Shiva Purana · Chapter 5.4

munaya ūcuḥ //
tātatāta mahābhāga dhanyastvaṃ hi mahāmate //
adbhuteyaṃ kathā śaṃbhoḥ śrāvitā parabhaktidā

punarbrūhi kathāṃ śaṃbhorvyāsa praśnānusārataḥ //
sarvajñastvaṃ vyāsaśiṣyaḥ śivatattvavicakṣaṇaḥ

sūta uvāca //
evameva gururvyāsaḥ pṛṣṭavānme'jasaṃbhavam //
sanatkumāraṃ sarvajñaṃ śivabhaktaṃ munīśvaram

vyāsa uvāca //
sanatkumāra sarvajña śrāviteyaṃ śubhā kadhā //
śaṃkarasya maheśasya nānālīlāvihāriṇaḥ

punarbrūhi mahādeva mahimānaṃ viśeṣataḥ //
śraddhā ca mahatī śrotuṃ mama tāta pravarddhate

mahimnā yena śaṃbhostu yeye loke vimohitāḥ //
māyayā jñānamāhṛtya nānālīlāvihāriṇaḥ

// sanatkumāra uvāca //
śṛṇu vyāsa mahābuddhe śāṃkarīṃ sukhadāṃ kathām //
tasyāḥ śravaṇamātreṇa śive bhaktiḥ prajāyate

śivassarveśvaro devassarvātmā sarvadarśanaḥ //
mahimnā tasya sarvaṃ hi vyāptaṃ ca sakalaṃ jagat

śivasyaiva parā mūrtirbrahmaviṣṇvīśvarātmikā //
sarvabhūtātmabhūtākhyā triliṃgā liṃgarūpiṇī

devānāṃ yonayaścāṣṭau mānuṣī navamī ca yā//
tiraścāṃ yonayaḥ paṃca bhavaṃtyevaṃ caturddaśa

bhūtā vā vartamānā vā bhaviṣyāścaiva sarvaśa//
śivātsarve pravartaṃte līyaṃte vṛddhimāgatāḥ

brahmendropendracandrāṇāṃ devadānavabhoginām//
gaṃdharvāṇāṃ manuṣyāṇāmanyeṣāṃ vāpi sarvaśaḥ

baṃdhurmitramathācāryyo rakṣannetā'rthavānguruḥ//
kalpadrumo'tha vā bhrātā pitā mātā śivo mataḥ

śivassarvamayaḥ puṃsāṃ svayaṃ vedyaḥ parātparaḥ//
vaktuṃ na śakyate yaśca paraṃ cānu paraṃ ca yat

tanmāyā paramā divyā sarvatra vyāpinī mune//
tadadhīnaṃ jagatsarvaṃ sadevāsuramānuṣam

kāmena svasahāyena prabalena manobhuvā//
sarvaḥ pradharṣito vīro viṣṇvādiḥ prabalo'pi hi

śivamāyāprabhāveṇābhūddhariḥ kāmamohitaḥ //
parastrīdharṣaṇaṃ cakre bahuvāraṃ munīśvara

indrastridaśapo bhūtvā gautamastrīvimohitaḥ //
pāpaṃ cakāra duṣṭātmā śāpaṃ prāpa munestadā

pāvako'pi jagacchreṣṭho mohitaśśivamāyayā //
kāmādhīnaḥ kṛto garvāttatastenaiva coddhṛtaḥ

jagatprāṇo'pi garveṇa mohitaśśivamāyayā //
kāmena nirjito vyāsaścakre'nyastrīratiṃ purā

caṇḍaraśmistu mārtaṇḍo mohitaśśivamāyayā //
kāmākulo babhūvāśu dṛṣṭvāśvīṃ hayarūpadhṛk

candraśca mohitaśśambhormāyayā kāmasaṃkulaḥ //
gurupatnīṃ jahārātha yutastenaiva coddhṛtaḥ

pūrvaṃ tu mitrāvaruṇau ghore tapasi saṃsthitau //
mohitau tāvapi munī śivamāyāvimohitau

urvaśīṃ taruṇīṃ dṛṣṭvā kāmuko saṃbabhūvatuḥ /
mitraḥ kumbhe jahau reto varuṇo'pi tathā jale

tataḥ kumbhātsamutpanno vasiṣṭho mitrasaṃbhavaḥ //
agastyo varuṇājjāto vaḍavāgnisamadyutiḥ

dakṣaśca mohitaśśaṃbhormāyayā brahmaṇassutaḥ //
bhrātṛbhissa bhaginyāṃ vai bhoktukāmo'bhavatpurā

brahmā ca bahuvāraṃ hi mohitaśśivamāyayā //
abhavadbhoktukāmaśca svasutāyāṃ parāsu ca

cyavano'pi mahāyogī mohitaśśivamāyayā //
sukanyayā vijahre sa kāmāsakto babhūva ha

kaśyapaḥ śivamāyāto mohitaḥ kāmasaṃkulaḥ //
yayāce kanyakāṃ mohāddhanvano nṛpateḥ purā

garuḍaḥ śāṃḍilīṃ kanyāṃ netukāmassumohitaḥ //
vijñātastu tayā sadyo dagdhapakṣo babhūva ha

vibhāṃḍako munirnārīṃ dṛṣṭvā kāmavaśaṃ gataḥ//
ṛṣyaśṛṅgaḥ sutastasya mṛgyāṃ jātaśśivājñayā

gautamaśca muniśśaṃbhormāyāmohitamānasaḥ//
dṛṣṭvā śāradvatīṃ nagnāṃ rarāma kṣubhitastayā

retaḥ skannaṃ dadhāra svaṃ droṇyāṃ caiva sa tāpasaḥ //
tasmācca kalaśājjāto droṇaśśastrabhṛtāṃ varaḥ

parāśaro mahāyogī mohitaśśivamāyayā //
matsyodaryā ca cikrīḍe kumāryā dāśakanyayā

viśvamitro babhūvātha mohitaśśivamāyayā //
reme menakayā vyāsa vane kāmavaśaṃ gataḥ

vasiṣṭhena virodhaṃ tu kṛtavānnaṣṭacetanaḥ //
punaḥ śivaprāsādācca brāhmaṇo'bhūtsa eva vai

rāvaṇo vaiśravāḥ kāmī babhūva śivamāyayā //
sītāṃ jahre kubuddhistu mohito mṛtyumāpa ca

bṛhaspatirmunivaro mohitaśśivamāyayā //
bhrātṛpatnyā vaśī reme bharadvājastato'bhavat

iti māyāprabhāvo hi śaṃkarasya mahātmanaḥ //
varṇitaste mayā vyāsa kimanyacchrotumicchasi

iti śrīśivamahāpurāṇe paṃcamyāmumāsaṃhitāyāṃ śivamāyāprabhāvavarṇanaṃ nāma caturtho 'dhyāyaḥ