Shiva Purana · Chapter 5.37

sūta uvāca//
pūrvatastu manorjajñe ikṣvākurghrāṇatassutaḥ//
tasya putraśataṃ tvāsīdikṣvākorbhūridakṣiṇam

teṣāṃ purastādabhavannāryyāvarte nṛpā dvijāḥ//
teṣāṃ vikukṣirjyeṣṭhastu so'yodhyāyāṃ nṛpo'bhavat

tatkarma śṛṇu tatprītyā yajjātaṃ vaṃśato vidheḥ/
śrāddhakarmmaṇi coddiṣṭo hyakṛte śrāddhakarmaṇi

bhakṣayitvā śaśaṃ śīghraṃ śaśādatvamato gataḥ//
ikṣvākuṇā parityaktaśśaśādo vanamāviśata

ikṣvākau saṃsthite rājā vasiṣṭhavacanādabhūt//
śakunipramukhāstasya putrāḥ pañcadaśa smṛtāḥ

uttarāpathadeśasya rakṣitāro mahīkṣitaḥ //
ayodhasya tu dāyādaḥ kakutstho nāma vīryyavān

arinābhaḥ kakutsthasya pṛthuretasya vai sutaḥ //
viṣṭarāśvaḥ pṛthoḥ putrastasmādiṃdraḥ prajāpatiḥ

iṃdrasya yuvanāśvastu śrāvastasya prajāpatiḥ//
jajñe śrāvastakaḥ prājñaḥ śrāvastī yena nirmitā//
śrāvastasya tu dāyādo bṛhadaśvo mahāyaśāḥ

yuvanāśvassutastasya kuvalāśvaśca tatsutaḥ //
sa hi dhuṃdhuvadhādbhūto dhuṃdhumāro nṛpottamaḥ

kuvalāśvasya putrāṇāṃ śatamuttamadhanvinām //
babhūvātra pitā rājye kuvalāśvaṃ nyayojayat

putrasaṃkrāmitaśrīko vanaṃ rājā samāviśat //
tamuttaṃko'tha rājarṣi prayāṃtaṃ pratyavārayat

uttaṃka uvāca//
bhavatā rakṣaṇaṃ kāryaṃ pṛthivyā dharmataḥ śṛṇu//
tvayā hi pṛthivī rājanrakṣyamāṇā mahātmanā

bhaviṣyati nirudvignā nāraṇyaṃ gaṃtumarhasi //
mamāśramasamīpe tu himeṣu marudhanvasu

samudravālukāpūrṇo dānavo baladarpitaḥ //
devatānāmavadhyo hi mahākāyo mahābalaḥ

aṃtarbhūbhigatastatra vālukāṃtarhitaḥ sthitaḥ //
rākṣasasya madhoḥ putro dhuṃdhunāmā sudāruṇaḥ

śete lokavināśāya tapa āsthāya dāruṇam //
saṃvatsarasya paryante sa niśvāsaṃ vimuṃcati

yadā tadā bhūścalati saśailavanakānanā//
savisphuliṃgaṃ sāṃgāraṃ sadhūmamapi vāruṇam

tena rāyanna śaknomi tasmiṃssthātuṃ sva āśrame //
taṃ vāraya mahābāho lokānāṃ hitakāmyayā

lokāssvasthā bhavaṃtvadya tasminvinihate tvayā //
tvaṃ hi tasya vadhāyaiva samarthaḥ pṛthavīpate

viṣṇunā ca varo datto mahānpūrva yuge'nagha //
tejasā svena te viṣṇusteja āpyāyayiṣyati

pālane hi mahādharmaḥ prajānāmiha dṛśyate //
na tathā dṛśyate'raṇye mā te'bhūdbuddhirīdṛśī

īdṛśo nahi rājendra kvaciddharmaḥ pravidyate //
prajānāṃ pālane yādṛk purā rājarṣibhiḥ kṛtaḥ

sa evamukto rājarṣiruttaṃkena mahātmanā //
kuvalāśvaḥ sutaṃ prādāttasmai dhundhunivāraṇe

bhagavannyastaśastrohamayaṃ tu tanayo mama //
bhaviṣyati dvijaśreṣṭha dhundhumāro na saṃśayaḥ

ityuktvā putramādiśya yayau sa tapase nṛpaḥ //
kuvalāśvaśca sottaṅko yayau dhundhuvinigrahe

tamāviśattadā viṣṇurbhagavāṃstejasā prabhuḥ //
uttaṃkasya niyogādvai lokānāṃ hitakāmyayā

tasminprayāte durddharṣe divi śabdo mahānabhūt //
eṣa śrīmānnṛpasuto dhundhumāro bhaviṣyati

divyairmālyaiśca taṃ devāssamaṃtātsamavārayan //
praśaṃsāṃ cakrire tasya jaya jīveti vādinaḥ

sa gatvā jayatāṃ śreṣṭhastanayaissaha pārthivaḥ //
samudraṃ khanayāmāsa vālukārṇavamadhyataḥ

nārāyaṇasya viprarṣestejasāpyāyitastu saḥ//
babhūva sumahātejā bhūyo balasamanvitaḥ

tasya putraiḥ khanadbhistu vālukāṃtargatastu saḥ//
dhundhurāsādito brahmandiśamāśritya paści mām

mukhajenāgninā krodhāllokānsaṃvartayanniva //
vāri susrāva vegena vidhoḥ kadhirivodaye

tato'nalairabhihataṃ dagdhaṃ putraśataṃ hi tat //
traya evāvaśiṣṭāśca teṣu madhye munīśvara

tatassa rājā viprendra rākṣasaṃ taṃ mahābalam //
āsasāda mahātejā dhundhuṃ vipravināśanam

tasya vārimayaṃ vegamāpīya sa narādhipaḥ //
vahnibāṇena vahniṃ tu śamayāmāsa vāriṇā

taṃ nihatya mahākāyaṃ balenodakarākṣasam//
uttaṃkasyekṣayāmāsa kṛtaṃ karma narādhipaḥ

uttaṃkastu varaṃ prādāttasmai rājñe mahāmune//
adadaccākṣayaṃ vittaṃ śatrubhiścāparājayam

dharme matiṃ ca satataṃ svarge vāsaṃ tathākṣayam //
putrāṇāṃ cākṣayaṃ lokaṃ rakṣasā ye tu saṃhatāḥ

tasya putrāstrayaśśiṣṭāḥ dṛḍhāśvaḥ śreṣṭha ucyate //
haṃsāśvakapilāśvau ca kumārau tatkanīyasau

dhauṃdhumārirdṛḍhāśvo yo haryyaśvastasya cātmajaḥ //
haryaśvasya nikuṃbhobhūtputro dharmaratassadā

saṃhatāśvo nikuṃbhasya putro raṇaviśāradaḥ//
akṣāśvaśca kṛtāśvaśca saṃhatāśvasuto'bhavata

tasya haimavatī kanyā satāṃ mānyā vṛṣadvatī//
vikhyātā triṣu lokeṣu putrastasyāḥ prasenajit

lebhe prasenajidbhāryāṃ gaurīṃ nāma pativratām //
abhiśaptā tu sā bhartrā nadī sā bāhudā kṛtā

tasya putro mahānāsīdyuvanāśvo mahīpatiḥ //
māṃdhātā yuvanāśvasya triṣu lokeṣu viśrutaḥ

tasya caitrarathī bhāryā śaśabiṃdusutā 'bhavat //
pativratā ca jyeṣṭhā ca bhrātṝṇāmayutaṃ ca saḥ

tasyāmutpādayāmāsa māndhātā dvau sutau tadā //
purukutsaṃ ca dharmajñaṃ mucukuṃdaṃ ca dhārmikam

purukutsasutastvāsīdvidvāṃstrayyāruṇiḥ kaviḥ //
tasya satyavrato nāma kumāro'bhūnmahābalī

pāṇigrahaṇamaṃtrāṇāṃ vighraṃ cakre mahātmabhiḥ //
yena bhāryyā hṛtā pūrvaṃ kṛtodvāhaḥ parasya vai

balātkāmācca mohācca saṃharṣācca yadotkaṭāt //
jahāra kanyāṃ kāmācca kasyacitpuravāsinaḥ

adharmasaṃginaṃ taṃ tu rājā trayyāruṇistyajan //
apadhvaṃseti bahuśo'vadatkrodhasamanvitaḥ

pitaraṃ so'bravīnmuktaḥ kva gacchāmīti vai tadā //
vasa śvapākanikaṭe rājā prāheti taṃ tadā

sa hi satyavratastena śvapākavasathāṃtike //
pitrā tyakto'vasadvīro dharmapālena bhūbhujā

tatastrayyāruṇī rājā viraktaḥ putrakarmaṇā //
sa śaṃkaratapaḥ karttuṃ sarvaṃ tyaktvā vanaṃ yayau

tatastasya sva viṣaye nāvarṣatpākaśāsanaḥ //
samā dvādaśa viprarṣe tenādharmeṇa vai tadā

dārāṃ tasya tu viṣaye viśvāmitro mahātapāḥ //
saṃtyajya sāgarānūpe cacāra vipulaṃ tapaḥ

tasya patnī gale baddhvā madhyamaṃ putramaurasam//
śeṣasya bharaṇārthāya vyakrīṇādgośatena ca

tāṃ tu dṛṣṭvā gale baddhaṃ vikrīṇaṃtī svamātmajam //
maharṣiputraṃ dharmmātmā mocayāmāsa taṃ tadā

satyavrato mahābāhurbharaṇaṃ tasya cākarot //
viśvāmitrasya tuṣṭyarthamanukrośārthameva ca

tadārabhya sa putrastu viśvāmitrasya vai muneḥ //
abhavadgālavo nāma galabaṃdhānmahātapāḥ

iti śrīśivamahāpurāṇe pañcamyāmumāsaṃhitāyāṃ manuvaṃśavarṇanaṃnāma saptatriṃśo'dhyāyaḥ