Shiva Purana · Chapter 4.32
// sūta uvāca //
ataḥ paraṃ ca ghuśmeśaṃ jyotirliṃgamudāhṛtam//
tasyaiva ca sumāhātmyaṃ śrūyatāmṛṣisattamaḥ
dakṣiṇasyāṃ diśi śreṣṭho girirdeveti saṃjñakaḥ //
mahāśobhānvito nityaṃ rājate'dbhuta darśanaḥ
tasyaiva nikaṭe kaścidbhāradvājakulodbhavaḥ //
sudharmā nāma vipraśca nyavasadbrahmavittamaḥ
tasya priyā sudehā ca śivadharmaparāyaṇaḥ //
patisevāparā nityaṃ gṛhakarmavicakṣaṇā
sudharmā ca dvijaśreṣṭho devatātithipūjakaḥ //
vedamārgaparo nityamagni sevāparāyaṇaḥ
trikālasaṃdhyayā yuktassūryyarūpasamadyutiḥ //
śiṣyāṇāṃ pāṭhakaścaiva vedaśāstravicakṣaṇaḥ
dhanavāṃśca paro dātā saujanyaguṇabhājanaḥ //
śivakarmarato nityaṃ śaivaśśaivajanapriyaḥ //
āyurbahu vyatīyāya tasya dharmaṃ prakurvataḥ //
putraśca nābhavattasya ṛtuḥ syādaphalaḥ striyāḥ
tena duḥkhaṃ kṛtaṃ naiva vastujñānapareṇa hi //
ātmanastārakaścātmā hyātmanaḥ pāvanaśca saḥ
ityevaṃ mānasaṃ dhṛtvā duḥkhaṃ na kṛtavānstadā //
sudehā ca tadā duḥkhaṃ cakāra putrasambhavam
nityaṃ ca svāminaṃ sā vai prārthayadyatnasādhane //
putrotpādanahetośca sarvavidyāviśāradam
so'pi striyaṃ tadā bhartsya kiṃ putraśca kariṣyati //
kā mātā kaḥ pitā putraḥ ko baṃdhuśca priyaśca kaḥ
sarvaṃ svārthaparaṃ devi trilokyāṃ nātra saṃśayaḥ //
jānīhi tvaṃ viśeṣeṇa buddhyā śokaṃ na vai kuru
tasmāddevi tvayā duḥkhaṃ tyajanīyaṃ suniścitam //
nityaṃ mahyaṃ tvayā naiva kathanīyaṃ śubhavrate
evaṃ tāṃ sannivāryyaiva bhagavaddharmatatparaḥ //
āsītparamasaṃtuṣṭo dvandvaduḥkhaṃ samatyajat
kadācicca sudehā vai gehe ca sahavāsinaḥ //
jagāma priyagoṣṭhyarthaṃ vivādastatra saṃgataḥ
tatpatnī strīsvabhāvācca bhartsitā sā tayā tadā //
uktā ceti duruktyā vai sudehā viprakāminī
dvijapatnyuvāca // aputriṇi kathaṃ garvaṃ kuruṣe putriṇī hyaham //
maddhanaṃ bhokṣyate putro dhanaṃ te kaśca bhokṣyate
nūnaṃ hariṣyate rājā tvaddhanaṃ nātra saṃśayaḥ //
dhigdhiktvāṃ te dhanaṃ dhikca dhikte mānaṃ hi vandhyake
// sūta uvāca //
bhartsitā tābhiriti sā gṛhamāgatya duḥkhitā //
svāmine kathayāmāsa taduktaṃ sarvamādarāt
brāhmaṇo'pi tadā duḥkhaṃ na cakāra subuddhimān //
kathitaṃ kathyatāmeva yadbhāvi tadbhavetpriye
ityevaṃ ca tadā tena hyāśvastāpi punaḥ punaḥ //
na tadā sātyajadduḥkhaṃ hyāgrahaṃ kṛtavatyasau
/sudehovāca //
yathā tathā tvayā putrassamutpādyaḥ priyo'si me //
tyakṣāmi hyanyathāhaṃ ca dehaṃ dehabhṛtāṃ vara
sūta uvāca //
evamuktaṃ tayā śrutvā sudharmā brāhmaṇottamaḥ //
śivaṃ sasmāra manasā tadāgrahanipīḍitaḥ
agneragre'kṣipatpuṣpadvayaṃ vipro hyataṃdritaḥ //
manasā dakṣiṇaṃ puṣpaṃ tanmene putrakāmadam
evaṃ kṛtvā paṇaṃ patnīmuvāca brāhmaṇassa ca //
anayorgrāhyamekaṃ te puṣpaṃ putra phalāptaye
tayā ca manasā dhṛtvā putraścaiva bhavenmama //
tadā ca svāminā yacca dhṛtaṃ puṣpaṃ sametu mām
ityuktvā ca tayā tatra namaskṛtya śivaṃ tadā //
natvā cāgniṃ punaḥ prārthya gṛhītaṃ puṣpamekakam
svāminā ciṃtitaṃ yacca tadgṛhītaṃ tayā na hi //
sudehayā vimohena śivecchāsaṃbhavena vai
taddṛṣṭvā puruṣaścaiva niśvāsaṃ paryamocayat //
smṛtvā śivapadāṃbhojamuvāca nijakāminīm
sudharmovāca //
nirmitaṃ ceśvareṇaiva kathaṃ caivānyathā bhavet //
āśāṃ tyaja priye tvaṃ ca paricaryyāṃ kuru prabhoḥ
ityuktvā tu svayaṃ vipra āśāṃ parivihāya ca //
dharmakāryaratasso'bhūcchaṃkaradhyānatatparaḥ
sā sudehāgrahaṃ naiva mumocātmajakāmyayā //
pratyuvāca patiṃ premṇā sāṃjalirnatamastakā
sudehovāca //
mayi putro na cāstvanyā patnīṃ kuru madājñayā //
tasyāṃ nūnaṃ sutaścaiva bhaviṣyati na saṃśayaḥ
sūta uvāca //
tadaiva prathito vai sa brahmaṇaśśaivasattamaḥ //
uvāca svapriyāṃ tāṃ ca sudehāṃ dharma tatparaḥ
sudharmovāca //
tvadīyaṃ ca madīyaṃ ca sarvaṃ duḥkhaṃ gataṃ dhruvam //
tasmāttvaṃ dharmavighnaṃ ca priyo mā kuru sāṃpratam
sūta uvāca //
ityevaṃ vāritā sā ca svāmātuḥ putrikāṃ tadā //
gṛhamānīya bhartāraṃ vṛṇu tvenāmidaṃ jagau
sudharmovāca //
idānīṃ vadasi tvaṃ ca matpriyeyaṃ tataḥ punaḥ //
putrasūśca yadā syādvai tadā sparddhāṃ kariṣyasi
sūta uvāca//
ityuktvā tena patinā sā sudehā ca tatpriyā //
punaḥ prāha karau baddhvā sudharmāṇaṃ patiṃ dvijāḥ
( nāhaṃ sparddhāṃ bhaginyā vai kariṣye dvijasattama //
upayacchasva putrārthamimāmājñāpayāmi ca //)
ityevaṃ prārthitasso'pi sudharmā priyayā tayā //
ghuśmāṃ tāṃ samupāyaṃsta vivāhavidhinā dvijaḥ
tatastāṃ pariṇīyātha prārthayāmāsa tāṃ dvijaḥ //
tvadīyeyaṃ kaniṣṭhā hi sadā poṣyānaghe priye
uktaiva sa ca dharmātmā sudharmā śaivasattamaḥ //
yathāyogyaṃ cakārāśu dharmasaṃgrahamātmanaḥ
sā cāpi mātṛputrīṃ tāṃ dāsīvatparyavarttata //
parityajya virodhaṃ hi pupoṣāharniśaṃ priyā
kaniṣṭhā caiva yā patnī svasranujñāmavāpya ca //
pārthivānsā cakārāśu śriyamekottaraṃ śatam
vidhānapūrvakaṃ ghuṣmā sopacārasamanvitam //
kṛtvā tānprākṣipattatra taḍāge nikaṭasthite
evaṃ nityaṃ sā cakāra śivapūjāṃ svakāmadām //
visṛjya punarāvāhya tatsaparyyāvidhānataḥ
kurvantyā nityamevaṃ hi tasyāśśaṃkarapūjanam //
lakṣasaṃkhyābhavatpūrṇā sarvakāmaphalapradā
kṛpayā śaṃkarasyaiva tasyāḥ putro vyajāyata //
sundarassubhagaścaiva kalyāṇaguṇabhājam
taṃ dṛṣṭvā paramaprītaḥ sa vipro dharmavittamaḥ //
anāsaktassukhaṃ bheje jñānadharmaparāyaṇaḥ
sudehā tāvadasyāstu sparddhāmugrāṃ cakāra sā //
prathamaṃ śītalaṃ tasyā hṛdayaṃ hyasivatpunaḥ
tataḥ paraṃ ca yajjātaṃ kutsitaṃ karma duḥkhadam //
sāvadhānena manasā śrūyatāṃ tanmunīśvarā
iti śrīśivamahāpurāṇe caturthyāṃ koṭirudrasaṃhitāyāṃ ghuśmeśvaramāhātmye sudehāsudharmacaritavarṇanaṃ nāma dvātriṃśo'dhyāyaḥ
Original text: śivapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0