Shiva Purana · Chapter 5.20
// vyāsa uvāca //
sanatkumāra sarvajña tatprāptiṃ vada sattama //
yadgatvā na nivartaṃte śivabhaktiyutā narāḥ
// sanatkumāra uvāca //
parāśarasuta vyāsa śṛṇu prītyā śubhāṃ gatim //
vrataṃ hi śuddhabhaktānāṃ tathā śuddhaṃ tapasvinām
ye śivaṃ śuddhakarmāṇassuśuddhatapasānvitāḥ //
samarcayanti taṃ nityaṃ vandyāste sarvathānvaham
nātaptatapaso yāṃti śivalokamanāmayam //
śivānugrahasaddhetustapa eva mahāmune
tapasā divi modante pratyakṣaṃ devatāgaṇāḥ//
ṛṣayo munayaścaiva satyaṃ jānīha madvacaḥ
sudurddharaṃ durāsādhyaṃ sudhuraṃ duratikramam//
tatsarvaṃ tapasā sādhyaṃ tapo hi duratikramam
susthitastapasi brahmā nityaṃ viṣṇurharastathā//
devā devyo'khilāḥ prāptāstapasā durlabhaṃ phalam
yena yena hi bhāvena sthitvā yatkriyate tapaḥ //
tatassaṃprāpyate'sau tairiha loke na saṃśayaḥ
sāttvikaṃ rājasaṃ caiva tāmasaṃ trividhaṃ smṛtam //
vijñeyaṃ hi tapo vyāsa sarvasādhanasādhanam
sāttvikaṃ daivatānāṃ hi yatīnāmūrddhvaretasām //
rājasaṃ dānavānāṃ hi manuṣyāṇāṃ tathaiva ca //
tāmasaṃ rākṣasānāṃ hi narāṇāṃ krūrakarmaṇām
trividhaṃ tatphalaṃ proktaṃ munibhistattvadarśibhiḥ //
japo dhyānaṃ tu devānāmarcanaṃ bhaktitaśśubham
sāttvikaṃ taddhi nirdiṣṭamaśeṣaphalasādhakam //
iha loke pare caiva manobhipretasādhanam
kāmanāphalamuddiśya rājasaṃ tapa ucyate //
nijadehaṃ susaṃpīḍya dehaśoṣakadussahaiḥ
tapastāmasamuddiṣṭaṃ manobhipretasādhanam
uttamaṃ sāttvikaṃ vidyāddharmabuddhiśca niścalā //
snānaṃ pūjā japo homaḥ śuddhaśaucamahiṃsanam
vratopavāsacaryā ca maunamindriyanigrahaḥ //
dhīrvidyā satyamakrodho dānaṃ kṣāṃtirdamo dayā
vāpīkūpataḍāgādeḥ prasādasya ca kalpanā //
kṛcchraṃ cāṃdrāyaṇaṃ yajñassutīrthānyāśramāḥ punaḥ
dharmasthānāni caitāni sukhadāni manīṣiṇām //
sudharmaḥ paramo vyāsaḥ śivabhakteśca kāraṇam
saṃkrātiviṣuvadyogo nādamukte niyujyatām//
dhyānaṃ trikālikaṃ jyotirunmanībhāvadhāraṇā
recakaḥ pūrakaḥ kumbhaḥ prāṇāyāmastridhā smṛtaḥ //
nāḍīsaṃcāravijñānaṃ pratyāhāranirodhanam
turīyaṃ tadadho buddhiraṇimādyaṣṭasaṃyutam//
pūrvottamaṃ samuddiṣṭaṃ parajñānaprasādhanam
kāṣṭhāvasthā mṛtāvasthā haritāveti kīrtitāḥ//
nānopalabdhayo hyetāssarvapāpapraṇāśanāḥ
nārī śayyā tathā pānaṃ vastradhūpavilepanam//
tāmbūlabhakṣaṇaṃ paṃca rājaiśvaryyavibhūtayaḥ
hemabhārastathā tāmraṃ gṛhāśca ratnadhenavaḥ//
pāṃḍityaṃ vedaśāstrāṇāṃ gītanṛtyavibhūṣaṇam/ā२४//
śaṃkhavīṇāmṛdaṃgāśca gajendraśchatracāmare//
bhogarūpāṇi caitāni ebhiśśakto'nurajyate
ādarśavanmunesnehaistilavatsa nipīḍyate//
araṃ gaccheti cāpyenaṃ kurute jñānamohitaḥ
jānannapīha saṃsāre bhramate ghaṭiyaṃtravat//
sarvayoniṣu duḥkhārtassthāvareṣu careṣu ca
evaṃ yoniṣu sarvāsu pratikramya bhrameṇa ta//
kālāṃtaravaśādyāti mānuṣyamatidurlabham
vyutkrameṇāpi mānuṣyaṃ prāpyate puṇyagauravāt //
vicitrā gatayaḥ proktāḥ karmaṇāṃ gurulāghavāt
mānuṣyaṃ ca samāsādya svargamokṣaprasādhanam //
nācaratyātmanaḥ śreyassa mṛtaśśocate ciram
devāsurāṇāṃ sarveṣāṃ mānuṣyaṃ cāti durlabhaṃ //
tatsaṃprāpya tathā kuryānna gacchennarakaṃ yathā
svargāpavargalābhāya yadi nāsti samudyamaḥ //
durlabhaṃ prāpya mānuṣyaṃ vṛthā tajjanma kīrtitam
sarvasya mūlaṃ mānuṣyaṃ caturvargasya kīrtitam //
saṃprāpya dharmato vyāsa tadyattādanupālayet
dharmamūlaṃ hi mānuṣyaṃ labdhvā sarvārthasādhakam //
yadi lābhāya yatnaḥ syānmūlaṃ rakṣetsvayaṃ tataḥ
mānuṣye'pi ca vipratvaṃ yaḥ prāpya khalu durlabham //
nācaratyātmanaḥ śreyaḥ ko'nyastasmādacetanaḥ
dvīpānāmeva sarveṣāṃ karmabhūmiriyamucyate //
itassvargaśca mokṣaśca prāpyate samupārjitaḥ
deśe'sminbhārate varṣe prāpya mānuṣyamadhruvam //
na kuryādātmanaḥ śreyastenātmā khalu vaṃcitaḥ
karmabhūmiriyaṃ vipra phalabhūmirasau smṛtā //
iha yatkriyate karma svarge tadanubhujyate
yāvatsvāsthyaṃ śarīrasya tāvaddharmaṃ samācaret//
asvasthaścodito'pyanyairna kiṃcitkartumutsahet
adhruveṇa śarīreṇa dhruvaṃ yo na prasādhayet //
dhruvaṃ tasya paribhraṣṭamadhruvaṃ naṣṭameva ca
āyuṣaḥ khaṃḍakhaṃḍāni nipataṃti tadagrataḥ //
ahorātropadeśena kimarthaṃ nāvabudhyate
yadā na jñāyate mṛtyuḥ kadā kasya bhaviṣyati //
ākasmike hi maraṇe dhṛtiṃ viṃdati kastathā
parityajya yadā sarvamekākī yāsyati dhruvam //
na dadāti kadā kasmātpātheyārthamidaṃ dhanam
gṛhītadānapātheyaḥ sukhaṃ yāti yamālayam //
anyathā kliśyate jaṃtuḥ pātheyarahite pathi
yeṣāṃ kāleya puṇyāni paripūrṇāni sarvataḥ//
gacchatāṃ svargadeśaṃ hi teṣāṃ lābhaḥ padepade
iti jñātvā naraḥ puṇyaṃ kuryātpāpaṃ vivarjayet //
puṇyena yāti devatvamapuṇyo narakaṃ vrajet
ye manāgapi deveśaṃ prapannāśśaraṇaṃ śivam //
te'pi ghoraṃ na paśyaṃti yamaṃ na narakaṃ tathā
kiṃtu pāpairmahāmohaiḥ kiṃcitkāle śivājñayā //
vasaṃti tatra mānuṣyāstato yāṃti śivāspadam
ye punassarvabhāvena pratipannā maheśvaram //
na te limpaṃti pāpena padmapatramivāmbhasā
uktaṃ śiveti yairnāma tathā harahareti ca//
na teṣāṃ narakādbhītiryamāddhi munisattama
paralokasya pātheyaṃ mokṣopāyamanāmayam //
puṇyasaṃghaikanilayaṃ śiva ityakṣaradvayam
śivanāmaiva saṃsāramahārogekaśāmakam //
nānyatsaṃsārarogasya śāmakaṃ dṛśyate mayā
brahmahatyāsahasrāṇi purā kṛtvā tu pulkasaḥ //
śiveti nāma vimalaṃ śrutvā mokṣaṃ gataḥ purā
tasmādvivarddhayedbhaktimīśvare satataṃ budhaḥ//
śivabhaktyā mahāprājña bhuktiṃ muktiṃ ca viṃdati
iti śrīśivamahāpurāṇe pañcamyāmumāsaṃhitāyāṃ manuviśeṣakathanaṃ nāma viṃśo'dhyāyaḥ
Original text: śivapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0