Shiva Purana · Chapter 4.4

// sūta uvāca //
kadācitsa ṛṣiśreṣṭho hyatrirbrahmavidāṃ varaḥ //
jāgṛtaśca jalaṃ dehi pratyuvāca priyāmiti

sāpi sādhvī tvavaśyaṃ ca gṛhītvātha kamaṇḍalum //
jagāma vipine tatra jalaṃ me nīyate kutaḥ

kiṃ karomi kva gacchāmi kuto nīyeta vai jalam//
iti vismayamāpannā tāṃ gaṃgāṃ hi dadarśa sā

tāmanuvrajatī yāvat sābravīcca sadā hi tām //
gaṃgā saridvarā devī bibhratī sundarāṃ tanum

gaṃgovāca //
prasannāsmi ca te devi kutra yāsi vadādhunā//
dhanyā tvaṃ subhage satyaṃ tavājñāṃ ca karomyaham

sūta uvāca//
tadvacaśca tadā śrutvā ṛṣipatnī tapasvinī//
pratyuvāca vacaḥ prītyā svayaṃ sucakitā dvijāḥ

anasūyovāca //
kā tvaṃ kamalapatrākṣi kuto vā tvaṃ samāgatā //
tathyaṃ brūhi kṛpāṃ kṛtvā sādhvī supravadā satī

sūta uvāca//
ityukte ca tayā tatra munipatnyā munīśvarāḥ//
saridvarā divyarūpā gaṃgā vākyamathābravīt

gaṃgovāca//
svāminaḥ sevanaṃ dṛṣṭvā śivasya ca parātmanaḥ //
sādhvi dharmaṃ ca te dṛṣṭvā sthitāsmi tava sannidhau

ahaṃ gaṃgā samāyātā bhajanātte śucismite//
vaśībhūtā hyahaṃ jātā yadicchasi vṛṇīṣva tat

sūta uvāca//
ityukte gaṃgayā sādhvī namaskṛtya puraḥ sthitā //
uvāceti jalaṃ dehi cetprasannā mamā'dhunā

ityetadvacanaṃ śrutvā gartaṃ kurṣviti sā'bravīt /
śīghraṃ cāyācca tatkṛtvā sthitā tatkṣaṇamātrataḥ

tatra sā ca praviṣṭā ca jalarūpamabhūttadā //
āścaryyaṃ paramaṃ gatvā gṛhītaṃ ca jalaṃ tayā

uvāca vacanaṃ caitallokānāṃ sukhahetave //
anasūyā muneḥ patnī divyarūpāṃ saridvarām

anasūyovāca //
yadi tvaṃ suprasannā me vartase ca kṛpāmayi //
sthātavyaṃ ca tvayā tāvanmatsvāmī yāvadā vrajet

sūta uvāca //
iti śrutvānasūyāyā vacanaṃ sukhadaṃ satām//
gaṃgovāca prasannāti hyatrerdāsyasi me'naghe

ityukte ca tayā tatra hyanapāyi kṛtantathā //
svāmine tajjalaṃ divyaṃ dattvā tatpurataḥ sthitā

sa ṛṣiścāpi suprītyā svācamya vidhipūrvakam //
papau divyaṃ jalaṃ tacca pītvā sukhamavāpa ha

aho nityaṃ jalaṃ yacca pīyate tajjalaṃ na hi //
vicāryeti ca tenāśu paritaścāvalokitam

śuṣkānvṛkṣānsamālokya diśo rūkṣatarāstathā//
uvāca tāmṛṣiśreṣṭho na jātaṃ varṣaṇaṃ punaḥ

taduktaṃ tatsamākarṇya netineti priyāntadā //
tāmuvāca punaḥ so'pi jalaṃ nītaṃ kutastvayā

ityukte tu tadā tena vismayaṃ paramaṃ gatā //
anasūyā svamanasi sacintā tu munīśvarāḥ

nivedyate mayā cedvai tadotkarṣo bhavenmama //
nivedyate yadā naiva vratabhaṅgo bhavenmama

nobhayaṃ ca tathā syādvai nivedyaṃ tattathā mama //
iti yāvadvicāryeta tāvatpṛṣṭā punaḥ punaḥ

athānugrahataḥ śaṃbhoḥ prāptabuddhiḥ pativratā //
uvāca śrūyatāṃ svāminyajjātaṃ kathayāmi te

anasūyovāca //
śaṃkarasya pratāpācca tavaiva sukṛtaistathā //
gaṃgā samāgatātraiva tadīyaṃ salilantvidam

sūta uvāca //
evaṃ vacastadā śrutvā munirvismayamānasaḥ //
priyāmuvāca suprītyā śaṃkaraṃ manasā smaran

atriruvāca //
priye sundari tvaṃ satyamatha vācaṃ vyalīkakām //
bravīṣi ca yathārthaṃ tvaṃ na manye durlabhantvidam

asādhyaṃ yogibhiryacca devairapi sadā śubhe //
taccaivādya kathaṃ jātaṃ vismayaḥ paramo mama

yadyevaṃ dṛśyate cedvai tanmayehaṃ na cānyathā //
iti tadvacanaṃ śrutvā pratyuvāca patipriyā

anasūyovāca //
āgamyatāṃ mayā sārddhaṃ tvayā nātha mahāmune //
saridvarāyā gaṃgāyā draṣṭumicchā bhavedyadi

sūta uvāca //
ityuktvā tu samādāya patiṃ taṃ sā pativratā //
gatā drutaṃ śivaṃ smṛtvā yatra gaṃgā saridvarā

darśayāmāsa tāṃ tatra gaṃgāṃ patye pativratā //
garte ca saṃsthitāṃ tatra svayaṃ divyasvarūpiṇīm

tatra gatvā ṛṣiśreṣṭho gartaṃ ca jalapūritam //
ākaṇṭhaṃ sundaraṃ dṛṣṭvā dhanyeyamiti cābravīt

kiṃ madīyaṃ tapaścaiva kimanyeṣāṃ punastadā //
ityukto muniśārdūlo bhaktyā tuṣṭāva tāṃ tadā

tato hi sa munistatra susnātaḥ subhage jale //
ācamya punarevātra stutiṃ cakre punaḥ punaḥ

anasūyāpi saṃsnātā sundare tajjale tadā //
nityaṃ cakre muniḥ karma sānasūyāpi suvratā

tatassovāca tāṃ gaṃgā gamyate svasthalaṃ mayā //
ityukte ca punaḥ sādhvī tāmuvāca saridvarām

anasūyovāca //
yadi prasannā deveśi yadyasti ca kṛpā mayi //
tvayā stheyaṃ niścalatvādasmindevi tapovane

mahatāṃ ca svabhāvaśca nāṃgīkṛtya parityajet//
ityuktā ca karau baddhvā tāṃ tuṣṭāva punaḥpunaḥ

ṛṣiścāpi tathovāca tvayā stheyaṃ saridvare //
sānukūlā bhava tvaṃ hi sanāthāndevi naḥ kuru

tadīyaṃ tadvacaḥ śrutvā ramyaṃ gaṃgā saridvarā //
prasannamānasā gaṃgā'nasūyāṃ vākyamabravīt

gaṃgovāca //
śaṃkarārcanasaṃbhūtaphalaṃ varṣasya yacchasi //
svāminaśca tadā sthāsye devānāmupakāraṇāta/

tathā dānairna me tuṣṭistīrthasnānaistathā ca vai //
yajñaistathātha vā yogairyathā pātivratena ca

pativratāṃ yathā dṛṣṭvā manasaḥ prīṇanaṃ bhavet //
tathā nānyairupāyaiśca satyaṃ me vyāhṛtaṃ sati

pativratāṃ striyaṃ dṛṣṭvā pāpanāśo bhavenmama //
śuddhā jātā viśeṣeṇa gaurītulyā pativratā

tasmācca yadi lokasya hitāya tatprayacchasi //
tarhyahaṃ sthiratāṃ yāsye yadi kalyāṇamicchasi / ४७ //
sūta uvāca //
ityevaṃ vacanaṃ śrutvā'nasūyā sā pativratā //
gaṃgāyai pradadau puṇyaṃ sarvaṃ tadvarṣasaṃbhavam

mahatāṃ ca svabhāvo hi pareṣāṃ hitamāvahet //
suvarṇaṃ candanaṃ cekṣurasastatra nidarśanam

etaddṛṣṭvānasūyaṃ tatkarma pātivrataṃ mahat //
prasannobhūnmahādevaḥ pārthivādāvirāśu vai

śaṃbhuruvāca //
dṛṣṭvā te karma sādhvyetat prasanno'smi pativrate //
varaṃ brūhi priye matto yataḥ priyatarāsi me

atha tau dampatī śaṃbhumabhūtāṃ sundarākṛtim //
pañcavaktrādisaṃyuktaṃ haraṃ prekṣya suvismitau

natvā stutvā karau baddhvā mahābhaktisamanvitau //
avocetāṃ samabhyarcya śaṃkaraṃ lokaśaṃkaram

dampatī ūcatuḥ //
yadi prasanno deveśa prasannā jagadambikā //
asmiṃstapovane tiṣṭha lokānāṃ sukhado bhava

prasannā ca tadā gaṃgā prasannaśca śivastadā //
ubhau tau ca sthitau tatra yatrāsīdṛṣisattamaḥ

atrīśvaraśca nāmnāsīdīśvaraḥ paraduḥkhahā //
gaṃgā sāpi sthitā tatra tadā gartetha māyayā

taddinaṃ hi samārabhya tatrākṣayyajalaṃ sadā //
hastamātre hi tadgarte gaṃgā mandākinī hyabhūt

tatraiva ṛṣayo divyāḥ samājagmussahāṃganāḥ //
tīrthāttīrthācca te sarve te purā nirgatā dvijāḥ

yavāśca vrīhayaścaiva yajñayāgaparāyaṇāḥ //
yuktā ṛṣivaraistaiśca homaṃ cakruśca te janāḥ

karmabhistaiśca saṃtuṣṭā vṛṣṭiṃ cakrurghanāstadā //
ānandaḥ paramo loke babhūvātimunīśvarāḥ

atrīśvarasya māhātmyamityuktaṃ vaḥ sukhāvaham //
bhuktimuktipradaṃ sarvakāmadaṃ bhakti varddhanam

iti śrīśivamahāpurāṇe caturthyāṃ koṭirudrasaṃhitāyāmatrīśvaramāhātmyavarṇanaṃ nāma caturtho'dhyāyaḥ