Shiva Purana · Chapter 5.30

sūta uvāca //
saṃsṛṣṭāsu prajāsveva āpavo'tha prajāpratiḥ //
lebhe vai puruṣaḥ patnīṃ śatarūpāmayo nijām

āpavasya mahimnā tu divamāvṛtya tiṣṭhataḥ //
dharmeṇaiva mahātmā sa śatarūpāpyajāyata

sā tu varṣaśataṃ taptvā tapaḥ paramaduścaram //
bhartāraṃ dīptatapasaṃ puruṣaṃ pratyapadyata

sa vai svāyaṃbhuvo jajñe puruṣo manurucyate //
tasyaikasaptatiyugaṃ manvaṃtaramihocyate

vairājātpuruṣādvīrā śatarūpā vyajāyata //
priyavratottānapādau vīrakāyāmajāyatām

kāmyā nāma mahābhāgā kardamasya prajāpateḥ //
kāmyāputrāstrayastvāsansamrāṭsākṣiraviṭprabhuḥ

uttānapādo'janayatputrāñchakrasamānprabhuḥ //
dhruvaṃ ca tanayaṃ divyamātmānaṃdasuvarcasam

dharmasya kanyā suśroṇī sunītirnāma viśrutā //
utpannā cāpi dharmmeṇa dhuvasya jananī tathā

dhruvo varṣasahasrāṇi trīṇi divyāni kānane //
tapastepe sa bālastu prārthayansthānamavyayam

tasmai brahmā dadau prītassthānamātmasamaṃ prabhuḥ //
acalaṃ caiva puratassaptarṣīṇāṃ prajāpatiḥ

tasmātpuṣṭiśca dhānyaśca dhruvātputrau vyajāyatām //
puṣṭirevaṃ samutthāyāḥ pañcaputrānakalmaṣān

ripuṃ ripuṃjayaṃ vipraṃ vṛkalaṃ vṛṣatejasam //
riporevaṃ ca mahiṣī cākṣuṣaṃ sarvatodiśam

ajījanatpuṣkariṇyāṃ varuṇaṃ cākṣuṣo manuḥ //
manorajāyanta daśa naḍvalāyāṃ mahaujasaḥ

kanyāyāṃ hi muniśreṣṭha vaiśyajanma prajāyateḥ//
pururmāsaḥ śatadyumnastapasvī satyavitkaviḥ

agniṣṭomo'tirātraścātimanyussuyaśā daśa//
pūrorajanayatputrānṣaḍāgneyī mahāprabhān

aṅgaṃ sumanasaṃ khyātiṃ sṛtimaṃgirasaṃ gayam//
aṅgātsunīthā bhāryyā vai venamekamasūyata

apacāreṇa venasya kopasteṣāṃ mahānabhūt//
huṃkāreṇaiva taṃ jaghnurmunayo dharmatatparāḥ

atha prajārthamṛṣayaḥ prārthitāśca sunīthayā//
sārasvatāstadā tasya mamaṃthurdakṣiṇaṃ karam

venasya pāṇau mathite saṃbabhūva tataḥ pṛthuḥ //
sa dhanvī kavacī jātastejasādityasannibhaḥ

avatārasya viṣṇorhi prajāpālanahe tave //
dharmasaṃrakṣaṇārthāya duṣṭānāṃ daṃḍahetave

pṛthurvainyastadā pṛdhvīmarakṣatkṣatrapūrvajaḥ //
rājasūyābhiṣiktānāmādyassa vasudhāpatiḥ

tasmāccaiva samutpannau nipuṇau sūtamāgadhau //
teneyaṃ gaurmuniśreṣṭha dugdhā sarvahitāya vai

sarveṣāṃ vṛttidaścābhūddevarṣisura rakṣasām //
manuṣyāṇāṃ viśeṣeṇa śatayajñakaro nṛpaḥ

pṛthoḥ putrau tu jajñāte dharmajñau bhuvi pārthivau //
vijitāśvaśca haryakṣo mahāvīrau suviśrutau

śikhaṃḍinī cājanayatputraṃ prācīnabarhiṣam //
prācīnāgrāḥ kuśāstasya pṛthivītalacāriṇaḥ/२५//
samudratanayā tena dharmatassuvivāhitā//
reje'dhikataraṃ rājā kṛtadāro mahāprabhuḥ

samudratanayāyāstu daśa prācīnabarhiṣaḥ//
babhūvustanayā divyā bahuyajñakarasya vai

sarve prācetasā nāmnā dhanurvedasya pāragāḥ //
apṛthagdharmācaraṇāste'tapyaṃta mahattapaḥ

daśavarṣasahasrāṇi samudrasalileśayāḥ //
rudragītaṃ japaṃtaśca śivadhyānaparāyaṇāḥ

tapaścaratsu pṛthivyāmabhavaṃśca mahīruhāḥ //
arakṣyamāṇāyāṃ pṛthvyāṃ babhūvātha prajākṣayaḥ

tāndṛṣṭvā tu nivṛttāste tapaso labdhasadvarāḥ //
cukrudhurmuniśārdūla dagdhukāmā stapobalāḥ

prācetasā mukhebhyaste prāsṛjannagnimārutau //
vṛkṣānunmūlya vāyustānadahaddhavyavāhanaḥ

vṛkṣakṣayaṃ tato dṛṣṭvā kiṃciccheṣeṣu śākhiṣu //
upagamyābravīdetānrājā somaḥ pratāpavān

soma uvāca //
kopaṃ yacchata rājānassarve prācīnabarhiṣaḥ //
anubhūtānukanyeyaṃ vṛkṣāṇāṃ varavarṇinī

bhaviṣyaṃ jānatā sā tu dhṛtā garbheṇa vai mayā //
bhāryyā vo'stu mahābhāgāssomavaṃśavivarddhinī

asyāmutpatsyate vidvāndakṣo nāma prajāpatiḥ //
sṛṣṭikartā mahātejā brahmaputraḥ purātanaḥ///

yuṣmākaṃ tejasārddhena mama cānena tejasā //
brahmatejomayo bhūpaḥ prajā saṃvarddhayiṣyati

tatassomasya vacanājjagṛhuste pracetasaḥ //
bhāryyāṃ dharmeṇa tāṃ prītyā vṛkṣajāṃ varavarṇinīm

tebhyastasyāstu saṃjajñe dakṣo nāma prajāpatiḥ //
so'pi jajñe mahātejāssomasyāṃśena vai mune

acarāṃśca carāṃścaiva dvipado'tha catuṣpadaḥ //
saṃsṛjya manasā dakṣo maithunīṃ sṛṣṭimārabhat

vīraṇasya sutāṃ nāmnā vīraṇīṃ sa prajāpateḥ //
upayeme suvidhinā sudharmeṇa pativratām

haryyaśvānayutaṃ tasyāṃ sutānpuṇyānajījanat //
te viraktā babhūvuśca nāradasyopadeśataḥ

tacchutvā sa punardakṣassubalāśvānajījanat //
nāmatastanayāṃstasyāṃ sahasraparisaṃkhyayā

te'pi bhrātṛpathā yātāstanmunerupadeśataḥ //
nāgamanpitṛsānnidhyaṃ viraktā bhikṣumārgiṇaḥ

tacchrutvā śāpamākruddho munaye dussahaṃ dadau //
kutracinna labhasveti saṃsthitiṃ kalahapriya

sāṃtvito'tha vidhātrā hi sa paścādasṛjatstriyaḥ //
mahājvālāsvarūpeṇa guṇaiścāpi munīśvaraḥ

dadau sa daśa dharmāya kaśyapāya trayodaśa //
dve caivaṃ brahmaputrāya dve caivāṅgirase tadā

dve kṛśāśvāya viduṣe munaye munisattama //
śiṣṭāssomāya dakṣo'pi nakṣatrākhyā dadau prabhuḥ

tābhyo dakṣasya putrībhyo jātā devāsurādayaḥ //
bahavastanayā khyātāstaissarvaiḥ pūritaṃ jagat

tataḥ prabhṛti viprendra prajā maithunasaṃbhavāḥ //
saṃkalpāddarśanātsparśātpūrveṣāṃ sṛṣṭirucyate

// śaunaka uvāca //
aṃguṣṭhādbrahmaṇo jajñe dakṣaścoktastvayā purā//
kathaṃ prācetasatvaṃ hi punarlebhe mahātapāḥ

etaṃ me saṃśayaṃ sūta pratyākhyātuṃ tvamarhasi //
citrametatsa somasya kathaṃ śvaśuratāṃ gataḥ

// sūta uvāca //
utpattiśca nirodhaśca nityaṃ bhūteṣu vartate //
kalpekalpe bhavaṃtyete sarve dakṣādayo mune

imāṃ visṛṣṭiṃ dakṣasya yo vidyātsacarācarām //
prajāvānāyuṣā pūrṇassvargaloke mahīyate

iti śrīśivamahāpurāṇe pañcamyāmumāsaṃhitāyāṃ sargavarṇanaṃ nāma triṃśo'dhyāyaḥ