Shiva Purana · Chapter 4.43

sūta uvāca //
śrūyatāmṛṣayaḥ sarve śivajñānaṃ yathā śrutam//
kathayāmi mahāguhyaṃ para muktisvarūpakam

kanāradakumārāṇāṃ vyāsasya kapilasya ca //
eteṣāṃ ca samāje tairniścitya samudāhṛtam

iti jñānaṃ sadā jñeyaṃ sarvaṃ śivamayaṃ jagat //
śivaḥ sarvamayo jñeyassarvajñena vipaścitā

ābrahmatṛṇaparyantaṃ yatkiṃciddṛśyate jagat //
tatsarvaṃ śiva evāsti sa devaḥ śiva ucyate

yadecchā tasya jāyeta tadā ca kriyate tvidam //
sarvaṃ sa eva jānāti taṃ na jānāti kaścana

racayitvā svayaṃ tacca praviśya dūrataḥ sthitaḥ//
na tatra ca praviṣṭosau nirliptaścitsvarūpavān

yathā ca jyotiṣaścaiva jalādau pratibiṃbatā //
vastuto na praveśo vai tathaiva ca śivaḥ svayam

vastutastu svayaṃ sarvaṃ kramo hi bhāsate śubhaḥ//
ajñānaṃ ca materbhedo nāstyanyacca dvayampunaḥ

darśaneṣu ca sarveṣu matibhedaḥ pradarśyate//
paraṃ vedāntino nityamadvaitaṃ praticakṣate

svasyāpyaṃśasya jīvāṃśo hyavidyāmohito vaśaḥ//
anyo'hamiti jānāti tayā mukto bhavecchivaḥ

sarvaṃ vyāpya śivaḥ sākṣād vyāpakaḥ sarvajantuṣu//
cetanācetaneśopi sarvatra śaṃkarassvayam

upāyaṃ yaḥ karotyasya darśanārthaṃ vicakṣaṇaḥ//
vedāntamārgamāśritya taddarśanaphalaṃ labhet

yathāgnirvyāpakaścaiva kāṣṭhekāṣṭhe ca tiṣṭhati//
yo vai maṃthati tatkāṣṭhaṃ sa vai paśyatyasaṃśayam

bhaktyādisādhanānīha yaḥ karoti vicakṣaṇaḥ//
sa vai paśyatyavaśyaṃ hi taṃ śivaṃ nātra saṃśayaḥ

śivaḥśivaḥśivaścaiva nānyadastīti kiṃcana//
bhrāntyā nānāsvarūpo hi bhāsate śaṅkarassadā

yathā samudro mṛccaiva suvarṇamathavā punaḥ //
upādhito hi nānātvaṃ labhate śaṃkarastathā

kāryakāraṇayorbhedo vastuto na pravartate //
kevalaṃ bhrāntibuddhyaiva tadābhāve sa naśyati

tadā bījātprarohaśca nānātvaṃ hi prakāśayet //
ante ca bījameva syāttatprarohaśca naśyati

jñānī ca bījameva syātpraroho vikṛtīrmatā //
tannivṛttau punarjñānī nātra kāryā vicāraṇā

sarvaṃ śivaḥ śivaṃ sarvaṃ nāsti bhedaśca kaścana //
kathaṃ ca vividhaṃ paśyatyekatvaṃ ca kathaṃ punaḥ

yathaikaṃ caiva sūryākhyaṃ jyotirnānāvidhaṃ janaiḥ //
jalādau ca viśeṣeṇa dṛśyate tattathaiva saḥ

sarvatra vyāpakaścaiva sparśatvaṃ na vibadhyate //
tathaiva vyāpako devo badhyate na kvacitsa vai

sāhaṃkārastathā jīvastanmuktaḥ śaṃkaraḥ svayam //
jīvastucchaḥ karmabhogo nirliptaḥ śaṃkaro mahān

yathaikaṃ ca suvarṇādi militaṃ rajatādinā ///४
alpamūlyaṃ prajāyeta tathā jīvo'pyahaṃyutaḥ

yathaiva hi survaṇādi kṣārādeḥ śodhitaṃ śubham//
pūrvavanmūlyatāṃ yāti tathā jīvo'pi saṃskṛteḥ

prathamaṃ sadguruṃ prāpya bhaktibhāva samanvitaḥ //
śivabuddhyā karotyuccaiḥ pūjanaṃ smaraṇādikam

tadbudhyā dehato yāti sarvapāpādiko malaḥ //
tadā'jñānaṃ ca naśyeta jñānavāñjāyate yadā

tadāhaṃkāranirmukto jīvo nirmalabuddhimān //
śaṅkarasya prasādena prayāti śaṅkaratāmpunaḥ

yathā''darśasvarūpe ca svīyarūpaṃ pradṛśyate //
tathā sarvatragaṃ śambhu paśyatīti suniścitam

jīvanmuktasya evāsau dehaḥ śīrṇa śive milet //
prārabdhavaśago dehastadbhinno jñānavān mataḥ

śubhaṃ labdhvā na hṛṣyeta kupyellabdhvā'śubhaṃ na hi //
dvaṃdveṣu samatā yasya jñānavānucyate hi saḥ

ātmayogena tattvānāmathavā ca vivekataḥ //
yathā śarīrato yāyāccharīraṃ muktimicchataḥ

sadāśivo vilīyeta mukto virahameva ca //
jñānamūlantathādhyātmyaṃ tasya bhaktiśśivasya ca

bhakteśca prema saṃproktaṃ premṇaśca śravaṇantathā //
śravaṇāccāpi satsaṃgassatsaṃgācca gururbudhaḥ

sampanne ca tathā jñāne mukto bhavati niścitam //
iti cejjñānavānyo vai śaṃbhumeva sadā bhajet

ananyayā ca bhaktyā vai yuktaḥ śambhuṃ bhajetpunaḥ //
ante ca muktimāyāti nātra kāryā vicāraṇā

ato'dhiko na devo'sti muktiprāptyai ca śaṃkarāt//
śaraṇaṃ prāpya yaścaiva saṃsārādvinivartate

iti me vividhaṃ vākyamṛṣīṇāṃ ca samāgataiḥ //
niścitya kathitaṃ viprā dhiyā dhāryaṃ prayatnataḥ

prathamaṃ viṣṇave dattaṃ śaṃbhunā liṃgasanmukhe //
viṣṇunā brahmaṇe dattaṃ brahmaṇā sanakādiṣu

nāradāya tataḥ proktaṃ tajjñānaṃ sanakādibhiḥ //
vyāsāya nāradenoktaṃ tena mahyaṃ kṛpālunā

mayā caiva bhavadbhyaśca bhavadbhirlokahetave //
sthāpanīyaṃ prayatnena śivaprāptikaraṃ ca tat

iti vaśca samākhyātaṃ yatpṛṣṭo'haṃ munīśvarāḥ //
gopanīyaṃ prayatnena kimanyacchrotumicchatha

vyāsa uvāca //
etacchutvā tu ṛṣaya ānandaṃ paramaṃ gatāḥ //
harṣagadgadayā vācā natvā te tuṣṭuvurmuhuḥ // ४३
ṛṣaya ūcuḥ //
vyāsaśiṣya namaste'stu dhanyastvaṃ śaivasattamaḥ //
śrāvitaṃ naḥ paraṃ vastu śaivaṃ jñānamanuttamam

asmākaṃ cetaso bhrāntirgatā hi kṛpayā tava //
santuṣṭāśśivasajjñānaṃ prāpya tvatto vimuktidam

sūta uvāca //
nāstikāya na vaktavyamaśraddhāya śaṭhāya ca//
abhaktāya maheśasya na cāśuśruṣave dvijāḥ

itihāsapurāṇāni vedācchāstrāṇi cāsakṛt //
vicāryyoddhṛtya tatsāraṃ mahyaṃ vyāsena bhāṣitam

etacchrutvā hyekavāraṃ bhavetpāpaṃ hi bhasmasāt //
abhakto bhaktimāpnoti bhaktasya bhaktivarddhanam

punaśśrute ca sadbhaktirmuktissyācca śrute punaḥ//
tasmātpunaḥpunaśśrāvyaṃ bhuktimuktiphalepsubhiḥ

āvṛttayaḥ paṃca kāryāḥ samuddiśya phalaṃ param//
tatprāpnoti na sandeho vyāsasya vacanaṃ tvidam

na durlabhaṃ hi tasyaiva yenedaṃ śrutamuttamam //
paṃcakṛtvastadāvṛttyā labhyate śivadarśanam

purātanāśca rājāno viprā vaiśyāśca sattamāḥ //
idaṃ śrutvā paṃcakṛtvo dhiyā siddhiṃ parāṃ gatāḥ

śroṣyatyadyāpi yaścedaṃ mānavo bhaktitatparaḥ //
vijñānaṃ śivasaṃjñaṃ vai bhuktiṃ muktiṃ labhecca saḥ

// vyāsa uvāca //
iti tadvacanaṃ śrutvā paramānandamāgatāḥ //
samānarcuśca te bhūtaṃ nānāvastubhirādarāta

namaskāraiḥ stavaiścaiva svastivācanapūrvakam//
āśīrbhirvarddhayāmāsuḥ saṃtuṣṭāśchinnasaṃśayāḥ

parasparaṃ ca saṃtuṣṭāḥ sūtaste ca subuddhayaḥ //
śaṃbhuṃ devaṃ paraṃ matvā namaṃti sma bhajaṃti ca

etacchivasuvijñānaṃ śivasyātipriyaṃ mahat //
bhuktimuktipradaṃ divyaṃ śivabhaktivivarddhanam

iyaṃ hi saṃhitā puṇyā koṭirudrāhvayā parā//
caturthī śiva purāṇasya kathitā me mudāvahā

etāṃ yaḥ śṛṇuyādbhaktyā śrāvayedvā samāhitaḥ //
sa bhuktvehākhilānbhogānaṃte paragatiṃ labhet //

iti śrīśivamahāpurāṇe caturviṃśatisāhasryāṃ vaiyāsikyāṃ saṃhitāyāṃ tadantargatāyāṃ caturthyāṃ koṭirudrasaṃhitāyāṃ jñānanirūpaṇaṃ nāma tricatvāriṃśo'dhyāyaḥ

// samāpteyaṃ śivamahāpurāṇāntargatakoṭirudrasaṃhitā caturthī // // // //