Shiva Purana · Chapter 4.42

ṛṣaya ūcuḥ //
śivaḥ ko vā hariḥ ko vā rudraḥ ko vā vidhiśca kaḥ //
eteṣu nirguṇaḥ ko vā hyetaṃ naśchindhi saṃśayam

sūta uvāca //
yaccādau hi samutpannaṃ nirguṇātparamātmanaḥ //
tadeva śivasaṃjñaṃ hi vedavedāṃtino viduḥ

tasmātprakṛtirutpannā puruṣeṇa samanvitā //
tābhyāntapaḥ kṛtaṃ tatra mūlasthe ca jale sudhīḥ

pañcakośīti vikhyātā kāśī sarvātivallabhā //
vyāptaṃ ca sakalaṃ hyetattajjalaṃ viśvato gatam

saṃbhāvya māyayā yuktastatra supto harissa vai //
nārāyaṇeti vikhyātaḥ prakṛtirnārāyaṇī matā

tannābhikamale yo vai jātassa ca pitāmahaḥ //
tenaiva tapasā dṛṣṭassa vai viṣṇurudāhṛtaḥ //६/
ubhayorvādaśamane yadrūpaṃ sa darśitaṃ budhāḥ //
mahādeveti vikhyātaṃ nirguṇena śivena hi

tena proktamahaṃ śambhurbhaviṣyāmi kabhālataḥ //
rudro nāma sa vikhyāto lokānugrahakārakaḥ

dhyānārthaṃ caiva sarveṣāmarūpo rūpavānabhūt //
sa eva ca śivassākṣādbhaktavātsalyakārakaḥ

śive triguṇasambhinne rudre tu guṇadhāmani //
vastuto na hi bhedo'sti svarṇe tadbhūṣaṇe yathā

samānarūpakarmāṇau samabhaktagatipradau //
samānākhilasaṃsevyau nānālīlāvihāriṇau

sarvathā śivarūpo hi rudro raudraparākramaḥ//
utpanno bhaktakāryārthaṃ haribrahmasahāyakṛt

anye ca ye samutpannā yathānukramato layam //
yāṃti naiva tathā rudraḥ śive rudro vilīyate

te vai rudraṃ militvā tu prayānti prakṛtā ime //
imānrudro militvā tu na yāti śrutiśāsanam

sarve rudraṃ bhajantyeva rudraḥ kañcidbhajenna hi //
svātmanā bhaktavātsalyādbhajatyeva kadācana

anyaṃ bhajanti ye nityaṃ tasmiṃste līnatāṃ gatāḥ //
tenaiva rudraṃ te prāptāḥ kālena mahatā budhāḥ

rudrabhaktāstu ye kecittatkṣaṇaṃ śivatāṃ gatāḥ //
anyāpekṣā na vai teṣāṃ śrutireṣā sanātanī

ajñānaṃ vividhaṃ hyetadvijñānaṃ vividhaṃ na hi //
tatprakāramahaṃ vakṣye śṛṇutādarato dvijāḥ

brahmādi tṛṇaparyaṃtaṃ yatkiṃciddṛśyate tviha //
tatsarvaṃ śiva evāsti mithyā nānātvakalpanā

sṛṣṭeḥ pūrvaṃ śivaḥ proktaḥ sṛṣṭermadhye śivastathā//
sṛṣṭerante śivaḥ proktassarvaśūnye tadā śivaḥ

tasmāccaturguṇaḥ proktaḥ śiva eva munīśvarāḥ//
sa eva saguṇo jñeyaḥ śaktimattvāddvidhāpi saḥ

yenaiva viṣṇave dattāssarve vedāssanātanāḥ //
varṇā mātrā hyanaikāśca dhyānaṃ svasya ca pūjanam

īśānaḥ sarvavidyānāṃ śrutireṣā sanātanī //
vedakartā vedapatistasmācchaṃbhurudāhṛtaḥ

sa eva śaṃkaraḥ sākṣātsarvānugrahakārakaḥ //
kartā bhartā ca hartā ca sākṣī nirguṇa eva saḥ

anyeṣāṃ kālamānaṃ ca kālasya kalanā na hi //
mahākālassvayaṃ sākṣānmahākālīsamāśritaḥ

tathā ca brāhmaṇā rudraṃ tathā kālīṃ pracakṣate//
sarvaṃ tābhyāntataḥ prāptamicchayā satyalīlayā

na tasyotpādakaḥ kaścidbhartā hartā na tasya hi //
svayaṃ sarvasya hetuste kāryabhūtācyutādayaḥ

svayaṃ ca kāraṇaṃ kāryaṃ svasya naiva kadācana //
ekovyanekatāṃ yātopyanekopyekatāṃ vrajet

ekaṃ bījaṃ bahirbhūtvā punarbījaṃ ca jāyate //
bahutve ca svayaṃ sarvaṃ śivarūpī maheśvaraḥ

etatparaṃ śivajñānaṃ tattvatastadudāhṛtam //
jānāti jñānavāneva nānyaḥ kaścidṛṣīśvarāḥ

munaya ūcuḥ //
jñānaṃ salakṣaṇaṃ brūhi yajjñātvā śivatāmvrajet //
kathaṃ śivaśca tatsarvaṃ sarvaṃ vā śiva eva ca

vyāsa uvāca //
etadākarṇya vacanaṃ sūtaḥ paurāṇikottamaḥ //
smṛtvā śivapadāmbhojaṃ munīṃstānabravīdvacaḥ

iti śrīśivamahāpurāṇe caturthyāṃ koṭirudrasaṃhitāyāṃ saguṇanirguṇabhedavarṇanaṃ nāma dvicatvāriṃśo'dhyāyaḥ