ maraṇonmukho'suraḥ//
acūrṇayattāmapi śūladhārayā punastri śūlaṃ vidadāra so'nyayā

tatombikā bhīmabhujaṃgamopamaissuradviṣāṃ śoṇitacūṣaṇocitaiḥ //
niśumbhamātmīyaśilīmukhai śśitairnihatya bhūmīmanayadviṣokṣitaiḥ

nipātite'mānabale'suraprabhuḥ kanīyasi bhrātari roṣapūritaḥ //
rathasthito bāhubhiraṣṭa bhirvṛto jagāma yatra pramadā maheśituḥ

avādayacchaṃkhamarindamaṃ tadā dhanussvanaṃ cāpi cakāra duḥsaham //
nanāda siṃho'pi saṭāṃ vidhūnayanbabhūva nādatrayanāditannabhaḥ

tato'ṭṭahāsaṃ jagadambikā karodvitatrasustena surārayo'khilāḥ//
jayeti śabdaṃ jagadustadā surā yadāmbikovāca raṇe sthiro bhava

/
daityarājo mahatīṃ jvalacchikhāṃ mumoca śaktiṃ nihatā ca solkayā//
bibheda śuṃbhaprahitāñcharācchivā śiveritānsopi sahasradhā śarān

triśūlamutkṣipya jaghāna caṇḍikā mahāsuraṃ taṃ sa papāta mūrcchitaḥ //
vibhinnapakṣo hariṇā yathā nagaḥ prakaṃpayan dyāṃ vasudhāṃ sa vāridhim

tato mṛṣitvā triśikhodbhavāṃ vyathāṃ vidhāya bāhūnayutaṃ mahābalaḥ //
sa kālikāṃ siṃhayutāṃ maheśvarīṃ jaghāna cakrairamarakṣayaṃkaraiḥ

tadastacakrāṇi vibhidya līlayā triśūlamudgūryya jaghāna sāsuram //
śivā jagatpāvanapāṇipaṅkajādupāttamṛtyū paramaṃ padaṃ gatau

hate tasminmahāvīryye niśuṃbhe bhīmavikrame//
śuṃbhe ca sakalā daityā viviśurbalisadmani

bhakṣitā apare kālīsiṃhādyairamaradviṣaḥ //
palāyitāstathānye ca daśadikṣu bhayākulāḥ

babhūvurmārgavāhinyassaritaḥ svacchapāthasaḥ //
vavurvātāḥ sukhasparśā nirmalatvaṃ yayau nabhaḥ

punaryāgaḥ samārebhe devairbrahmarṣibhistathā //
sukhinaścābhavansarve mahendrādyā divaukasaḥ

pavitraṃ paramaṃ puṇyamumāyāścaritaṃ prabho //
daityarājavadhopetaṃ śraddhayā yaḥ samabhya set

sa bhuktvehākhilānbhogāṃstridaśairapi durlabhān //
paratromālayaṃ gacchenmahāmāyāprasādataḥ

// ṛṣiruvāca //
evandevī samutpannā śuṃbhāsuranibarhiṇī //
proktā sarasvatī sākṣādumāṃśāvirbhavā nṛpa

iti śrīśivamahāpurāṇe pañcamyāmumāsaṃhi tāyāṃ niśuṃbhaśuṃbhavadhopākhyāne sarasvatīprādurbhāvavarṇanaṃnāmāṣṭaścatvāriṃśo'dhyāyaḥ