Shiva Purana · Chapter 5.36

sūta uvāca //
manorvaivasvatasyāsanputrā vai nava tatsamāḥ //
paścānmahonnatā dhīrāḥ kṣatradharmaparāyaṇāḥ

ikṣvākuḥ śibinābhāgau dhṛṣṭaḥ śaryātireva ca //
nariṣyanto'tha nābhāgaḥ karūṣaśca priyavrataḥ

akarotputtrakāmastu manuriṣṭiṃ prajāpati//
anutpanneṣu putreṣu tatreṣṭyāṃ munipuṃgavaḥ

sā hi divyāṃbaradharā divyābharaṇabhūṣitā/
divyasaṃhananā caivamilā jajñe hi viśrutā

tāmiḍetyeva hovāca manurdaṇḍadharastathā //
anugacchatva māmeti tamiḍā pratyuvāca ha

iḍovāca //
dharmayuktamidaṃ vākyaṃ putrakāmaṃ prajāpatim //
mitrāvaruṇayoraṃśairjātāsmi vadatāṃ vara

tayossakāśaṃ yāsyāmi na me dharme rucirbhavet //
evamuktvā satī sā tu mitrāvaruṇayostataḥ

/
gatvāṃtikaṃ varārohā prāṃjalirvākyamabravīt //
aṃśaistu yuvayorjātā manuyajñe mahāmunī

āgatā bhavatoraṃti brūtaṃ kiṃ karavāṇi vām //
anyānputrānsṛja vibho tairvaṃśaste bhaviṣyati

sūta uvāca//
tāṃ tathāvādinīṃ sādhvīmiḍāṃ manvadhvarodbhavām//
mitrāvaruṇānāmānau munī ūcaturādarāt

mitrāvaruṇāvūcatuḥ //
anena tava dharmajñe praśrayeṇa damena ca //
satyena caiva suśroṇi prītau dvau varavarṇini

āvayostvaṃ mahābhāge khyātiṃ caiva gamiṣyasi //
manorvaśakaraḥ putrastvameva ca bhaviṣyasi

sudyumna iti vikhyātastriṣu lokeṣu viśrutaḥ //
jagatpriyo dharmaśīlau manuvaṃśavivarddhanaḥ

sūta uvāca //
nivṛttā sā tu tacchrutvā gacchaṃtī pituraṃtike //
budhenāṃtaramāsādya maidhunāyopamaṃtritā

somaputrāttato jajñe tasyāṃ rājā purūravāḥ //
putro'tisundaraḥ prājña urvaśī patirunnataḥ

janayitvā ca sā tatra purūravasamādarāt//
putraṃ śivaprasādāttu punassudyumnatāṃ gataḥ

sudyumnasya tu dāyādāstrayaḥ paramadhārmikāḥ //
utkalaśca gayaścāpi vinatāśvaśca vīryavān

utkalasyotkalā viprā vinatāśvasya paścimāḥ //
dikpūrvā muni śārdūla gayasya tu gayā smṛtāḥ

praviṣṭe tu manau tāta divākaratanuṃ tadā //
daśadhā tatra tatkṣetramakarotpṛthivīṃ manuḥ

ikṣvākuḥ śreṣṭhadāyādo madhyadeśamavāptavān//
vasiṣṭhavacanādāsītpratiṣṭhānaṃ mahātmanaḥ

pratiṣṭhāṃ dharmarājyasya sudyumnotha tato dadau//
tatpurūravase prādādrājyaṃ prāpya mahāyaśāḥ

mānavo yo muniśreṣṭhāḥ strīpuṃsorlakṣaṇaḥ prabhuḥ //
nariṣyaṃtācchakāḥ putrā nabhagasya suto 'bhavat

aṃbarīṣastu bāhleyo bāhlakaṃ kṣetrāmāptavān //
śaryātirmithunaṃ tvāsīdānarto nāma viśrutaḥ

putrassukanyā kanyā ca yā patnī cyavanasya hi //
ānartasya hi dāyādo raibhyo nāma sa raivataḥ

ānartaviṣaye yasya purī nāma kuśasthalī//
mahādivyā saptapurīmadhye yā saptamī matā

tasya putraśataṃ tvāsītkakudmī jyeṣṭha uttamaḥ //
tejasvī subalaḥ pāro dharmiṣṭho brahmapālakaḥ

kakudminastu saṃjātā revatī nāma kanyakā//
mahālāvaṇyasaṃyuktā divyalakṣmīrivāparā

praṣṭuṃ kanyāvaraṃ rājā kakudmī kanyayā saha //
brahmaloke vidhessamyaksarvādhīśo jagāma ha

āvartamāne gāṃdharve sthito labdhakṣaṇaḥ kṣaṇam //
śuśrāva tatra gāṃdharvaṃ nartane brahmaṇoṃ'tike

muhūrtabhūtaṃ tatkāle gataṃ bahuyugaṃ tadā //
na kiṃcidbubudhe rājā kakudmī munayassa tu

tadāsau vidhimā namya svābhiprāyaṃ kṛtāṃjaliḥ //
nyavedayadvinītātmā brahmaṇe paramātmane

tadabhiprāyamākarṇya sa prahasya prajāpatiḥ //
kakudminaṃ mahārājaṃ samābhāṣya samabravīt

brahmovāca //
śṛṇu rājanraibhyasuta kakudminpṛthivapite//
madvacaḥ prītitassatyaṃ pravakṣyāmi viśeṣataḥ

kālena saṃhṛtāste vai varā ye te kṛtā hṛdi //
na tadgotraṃ hi tatrāsti kālassarvasya bhakṣakaḥ

tvatpuryyapi hatā puṇyajanaissā rākṣasairnṛpa //
aṣṭāviṃśaddvāpare'dya kṛṣṇena nirmitā punaḥ

kṛtā dvārāvatī nāmnā bahudvārā manoramā //
bhojavṛṣṇyaṃdhakairguptā vāsudevapurogamaiḥ

tadgaccha tatra prītātmā vāsudevāya kanyakām //
baladevāya dehi tvamimāṃ svatanayāṃ nṛpa

sūta uvāca //
ityādiṣṭo nṛpo'yaṃ taṃ natvā tāṃ ca purīṃ gataḥ //
gatānbahūnyugāñjñātvā vismitaḥ kanyayā yutaḥ

tatastu yuvatīṃ kanyāṃ tāṃ ca svāṃ suvidhānataḥ //
kṛṣṇabhrātre balāyāśu prādāttatra sa revatīm

tato jagāma śikharaṃ merordivyaṃ mahāprabhuḥ //
śivamārādhayāmāsa sa nṛpastapasi sthitaḥ

ṛṣaya ūcuḥ //
tatra sthito bahuyugaṃ brahmaloke sa revataḥ //
yuvaivāgānmartyalokametannaḥ saṃśayo mahān

sūta uvāca //
na jarā kṣutpipāsā vā vikārāstatra saṃti vai //
apamṛtyurna keṣāṃcinmunayo brahmaṇoṃ'tike

ato na rājā saṃprāpa jarāṃ mṛtyuṃ ca sā sutā //
sa yuvaivāgatastatra saṃmaṃtrya tanayāvaram

gatvā dvārāvatīṃ divyāṃ purīṃ kṛṣṇavinirmitām //
vivāhaṃ kārayāmāsa kanyāyāḥ sa balena hi

tasya putraśataṃ tvāsīddhārmikasya mahāprabho //
kṛṣṇasyāpi sutā jātā bahustrībhyo'mitāstataḥ

anvavāyo mahāṃstatra dvayorapi mahātmanoḥ //
kṣatriyā dikṣu sarvāsu gatā hṛṣṭāssudhārmikāḥ

iti prokto hi śaryātervaṃśo'nyeṣāṃ vadāmyaham //
mānavānāṃ hi saṃkṣepācchṛṇutādarato dvijāḥ

nābhāgo diṣṭaputro'bhūtsa tu brāhmaṇatāṃ gataḥ //
svakṣatravaṃśaṃ saṃsthāpya brahmakarmabhirāvṛtaḥ

dhṛṣṭāddhārṣṭamabhūtkṣatraṃ brahmabhūyaṃ gataṃ kṣitau //
karūṣasya tu kārūṣāḥ kṣatriyā yuddhadurmadāḥ

nṛgo yo manuputrastu mahādātā viśeṣataḥ //
nānāvasūnāṃ suprītyā viprebhyaśca gavāṃ tathā

godātavyatyayādyastu svakubuddhyā svapāpataḥ //
kṛkalāsatvamāpannaḥ śrīkṛṣṇena samuddhṛtaḥ

tasyekobhūtsutaḥ śreṣṭhaḥ prayātirdharmavittathā //
iti śrutaṃ mayā vyāsāttatproktaṃ hi samāsataḥ //५२/
vṛṣaghnastu manoḥ putro gopālo guruṇā kṛtaḥ //
pālayāmāsa gā yatto rātryāṃ vīrāsanavrataḥ

sa ekadā''gataṃ goṣṭhe vyāghraṃ gā hiṃsituṃ balī //
śrutvā gokadanaṃ buddho haṃtuṃ taṃ khaḍgadhṛgyayau

ajānannahanadbabhrośśiraśśārdūlaśaṃkayā //
niścakrāma sabhīrvyāghro dṛṣṭvā taṃ khaḍginaṃ prabhum

manyamāno hataṃ vyāghraṃ svasthānaṃ sa jagāma ha //
rātryāṃ tasyāṃ bhramāpanno varṣavātavinaṣṭadhīḥ

vyuṣṭāyāṃ niśi cotthāya prage tatra gato hi saḥ //
adrākṣītsa hatāṃ babhruṃ na vyāghraṃ duḥkhito'bhavat

śrutvā tadvṛttamājñāya taṃ śaśāpa kṛtāgasam //
akāmatovicāryyeti śūdro bhava na kṣatriyaḥ

evaṃ śaptastu guruṇā kulācāryyeṇa kopataḥ //
nissṛtaśca pṛṣadhrastu jagāma vipinaṃ mahat

nirviṇṇaḥ sa tu kaṣṭena virakto'bhūtsa yogavān//
vanāgnau dagdhadehaśca jagāma paramāṃ gatim

kaviḥ putro manoḥ prājñaśśivānugrahato'bhavat //
bhuktvā sukhaṃ divyaṃ muktiṃ prāpa sudurlabhām

iti śrīśivamahāpurāṇe pañcamyāmumāsaṃhitāyāṃ manunavaputravaṃśavarṇanaṃnāma ṣaṭtriṃśo 'dhyāyaḥ