Shiva Purana · Chapter 5.24

vyāsa uvāca//
kutsitaṃ yoṣidarthaṃ yatsaṃproktaṃ paṃcacūḍayā//
tanme brūhi samāsena yadi tuṣṭo'si me mune

sanatkumāra uvāca //
strīṇāṃ svabhāvaṃ vakṣyāmi śṛṇu vipra yathātatham //
yasya śravaṇamātreṇa bhavedvairāgyamuttamam

striyo mūlaṃ hi doṣāṇāṃ laghucittāḥ sadā mune//
tadāsaktirna kartavyā mokṣepsubhiratandritaiḥ

atrāpyudāharaṃtīmamitihāsaṃ purātanam //
nāradasya ca saṃvādaṃ puṃścalyā paṃcacūḍayā

lokānparicarandhīmāndevarṣirnāradaḥ purā //
dadarśāpsarasaṃ bālāṃ paṃcacūḍāmanuttamām

papracchāpsarasaṃ subhrūṃ nārado munisattamaḥ//
saṃśayo hṛdi me kaścittanme brūhi sumadhyame

evamuktā tu sā vipraṃ pratyuvāca varāpsarā//
viṣaye sati vakṣyāmi samarthāṃ manyase'tha mām

nārada uvāca //
na tvāmaviṣaye bhadre niyokṣyāmi kathaṃcana //
strīṇāṃ svabhāvamicchāmi tvattaḥ śrotuṃ sumadhyame

sanatkumāra uvāca //
etacchrutvā vacastasya devarṣerapsarottamā //
pratyuvāca munīśaṃ taṃ devarṣiṃ munisattamam

paṃcacūḍovāca //
mune śṛṇu na śakyā strī satī vai niṃdituṃ striyā //
viditāste striyo yāśca yādṛśyaśca svabhāvataḥ

na māmarhasi devarṣe niyoktuṃ praśnamīdṛśam //
ityuktvā sā'bhavattūṣṇīṃ paṃcacūḍāpsarovarā

atha devarṣivaryo hi śrutvā tadvākyamuttamam //
pratyuvāca punastāṃ vai lokānāṃ hitakāmyayā

nārada uvāca //
mṛṣāvāde bhaveddoṣassatye doṣo na vidyate //
iti jānīhi satyaṃ tvaṃ vadātastatsumadhyame

sanatkumāra uvāca //
ityuktā sā kṛtamatī rabhasā cāruhāsinī //
strīdoṣāñśāśvatānsatyānbhāṣituṃ saṃpracakrame

pañcacūḍovāca //
kulīnā nāthavaṃtyaśca rūpavaṃtyaśca yoṣitaḥ //
maryādāsu na tiṣṭhaṃti sa doṣaḥ strīṣu nārada

na strībhyaḥ kiṃcidanyadvai pāpīyastaramasti hi //
striyo mūlaṃ hi pāpānāṃ tathā tvamapi vettha ha

samājñātānarthavataḥ pratirūpān yathepsitān //
yatīnantaramāsādya nālaṃ nāryyaḥ pratīkṣitum

asaddharmastvayaṃ strīṇāmasmākaṃ bhavati prabho//
pāpīyaso narān yadvai lajjāṃ tyaktvā bhajāmahe

striyaṃ ca yaḥ prārthayate sannikarṣaṃ ca gacchati //
īṣacca kurute sevāṃ tamevecchati yoṣitaḥ

anarthitvānmanuṣyāṇāṃ bhayātpatijanasya ca //
maryādāyāmamaryādāḥ striyastiṣṭhaṃti bhartṛṣu

nāsāṃ kaścidamānyo'sti nāsāṃ vayasi niścayaḥ //
surūpaṃ vā kurūpaṃ vā pumāṃsamupabhuṃjate

na bhayādatha vākrośānnārthahetoḥ kathaṃcana //
na jñātikulasambandhāstriyastiṣṭhaṃti bhartṛṣu

yauvane vartamānānāmiṣṭābharaṇavāsasām //
nārīṇāṃ svairavṛttīnāṃ spṛhayanti kulastriyaḥ

yā hi śaśvadbahumatā rakṣyante dayitāḥ striyaḥ //
api tāḥ samprasajjante kubjāndhajaḍavāmane

paṃguṣvapi ca devarṣe ye cānye kutsitā narāḥ//
strīṇāmagamyo lokeṣu nāsti kaścinmahāmune

yadi puṃsāṃ gatirbrahmankathaṃcinnopapadyate //
apyanyonyaṃ pravartante na ca tiṣṭhanti bhartṛṣu

alābhātpuruṣāṇāṃ ca bhayātparijanasya ca //
vadhabandhabhayāccaiva tā bhagnāśā hi yoṣitaḥ

calasvabhāva duśceṣṭā durgāhyā bhavatastathā//
prājñasya puruṣasyeha yathā ratiparigrahāt

nāgnistuṣyati kāṣṭhānāṃ nāpagānāṃ mahodadhi //
nāntakassarvabhūtānāṃ na puṃsāṃ vāmalocanāḥ

idamanyacca devarṣe rahasyaṃ sarvayoṣitām //
dṛṣṭvaiva puruṣaṃ sadyo yoniḥ praklidyate striyāḥ

susnātaṃ puruṣaṃ dṛṣṭvā sugandhaṃ malavarjitam //
yoniḥ praklidyate strīṇāṃ dṛteḥ pātrādivodakam

kāyānāmapi dātāraṃ karttāraṃ mānasāṃtvayoḥ //
rakṣitāraṃ na mṛṣyaṃti bhartāraṃ paramaṃ striyaḥ

na kāmabhogātparamānnālaṃkārārthasaṃcayāt //
tathā hitaṃ na manyante yathā ratiparigrahāt

antakaśśamano mṛtyuḥ pātālaṃ vaḍavāmukham //
kṣuradhārā viṣaṃ sarpo vahnirityekataḥ striyaḥ

yataśca bhūtāni mahāṃti paṃca yataśca loko vihito vidhātrā //
yataḥ pumāṃsaḥ pramadāśca nirmitāḥ sadaiva doṣaḥ pramadāsu nārada

sanatkumāra uvāca//
iti śrutvā vacastasyā nāradastuṣṭamānasaḥ//
tathyaṃ matvā tatastadvai viraktobhūddhi tāsu ca

ityuktaḥ strī svabhāvaste paṃcacūḍokta ādarāt //
vairāgyakāraṇaṃ vyāsa kimanyacchrotumarhasi

iti śrīśivamahāpurāṇe pañcamyāmumāsaṃhitāyāṃ strīsvabhāvavarṇanaṃ nāma caturviṃśo'dhyāyaḥ