Shiva Purana · Chapter 5.11

// vyāsa uvāca // //
kṛtapāpā narā yāṃti duḥkhena mahatānvitāḥ //
yamamārge sukhaṃ yaiśca tāndharmānvada me prabho

// sanatkumāra uvāca //
avaśyaṃ hi kṛtaṃ karma bhoktavyamavicārataḥ //
śubhāśubhamatho vakṣye tāndharmmānsukhadāyakān /२//
atra ye śubhakarmmāṇaḥ saumyacittā dayānvitāḥ //
sukhena te narā yāṃti yamamārgaṃ bhayāvaham

yaḥ pradadyād dvijendrāṇāmupānatkāṣṭhapāduke //
sa naro'śvena mahatā sukhaṃ yāti yamālayam

//
chatradānena gacchaṃti yathā chatreṇa dehinaḥ //
śibikāyāḥ pradānena tadrathena sukhaṃ vrajet

śayyāsanapradānena sukhaṃ yāti suviśramam //
ārāmacchāyākartāro mārge vā vṛkṣaropakāḥ //
vrajanti yamalokaṃ ca ātape'ti gataklamāḥ

yāṃti puṣpagayānena puṣpārāmakarā narāḥ //
devāyatanakartāraḥ krīḍaṃti ca gṛhodare

kartāraśca tathā ye ca yatīnāmāśramasya ca //
anāthamaṇḍapānāṃ tu krīḍaṃti ca gṛhodare

devāgniguruviprāṇāṃ mātāpitrośca pūjakāḥ //
pūjyamānā narā yāṃti kāmukena yathāsukham

dyotayaṃto diśassarvā yāṃti dīpapradāyinaḥ //
pratiśrayapradānena sukhaṃ yāṃti nirāmayāḥ

viśrāmyamāṇā gacchaṃti guruśuśrūṣakā narāḥ //
ātodyavipradātārassukhaṃ yāṃti svake gṛhe

sarvakāmasamṛddhena yathā gacchaṃti gopradāḥ //
atra dattānnapānāni 'tānyāpnoti naraḥ pathi

pādaśaucapradānena sajalena pathā vrajet //
pādābhyaṃgaṃ ca yaḥ kuryādaśvapṛṣṭhena gacchati

pādaśaucaṃ tathābhyaṃgaṃ dīpamannaṃ pratiśrayam //
yo dadāti sadā vyāsa nopasarpati taṃ yamaḥ

hemaratnapradānena yāti durgāṇi nistaran //
raupyānaḍutsragdānena yamalokaṃ sukhena saḥ

ityevamādibhirdānaissukhaṃ yāṃti yamālayam //
svarge tu vividhānbhogānprāpnuvaṃti sadā narāḥ

sarveṣāmeva dānānāmannadānaṃ paraṃ smṛtam //
sadyaḥ prītikaraṃ hṛdyaṃ balabuddhivivardhanam

nānnadānasamaṃ dānaṃ vidyate munisattama //
annādbhavaṃti bhūtāni tadabhāve mriyaṃti ca

raktaṃ māṃsaṃ vasā śukraṃ kramādannātpravardhate //
śukrādbhavaṃti bhūtāni tasmādannamayaṃ jagat

hemaratnāśvanāgendrairnārīsrakcaṃdanādibhiḥ //
samastairapi saṃprāptairna ramaṃti bubhukṣitāḥ

garbhasthā jāyamānāśca bālavṛddhāśca madhyamāḥ //
āhāramabhikāṃkṣaṃti devadānavarākṣasāḥ

kṣudhā niśśeṣarogāṇāṃ vyādhiḥ śreṣṭhatamaḥ smṛtaḥ //
sa cānnauṣadhilepena naśyatīha na saṃśayaḥ

nāsti kṣudhāsamaṃ duḥkhaṃ nāsti rogaḥ kṣudhāsamaḥ //
nāstyarogasamaṃ saukhyaṃ nāsti krodhasamo ripuḥ

ataeva mahatpuṇyamannadāne prakīrtitam//
tathā kṣudhāgninā taptā mriyaṃte sarvadehinaḥ

annadaḥ prāṇadaḥ proktaḥ prāṇadaścāpi sarvadaḥ//
tasmādannapradānena sarvadānaphalaṃ labhet

yasyānnapānapuṣṭāṅgaḥ kurute puṇyasaṃcayam//
annapradātustasyārddhaṃ kartuścārddhaṃ na saṃśayaḥ

trailokye yāni ratnāni bhogastrīvāhanāni ca //
annadānapradassarvamihāmutra ca tallabhet

dharmmārthakāmamokṣāṇāṃ dehaḥ paramasādhanam //
tasmādannena pānena pālayeddehamātmanaḥ

annameva praśaṃsaṃti sarvameva pratiṣṭhitam //
annena sadṛśaṃ dānaṃ na bhūtaṃ na bhaviṣyati

annena dhāryyate sarvaṃ viśvaṃ jagadidaṃ mune //
annamūrjaskaraṃ loke prāṇā hyanne pratiṣṭhitāḥ

dātavyaṃ bhikṣave cānnaṃ brāhmaṇāya mahātmane //
kuṭuṃbaṃ pīḍayitvāpi hyātmano bhūtimicchatā

vidadāti nidhiśreṣṭhaṃ yo dadyādannamarthine//
brāhmaṇāyārtarūpāya pāralaukikamātmanaḥ

arcayedbhūtimanvicchankāle dvijamupasthitam //
śrāṃtamadhvani vṛttyarthaṃ gṛhastho gṛhamāgatam //

annadaḥ pūjayedvyāsaḥ suśīlastu vimatsaraḥ //
krodhamutpatitaṃ hitvā divi ceha mahatsukham

nābhiniṃdedadhigataṃ na praṇudyātkathaṃcana //
api śvapāke śuni vā nānnadānaṃ praṇaśyati

/
śrāṃtāyādṛṣṭapūrvāya hyannamadhvani vartate //
yo dadyādaparikliṣṭaṃ sa samṛddhimavāpnuyāta

pitṝndevāṃstathā viprānatithīṃśca mahāmune //
yo naraḥ prīṇayatyannaistasya puṇyaphalaṃ mahat

annaṃ pānaṃ ca śūdre'pi brāhmaṇe ca viśiṣyate //
na pṛcchedgotracaraṇaṃ svādhyāyaṃ deśameva ca

bhikṣito brāhmaṇeneha dadyādannaṃ ca yaḥ pumān //
sa yāti paramaṃ svargaṃ yāvadābhūtasaṃplavam

annadasya ca vṛkṣāśca sarvakāmaphalānvitāḥ //
bhavaṃtīha yathā viprā harṣayuktāstriviṣṭape

annadānena ye lokāssvarge viracitā mune //
annadāturmahādivyāstāñchṛṇuṣva mahāmune

bhavanāni prakāśaṃte divi teṣāṃ mahātmanām //
nānāsaṃsthānarūpāṇi nānā kāmānvitāni ca

sarvakāmaphalāścāpi vṛkṣā bhavanasaṃsthitāḥ //
hemavāpyaḥ śubhāḥ kūpā dīrghikāścaiva sarvaśaḥ

ghoṣayaṃti ca pānāni śubhānyatha sahasraśaḥ //
bhakṣyabhojyamayāśśailā vāsāṃsyābharaṇāni ca

kṣīraṃ sravaṃtyassaritastathaivājyasya parvatāḥ //
prāsādāḥ pāṇḍurābhāsāśśayyāśca kanakojjvalāḥ

tānannadāśca gacchaṃti tasmādannaprado bhavet //
yadīcchedātmano bhavyamiha loke paratra ca

ete lokāḥ puṇyakṛtāmannadānāṃ mahāprabhāḥ //
tasmādannaṃ viśeṣeṇa dātavyaṃ mānavairdhruvam

annaṃ prajāpatissākṣādannaṃ viṣṇussvayaṃ haraḥ //
tasmādannasamaṃ dānaṃ na bhūtaṃ na bhaviṣyati

kṛtvāpi sumahatpāpaṃ yaḥ paścādannado bhavet //
vimuktassarvapāpebhyassvargalokaṃ sa gacchati

annapānāśvagovastraśayyācchatrāsanāni ca //
pretaloke praśastāni dānānyaṣṭau viśeṣataḥ

evaṃ dānaviśeṣeṇa dharmarājapuraṃ naraḥ //
yasmādyāti vimānena tasmāddānaṃ samācaret

etadākhyānamanaghamannadānaprabhāvataḥ //
yaḥ paṭhetpāṭhayedanyānsa samṛddhaḥ prajāyate

śṛṇuyācchrāvayecchrāddhe brāhmaṇānyo mahāmune ///
akṣayyamannadānaṃ ca pitṝṇāmupatiṣṭhati

iti śrīśivamahāpurāṇe paṃcamyāmumāsaṃhitāyāmannadānamāhātmyavarṇanaṃ nāmaikādaśo'dhyāyaḥ/