Shiva Purana · Chapter 5.41

sanatkumāra uvāca//
sapta te tapatāṃ śreṣṭha svarge pitṛgaṇāssmṛtāḥ //
catvāro mūrttimaṃto vai trayaścaiva hyamūrtayaḥ

tānyajaṃte devagaṇā ādyā viprādayastathā//
āpyāyayaṃti te pūrvaṃ somaṃ yogabalena vai

tasmācchrāddhāni deyāni yogināṃ tu viśeṣataḥ//
sarveṣāṃ rājataṃ pātramatha vā rajatānvitam

dattaṃ svadhāṃ purodhāya śrāddhe prīṇāti vai pitṝn//
vahnerāpyāyanaṃ kṛtvā somasya tu yamasya vai

udagāyanamapyagnāvagnyabhāve'psu vā punaḥ //
pitṝnprīṇāti yo bhaktyā pitaraḥ prīṇayaṃti tam

yacchaṃti pitaraḥ puṣṭiṃ prajāśca vipulāstathā //
svargamārogyavṛddhiṃ ca yadanyadapi cepsitam

devakāryādapi mune pitṛkāryyaṃ viśiṣyate //
pitṛbhakto'si viprarṣe tena tvamajarāmaraḥ

na yogena gatissā tu pitṛbhaktasya yā mune //
pitṛbhaktirviśeṣeṇa tasmātkāryā mahāmune

mārkaṇḍeya uvāca //
evamuktvā''śu deveśo devānāmapi durlabham//
cakṣurdattvā savijñānaṃ jagāma yaugikīṃ gatim

śṛṇu bhīṣma purā bhūyo bhāradvājātmajā dvijāḥ //
yogadharmamanuprāpya bhraṣṭā duścaritena vai

vāgduṣṭaḥ krodhano hiṃsraḥ piśunaḥ kavireva ca //
svasṛṣaḥ pitṛvartī ca nāmabhiḥ karmabhistathā

kauśikasya sutāstāta śiṣyā gargasya cābhavan //
pitaryuparate sarve pravasaṃtastadābhavan

viniyogādgurostasya gāṃ dogdhrīṃ samakālayan //
samānavatsāṃ kapilāṃ sarve'nyāyāgatāstadā //

teṣāṃ pathi kṣudhārtānāṃ bālyānmohācca bhārata //
krūrā buddhissamutpannā tāṃ gāṃ tai hiṃsituṃ tadā

/
tāṃ kavisasvasṛpaścaiva yācete naiti vai tadā //
na cāśakyāstu tābhyāṃ vā tadā vārayituṃ nijāḥ

pitṛvartī tu yasteṣāṃ nityaṃ śrāddhāhniko dvijaḥ //
sa sarvānabravītkopātpitṛbhaktisamanvitaḥ

yadyaśakyaṃ prakartavyaṃ pitṝnuddiśya sādhyatām //
prakurvaṃto hi śrāddhaṃ tu sarva eva samāhitāḥ

evameṣā ca gaurdharmaṃ prāpsyate nātra saṃśayaḥ //
pitṝnabhyarcya dharmeṇa nādharmo no bhaviṣyati

evamuktāśca te sarve prokṣayitvā ca gāṃ tadā //
pitṛbhyaḥ kalpayitvā tu hyupāyuṃjata bhārata

upayujya ca gāṃ sarve gurostasya nyavedayan //
śārdūlena hatā dhenurvatsā vai gṛhyatāmiti

ārtavatsa tu taṃ vatsaṃ pratijagrāha vai dvijaḥ//
mithyopacārataḥ pāpamabhūtteṣāṃ ca goghnatām

tataḥ kālena kiyatā kāladharmamupāgatāḥ//
te sapta bhrātarastāta babhūvussvāyuṣaḥkṣaye

te vai krūratayā haiṃstryātsvānāryyatvādgurostathā //
ugrahiṃsāvihārāśca jātāssapta sahodarāḥ

lubdhakasya sutāstāvadbalavaṃto manasvinaḥ //
jātā vyādhā daśārṇeṣu sapta dharmavicakṣaṇāḥ

svadharmaniratāssarve mṛgā mohavivarjitāḥ //
āsannudvegasaṃvignā ramye kālaṃjare girau

tamevārthamanudhyāya jñānaṃ maraṇasaṃbhavam //
āsanvanacarāḥ kṣāṃtā nirdvaṃdvā niṣparigrahāḥ

te sarve śubhakarmāṇassaddharmāṇo vanecarāḥ //
vidharmācaraṇairhīnā jātismaraṇasiddhayaḥ

pūrvajātiṣu yo dharmaḥ śruto gurukuleṣu vai //
tathaiva cāsthitā buddhau saṃsāre'pya nivartane

girimadhye jahuḥ prāṇām̐llabdhāhārāstapasvinaḥ //
teṣāṃ tu patitānāṃ ca yāni sthānāni bhārata

tathaivādyāpi dṛśyaṃte girau kālañjare nṛpa //
karmaṇā tena te jātāḥ śubhāśubhavivarjakāḥ

śubhā'śubhatarāṃ yoniṃ cakravākatvamāgatāḥ //
śubhe deśe śaradvīpe saptaivāsañjalaukasaḥ

tyaktvā sahacarīdharmaṃ munayo dharmadhāriṇaḥ //
nissaṃgā nirmamāśśāṃtā nirdvaṃdvā niṣparigrahāḥ

nivṛttinirvṛtāścaiva śakunā nāmataḥ smṛtāḥ //
te brahmacāriṇassarve śakunā dharmadhāriṇaḥ

jātismarāssusaṃvṛddhāssaptaiva brahmacāriṇaḥ//
sthitā ekatra saddharmā vikārarahitāssadā

viprayonau tu yanmohānmithyāpacaritaṃ gurau//
tiryyagyonau tathā janma śrāddhājjñānaṃ ca lebhire

tathā tu pitṛkāryyārthaṃ kṛtaṃ śrāddhaṃ vyavasthitaiḥ//
tadā jñānaṃ ca jātiṃ ca kramātprāptaṃ guṇottaram

pūrvajādiṣu yadbrahma śrutaṃ gurukuleṣu vai //
tathaiva saṃsthitajñānaṃ tasmājjñānaṃ samabhyaset

sumanāśca suvākchuddhaḥ pañcamaśchidradarśakaḥ //
svataṃtraśca suyajñaśca kulīnā nāmataḥ smṛtāḥ

teṣāṃ tatra vihaṃgānāṃ caratāṃ dharmacāriṇām //
suvṛttamabhavattatra tacchṛṇuṣva mahāmune

nīpānāmīśvaro rājā prabhāveṇa samanvitaḥ//
śrīmānantaḥpuravṛto vanaṃ tatrāviveśa ha

svataṃtraścakravākassaspṛhayāmāsa taṃ nṛpam//
dṛṣṭvā yāṃtaṃ sukhopetaṃ rājyaśobhāsamanvitam

yadyasti sukṛtaṃ kiṃcittapo vā niyamo'pi vā//
khinnohamupavāsena tapasā niścalena ca

tasya sarvasya pūrṇena phalenāpi kṛtena hi //
sarvasaubhāgyapātraśca bhaveyamahamīdṛśaḥ

/
mārkaṇḍeya uvāca //
tatastu cakravākau dvāvāsatussahacāriṇau//
āvāṃ vai sacivau syāva tava priyahitaiṣiṇau

tathetyuktvā tu tasyāsīttadā yogātmano gatiḥ //
evaṃ tau cakravākau ca svavākyaṃ pratyabhāṣatām

yasmātkarmabruvāṇasvaṃ yogadharmamavāpya tam//
evaṃ varaṃ prārthayase tasmādvākyaṃ nibodha me

rājā tvaṃ bhavitā tāta kāṃpilye nagarottame//
etau te sacivau syātāṃ vyabhicārapradharṣitau

na tānūcustrayo rājyaṃ caturassahacāriṇaḥ//
saprasādaṃ punaścakre tanmadhye sumanābravīt

aṃtarvo bhavitā śāpaḥ punaryogamavāpsyatha//
sarvasattvaḥ suyajñaśca svataṃtro'yaṃ bhaviṣyati

pitṛprasādādyuṣmābhissaṃprāptaṃ sukṛtaṃ bhavet//
gāṃ prokṣayitvā dharmeṇa pitṛbhyaścopakalpitāḥ

asmākaṃ jñānasaṃyogassarveṣāṃ yogasādhanam//
idaṃ ca kāryaṃ saṃrabdhaṃ ślokamekamudāhṛtam

puruṣāntaritaṃ śrutvā tato yogamavāpsyatha//
ityuktvā sa tu maunobhūdvihaṃgassumanā budhaḥ

mārkaṇḍeya uvāca//
lokānāṃ svastaye tāta śantanupravarātmaja//
ityuktaṃ taccaritraṃ me kiṃ bhūyaśśrotumicchasi

iti śrīśivamahāpurāṇe pañcamyāmumāsaṃhitāyāṃ pitṛsargavarṇanaṃ saptavyādhagati varṇanaṃnāmaikacatvāriṃśo'dhyāyaḥ