Language

ENहिગુ
Scripture Library

Shiva Purana · Chapter 5.19

5.19.1

sanatkumāra uvāca //
ravicandramasoryāvanmayūkhā bhāsayaṃti hi//
tāvatpramāṇā pṛthivī bhūlokassa tu gīyate

5.19.2

bhūmeryojanalakṣe tu saṃsthitaṃ ravimaṇḍalam //
yojanānāṃ sahasrāṇi sadaiva parisaṃkhyayā

5.19.3

śaśinastu pramāṇāya jagataḥ paricakṣate//
raverūrdhvaṃ śaśī tasthau lakṣayojanasaṃkhyayā

5.19.4

grahāṇāṃ maṇḍalaṃ kṛtsnaṃ śaśerupari saṃsthitam//
sanakṣatraṃ sahasrāṇi daśaiva paritopari

5.19.5

budhastasmādatho kāvyastasmādbhaumasya maṇḍalam//
bṛhaspatistadūrdhvaṃ tu tasyopari śanaiścaraḥ

5.19.6

saptarṣimaṇḍalaṃ tasmāllakṣeṇaikena saṃsthitam //
ṛṣibhya tu sahasrāṇāṃ śatādūrdhvaṃ dhruvaḥ sthitaḥ

5.19.7

meḍhībhūtassa yastasya jyotiścakrasya vai dhruvaḥ//
bhūrbhuvaḥsvariti jñeyaṃ bhuva ūrdhvaṃ dhruvādavāk

5.19.8

ekayojanakoṭistu yatra te kalpavāsinaḥ//
dhruvādūrdhvaṃ maharlokassaptaite brahmaṇassutāḥ

5.19.9

sanakaśca sanandaśca tṛtīyaśca sanātanaḥ//
kapilaścāsuriścaiva voḍhuḥ paṃcaśikhastathā

5.19.5.19.10

upariṣṭāttataśśukro dvilakṣābhyaṃtare sthitaḥ//
dvilakṣayojanaṃ tasmādadhaḥ somasutaḥ smṛtaḥ

5.19.11

dvilakṣayojanaṃ tasmādūrdhvaṃ bhaumassthito mune//
dvilakṣayojanaṃ tasmādūrdhvaṃ jīvaḥ sthito guru

5.19.12

dvilakṣayojanaṃ jīvādūrdhvaṃ saurirvyavasthitaḥ //
ete saptagrahāḥ proktāssvasvarāśivyavasthitā

5.19.13

rudralakṣairyojanatassaptordhvamṛṣayaḥ sthitāḥ //
viśvalakṣairyojanato dhruvasthitirudāhṛtā

5.19.14

caturguṇottare cārddhe janalokāttapaḥ smṛtam //
vairājā yatra devā vai sthitā dāhavivarjitāḥ

5.19.15

ṣaḍguṇena tapolokātsatyaloko vyavasthitaḥ //
brahmalokaḥ sa vijñeyo vasaṃtyamalacetasaḥ

5.19.16

satyadharmaratāścaiva jñānino brahmacāriṇaḥ//
yadgāmino'tha bhūlokānnivasaṃti hi mānavāḥ

5.19.17

bhuvarloke tu saṃsiddhā munayo devarūpiṇaḥ //
svargaloke surādityā maruto vasavo'śvinau

5.19.18

viśvedevāstathā rudrāssādhyā nāgāḥ khagādayaḥ //
navagrahāstatastatra ṛṣayo vītakalmaṣāḥ

5.19.19

ete sapta mahālokāḥ kāleya kathitāstava //
pātālāni ca saptaiva brahmāṇḍasya ca vistaraḥ

5.19.5.19.20

dadhivṛkṣaphalaṃ yadvadvṛttiścordhvamadhastathā //
etadaṃḍakaṭāhena sarvato vai samāvṛtam

5.19.21

daśaguṇena payasā sarvatastatsamāvṛtam //
vahninā vāyunā cāpi nabhasā tamasā tathā

5.19.22

bhūtādināpi mahatā digguṇottaraveṣṭitaḥ //
mahāṃtaṃ ca samāvṛtya pradhānaṃ puruṣaḥ sthitaḥ

5.19.23

anaṃtasya na tasyāsti saṃkhyāpi paramātmanaḥ //
tenānaṃta iti khyātaḥ pramāṇaṃ nāsti vai yataḥ

5.19.24

hetubhūtassamastasya prakṛtissā parā mune //
aṃḍānāṃ tu sahasrāṇāṃ sahasrāṇyayutāni ca

5.19.25

īdṛśānāṃ prabhūtāni tasmādavyaktajanmanaḥ //
dāruṇyagnistile tailaṃ payassu ca yathā ghṛtam

5.19.26

tathāsau paramātmā vai sarvaṃ vyāpyātmavedanaḥ //
ādibījātprasuvate tatastebhyaḥ pareṇḍajāḥ

5.19.27

tebhyaḥ putrāstathānyeṣāṃ bījānyanyāni vai tataḥ //
mahadādayo viśeṣāṃtāstadbhavaṃti surādayaḥ

5.19.28

bījādvṛkṣapraroheṇa yathā nāpacayastaroḥ //
sūryyakāṃtamaṇeḥ sūryyādyadvadvahniḥ prajāyate

5.19.29

tadvatsaṃjāyate sṛṣṭiḥ śiva
statraḥ
na kāmayet //
śivaśaktisamāyoge devādyāḥ prabhavaṃti hi

5.19.5.19.30

tathā svakarmaṇaikena prarohamupayāṃti vai //
brahmā viṣṇuśca rudrāśca sa śivaḥ parigīyate

5.19.31

tasmāduddharate sarvaṃ yasmiṃśca layameṣyati //
kartā kriyāṇāṃ sarvāsāṃ sa śivaḥ parigīyate

5.19.32

vyāsa uvāca //
sanatkumāra sarvajña chiṃdhi me saṃśayaṃ mahat //
santi lokā hi brahmāṃḍādupariṣṭānna vā mune

5.19.33

sanatkumāra uvāca //
brahmāṃḍādupariṣṭācca saṃti lokā munīśvara //
tāñchṛṇu tvaṃ viśeṣeṇa vacmi te'haṃ samāgataḥ

5.19.34

vidhilokātparo loko vaikuṃṭha iti viśrutaḥ //
virājate mahādīptyā yatra viṣṇuḥ pratiṣṭhitaḥ

5.19.35

tasyopariṣṭātkaumāro loko hi paramādbhutaḥ //
senānīḥ śaṃbhutanayo rājate yatra suprabhaḥ

5.19.36

tataḥ paramumāloko mahādivyo virā jate//
yatra śaktirvibhātyekā tridevajananī śivā

5.19.37

parātparā hi prakṛtī rajassattvatamomayī//
nirguṇā ca svayaṃ devī nirvikārā śivātmikā

5.19.38

tasyopariṣṭādvijñeyaśśivalokassanātanaḥ //
avināśī mahādivyo mahāśobhānvitassadā

5.19.39

virājate paraṃ brahma yatra śaṃbhurmaheśvaraḥ //
tridevajanakasvāmī sarveṣāṃ triguṇātparaḥ

5.19.5.19.40

tata ūrdhvaṃ na lokāśca golokastatsamīpataḥ //
gomātarassuśīlākhyāstatra saṃti śivapriyā

5.19.41

tatpālaḥ kṛṣṇanāmā hi rājate śaṃkarājñayā //
pratiṣṭhitaśśivenaiva śaktyā svacchandacāriṇā

5.19.42

śivaloko'dbhuto vyāsa nirādhāro manoharaḥ //
atinirvacanīyaśca nānāvastuvirājitaḥ

5.19.43

śivastu tadadhiṣṭhātā sarvadevaśiromaṇiḥ //
viṣṇubrahmaharaissevyaḥ paramātmā nirañjanaḥ

5.19.44

iti te kathitā tāta sarvabrahmāṃḍasaṃsthitiḥ //
tadūrdhvaṃ lokasaṃsthānaṃ kimanyacchrotumicchasi

5.19.19

iti śrīśivamahāpurāṇe pañcamyāmumāsaṃhitāyāṃ lokavarṇanaṃnāmaikonaviṃśo'dhyāyaḥ

Original text: śivapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc