Language

ENहिગુ
Scripture Library

Shiva Purana · Chapter 5.20

5.20.1

// vyāsa uvāca //
sanatkumāra sarvajña tatprāptiṃ vada sattama //
yadgatvā na nivartaṃte śivabhaktiyutā narāḥ

5.20.2

// sanatkumāra uvāca //
parāśarasuta vyāsa śṛṇu prītyā śubhāṃ gatim //
vrataṃ hi śuddhabhaktānāṃ tathā śuddhaṃ tapasvinām

5.20.3

ye śivaṃ śuddhakarmāṇassuśuddhatapasānvitāḥ //
samarcayanti taṃ nityaṃ vandyāste sarvathānvaham

5.20.4

nātaptatapaso yāṃti śivalokamanāmayam //
śivānugrahasaddhetustapa eva mahāmune

5.20.5

tapasā divi modante pratyakṣaṃ devatāgaṇāḥ//
ṛṣayo munayaścaiva satyaṃ jānīha madvacaḥ

5.20.6

sudurddharaṃ durāsādhyaṃ sudhuraṃ duratikramam//
tatsarvaṃ tapasā sādhyaṃ tapo hi duratikramam

5.20.7

susthitastapasi brahmā nityaṃ viṣṇurharastathā//
devā devyo'khilāḥ prāptāstapasā durlabhaṃ phalam

5.20.8

yena yena hi bhāvena sthitvā yatkriyate tapaḥ //
tatassaṃprāpyate'sau tairiha loke na saṃśayaḥ

5.20.9

sāttvikaṃ rājasaṃ caiva tāmasaṃ trividhaṃ smṛtam //
vijñeyaṃ hi tapo vyāsa sarvasādhanasādhanam

5.20.5.20.10

sāttvikaṃ daivatānāṃ hi yatīnāmūrddhvaretasām //
rājasaṃ dānavānāṃ hi manuṣyāṇāṃ tathaiva ca //
tāmasaṃ rākṣasānāṃ hi narāṇāṃ krūrakarmaṇām

5.20.11

trividhaṃ tatphalaṃ proktaṃ munibhistattvadarśibhiḥ //
japo dhyānaṃ tu devānāmarcanaṃ bhaktitaśśubham

5.20.12

sāttvikaṃ taddhi nirdiṣṭamaśeṣaphalasādhakam //
iha loke pare caiva manobhipretasādhanam

5.20.13

kāmanāphalamuddiśya rājasaṃ tapa ucyate //
nijadehaṃ susaṃpīḍya dehaśoṣakadussahaiḥ

5.20.14

tapastāmasamuddiṣṭaṃ manobhipretasādhanam

5.20.15

uttamaṃ sāttvikaṃ vidyāddharmabuddhiśca niścalā //
snānaṃ pūjā japo homaḥ śuddhaśaucamahiṃsanam

5.20.16

vratopavāsacaryā ca maunamindriyanigrahaḥ //
dhīrvidyā satyamakrodho dānaṃ kṣāṃtirdamo dayā

5.20.17

vāpīkūpataḍāgādeḥ prasādasya ca kalpanā //
kṛcchraṃ cāṃdrāyaṇaṃ yajñassutīrthānyāśramāḥ punaḥ

5.20.18

dharmasthānāni caitāni sukhadāni manīṣiṇām //
sudharmaḥ paramo vyāsaḥ śivabhakteśca kāraṇam

5.20.19

saṃkrātiviṣuvadyogo nādamukte niyujyatām//
dhyānaṃ trikālikaṃ jyotirunmanībhāvadhāraṇā

5.20.5.20.20

recakaḥ pūrakaḥ kumbhaḥ prāṇāyāmastridhā smṛtaḥ //
nāḍīsaṃcāravijñānaṃ pratyāhāranirodhanam

5.20.21

turīyaṃ tadadho buddhiraṇimādyaṣṭasaṃyutam//
pūrvottamaṃ samuddiṣṭaṃ parajñānaprasādhanam

5.20.22

kāṣṭhāvasthā mṛtāvasthā haritāveti kīrtitāḥ//
nānopalabdhayo hyetāssarvapāpapraṇāśanāḥ

5.20.23

nārī śayyā tathā pānaṃ vastradhūpavilepanam//
tāmbūlabhakṣaṇaṃ paṃca rājaiśvaryyavibhūtayaḥ

5.20.25

hemabhārastathā tāmraṃ gṛhāśca ratnadhenavaḥ//
pāṃḍityaṃ vedaśāstrāṇāṃ gītanṛtyavibhūṣaṇam/ā२४//
śaṃkhavīṇāmṛdaṃgāśca gajendraśchatracāmare//
bhogarūpāṇi caitāni ebhiśśakto'nurajyate

5.20.26

ādarśavanmunesnehaistilavatsa nipīḍyate//
araṃ gaccheti cāpyenaṃ kurute jñānamohitaḥ

5.20.27

jānannapīha saṃsāre bhramate ghaṭiyaṃtravat//
sarvayoniṣu duḥkhārtassthāvareṣu careṣu ca

5.20.28

evaṃ yoniṣu sarvāsu pratikramya bhrameṇa ta//
kālāṃtaravaśādyāti mānuṣyamatidurlabham

5.20.29

vyutkrameṇāpi mānuṣyaṃ prāpyate puṇyagauravāt //
vicitrā gatayaḥ proktāḥ karmaṇāṃ gurulāghavāt

5.20.5.20.30

mānuṣyaṃ ca samāsādya svargamokṣaprasādhanam //
nācaratyātmanaḥ śreyassa mṛtaśśocate ciram

5.20.31

devāsurāṇāṃ sarveṣāṃ mānuṣyaṃ cāti durlabhaṃ //
tatsaṃprāpya tathā kuryānna gacchennarakaṃ yathā

5.20.32

svargāpavargalābhāya yadi nāsti samudyamaḥ //
durlabhaṃ prāpya mānuṣyaṃ vṛthā tajjanma kīrtitam

5.20.33

sarvasya mūlaṃ mānuṣyaṃ caturvargasya kīrtitam //
saṃprāpya dharmato vyāsa tadyattādanupālayet

5.20.34

dharmamūlaṃ hi mānuṣyaṃ labdhvā sarvārthasādhakam //
yadi lābhāya yatnaḥ syānmūlaṃ rakṣetsvayaṃ tataḥ

5.20.35

mānuṣye'pi ca vipratvaṃ yaḥ prāpya khalu durlabham //
nācaratyātmanaḥ śreyaḥ ko'nyastasmādacetanaḥ

5.20.36

dvīpānāmeva sarveṣāṃ karmabhūmiriyamucyate //
itassvargaśca mokṣaśca prāpyate samupārjitaḥ

5.20.37

deśe'sminbhārate varṣe prāpya mānuṣyamadhruvam //
na kuryādātmanaḥ śreyastenātmā khalu vaṃcitaḥ

5.20.38

karmabhūmiriyaṃ vipra phalabhūmirasau smṛtā //
iha yatkriyate karma svarge tadanubhujyate

5.20.39

yāvatsvāsthyaṃ śarīrasya tāvaddharmaṃ samācaret//
asvasthaścodito'pyanyairna kiṃcitkartumutsahet

5.20.5.20.40

adhruveṇa śarīreṇa dhruvaṃ yo na prasādhayet //
dhruvaṃ tasya paribhraṣṭamadhruvaṃ naṣṭameva ca

5.20.41

āyuṣaḥ khaṃḍakhaṃḍāni nipataṃti tadagrataḥ //
ahorātropadeśena kimarthaṃ nāvabudhyate

5.20.42

yadā na jñāyate mṛtyuḥ kadā kasya bhaviṣyati //
ākasmike hi maraṇe dhṛtiṃ viṃdati kastathā

5.20.43

parityajya yadā sarvamekākī yāsyati dhruvam //
na dadāti kadā kasmātpātheyārthamidaṃ dhanam

5.20.44

gṛhītadānapātheyaḥ sukhaṃ yāti yamālayam //
anyathā kliśyate jaṃtuḥ pātheyarahite pathi

5.20.45

yeṣāṃ kāleya puṇyāni paripūrṇāni sarvataḥ//
gacchatāṃ svargadeśaṃ hi teṣāṃ lābhaḥ padepade

5.20.46

iti jñātvā naraḥ puṇyaṃ kuryātpāpaṃ vivarjayet //
puṇyena yāti devatvamapuṇyo narakaṃ vrajet

5.20.47

ye manāgapi deveśaṃ prapannāśśaraṇaṃ śivam //
te'pi ghoraṃ na paśyaṃti yamaṃ na narakaṃ tathā

5.20.48

kiṃtu pāpairmahāmohaiḥ kiṃcitkāle śivājñayā //
vasaṃti tatra mānuṣyāstato yāṃti śivāspadam

5.20.49

ye punassarvabhāvena pratipannā maheśvaram //
na te limpaṃti pāpena padmapatramivāmbhasā

5.20.5.20.50

uktaṃ śiveti yairnāma tathā harahareti ca//
na teṣāṃ narakādbhītiryamāddhi munisattama

5.20.51

paralokasya pātheyaṃ mokṣopāyamanāmayam //
puṇyasaṃghaikanilayaṃ śiva ityakṣaradvayam

5.20.52

śivanāmaiva saṃsāramahārogekaśāmakam //
nānyatsaṃsārarogasya śāmakaṃ dṛśyate mayā

5.20.53

brahmahatyāsahasrāṇi purā kṛtvā tu pulkasaḥ //
śiveti nāma vimalaṃ śrutvā mokṣaṃ gataḥ purā

5.20.54

tasmādvivarddhayedbhaktimīśvare satataṃ budhaḥ//
śivabhaktyā mahāprājña bhuktiṃ muktiṃ ca viṃdati

5.20.20

iti śrīśivamahāpurāṇe pañcamyāmumāsaṃhitāyāṃ manuviśeṣakathanaṃ nāma viṃśo'dhyāyaḥ

Original text: śivapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc