Shiva Purana · Chapter 5.29
śaunaka uvāca//
śrutaṃ me mahadākhyānaṃ yattvayā parikīrtitam //
sanatkumārakāleyasaṃvādaṃ paramārthadam
atohaṃ śrotumicchāmi yathā sargastu brahmaṇaḥ //
samutpannaṃ tu me brūhi yathā vyāsācca te śrutam
sūta uvāca //
mune śṛṇu kathāṃ divyāṃ sarvapāpapraṇāśinīm //
kathyamānāṃ mayā citrāṃ bahvarthāṃ śrutavistarām
yaścaināṃ pāṭhayettāṃ ca śṛṇuyādvā'pyabhīkṣṇaśaḥ //
svavaṃśadhāraṇaṃ kṛtvā svargaloke mahīyate
pradhānaṃ puruṣo yattannityaṃ sadasadātmakam //
pradhānapuruṣo bhūtvā nirmame lokabhāvanaḥ
sraṣṭāraṃ sarvabhūtānāṃ nārāyaṇaparāyaṇam //
taṃ vai viddhi muniśreṣṭha brahmāṇamamitaujasam
yasmādakalpayatkalpāntamagrāśśucayo yataḥ //
bhavaṃti muniśārdūla namastasmai svayambhuve
tasmai hiraṇyagarbhāya puruṣāyeśvarāya ca //
namaskṛtya pravakṣyāmi bhūyaḥ sargamanuttamam
brahmā sraṣṭā hariḥ pātā saṃhartā ca maheśvaraḥ //
tasya sargasya nānyo'sti kāle kāle tathā gate
so'pi svayaṃbhūrbhagavānsisṛkṣurvividhāḥ prajāḥ //
apa eva sasarjādau tāsu vīryamavāsṛjat
āpo nārā iti proktā āpo vai narasūnavaḥ //
ayanaṃ tasya tāḥ pūrvaṃ tena nārāyaṇaḥ smṛtaḥ
hiraṇyavarṇamabhavattadaṃḍamudakeśayam //
tatra jajñe svayaṃ brahmā svayaṃbhūriti viśrutaḥ
hiraṇyagarbho bhagavānuṣitvā parivatsaram //
tadaṃḍamakaroddvaidhaṃ divaṃ bhūmi ca nirmame
adho'thorddhvaṃ prayuktāni bhuvanāni caturddaśa //
tayośśakalayormadhya ākāśamamṛjatprabhuḥ
apsu pāriplavāṃ pṛthvīṃ diśaśca daśadhā divi //
tatra kāle mano vācaṃ kāmakrodhāvatho ratim
marīcimatryaṃgirasau pulastyaṃ pulahaṃ kratuma //
vasiṣṭhaṃ tu mahatejāsso'sṛjatsapta mānasān
sapta bahmāṇa ityete purāṇe niścayaṃ gatāḥ //
tato'sṛjatpunarbrahmā rudrānkrodhasamudbhavān
sanatkumāraṃ ca ṛṣiṃ sarveṣāmapi pūrvajam //
sapta caite prajāyaṃte paścādrudrāśca sarvataḥ
atassanatkumārastu tejassaṃkṣipya tiṣṭhati //
teṣāṃ saptamahāvaṃśā divyā devarṣipūjitāḥ
prajāyante kriyāvanto maharṣibhiralaṃkṛtāḥ //
vidyuto'śani meghāṃśca rohitendradhanūṃṣi ca
payāṃsi ca sasarjādau parjanyaṃ ca sasarja ha //
ṛco yajūṃṣi sāmāni nirmame yajñasiddhaye
pūjyāṃstairayajandevānityevamanuśuśruma //
mukhāddevānajanayatpitṝṃścaivātha vakṣasaḥ //
prajanācca manuṣyānvai jaghanānnirmame'surān
uccāvacāni bhūtāni gātrebhyastasya jajñire //
āpavasya prajāsargaṃ sṛjato hi prajāpateḥ
sṛjyamānāḥ prajāścaiva nāvarddhanta yadā tadā //
dvidhā kṛtvātmano dehaṃ strī caiva puruṣo'bhavat
sasṛje'tha prajāssarvā mahimnā vyāpya viśvataḥ //
virājamasṛjadviṣṇussa sṛṣṭaḥ puruṣo virāṭ
dvitīyaṃ taṃ manuṃ viddhi manorantarameva ca //
sa vairājaḥ prajāssarvāssasarja puruṣaḥ prabhuḥ
nārāyaṇavisargasya prajāstasyāpyayonijaḥ //
āyuṣmānkīrtimāndhanyaḥ prajāvāṃścābhavattataḥ
ityevamādisargaste varṇito munisattama //
ādisargaṃ viditvaivaṃ yatheṣṭāṃ prāpnuyādgatim
iti śrīśivamahāpurāṇe pañcamyāmumāsaṃhitāyāmādisargavarṇanaṃ nāma ekonatriṃśo'dhyāyaḥ
Original text: śivapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0