Shiva Purana · Chapter 4.26

sūta uvāca //
evaṃ kṛte tu ṛṣiṇā sastrīkena dvijāśśivaḥ //
āvirbabhūva sa śivaḥ prasannassagaṇastadā

atha prasannassa śivo varaṃ brūhi mahāmune //
prasanno'haṃ subhaktyā ta ityuvāca kṛpānidhiḥ

tadā tatsuṃdaraṃ rūpaṃ dṛṣṭvā śaṃbhormahātmanaḥ //
praṇamya śaṃkaraṃ bhaktyā stutiṃ cakre mudānvitaḥ

stutvā bahu praṇamyeśaṃ baddhāñjalipuṭaḥ sthitaḥ //
niṣpāpaṃ kuru māṃ devābravīditi sa gautamaḥ

sūta uvāca //
ityākarṇya vacastasya gautamasya mahātmanaḥ //
suprasannataro bhūtvā śivo vākyamupādade

śiva uvāca //
dhanyo'si kṛtakṛtyo'si niṣpāpo'si sadā mune //
etairduṣṭaiḥ kila tvaṃ ca cchalito'si khilātmabhiḥ

tvadīyadarśanāllokā niṣpāpāśca bhavaṃti hi //
kiṃ punastvaṃ sapāpo'si madbhaktiniratassadā

upadravastvayi mune yaiḥ kṛtastu durātmabhiḥ //
te pāpāśca durācārā hatyāvaṃtasta eva hi

eteṣāṃ darśanādanye pāpiṣṭhāḥ saṃbhavaṃtu ca //
kṛtaghnāśca tathā jātā naiteṣāṃ niṣkṛtiḥ kvacit

sūta uvāca //
ityuktvā śaṃkarastasmai teṣāṃ duścaritaṃ tadā //
bahūvāca prabhurviprāḥ satkado'satsu daṃḍadaḥ

śarvoktamiti sa śrutvā suvismitamanā ṛṣiḥ //
supraṇamya śivaṃ bhaktyā sāṃjaliḥ punarabravīt

gautama uvāca //
ṛṣibhistairmaheśāna hyupakāraḥ kṛto mahān //
yadyevaṃ na kṛtaṃ taistu darśanaṃ te kuto bhavet

dhanyāste ṛṣayo yaistu mahyaṃ śubhataraṃ kṛtam //
taddurācaraṇādeva mama svārtho mahānabhūt

sūta uvāca //
ityevaṃ tadvacaśśrutvā suprasanno maheśvaraḥ//
gautamaṃ pratyuvācāśu kṛpādṛṣṭyā vilokya ca

śiva uvāca //
ṛṣi dhanyosi vipreṃdra ṛṣe śreṣṭhataro'si vai //
jñātvā māṃ suprasannaṃ hi vṛṇu tvaṃ varamuttamam

sūta uvāca //
gautamo'pi vicāryaiva loke viśrutamityuta//
anyathā na bhavedeva tasmāduktaṃ samācaret

niścityaivaṃ muniśreṣṭho gautamaśśivabhaktimān //
sāṃjalirnataśīrṣo hi śaṃkaraṃ vākyamabravīt

gautama uvāca //
satyaṃ nātha bravīṣi tvaṃ tathāpi paṃcabhiḥ kṛtam //
nānyathā bhavatītyatra yajjātaṃ jāyatāṃ tu tat

yadi prasanno deveśa gaṃgā ca dīyatāṃ mama//
kuru lokopakāraṃ hi namaste'stu namo'stu te

sūta uvāca //
ityuktvā vacanaṃ tasya dhṛtvā vai pādapaṃkajam //
namaścakāra deveśaṃ gautamo lokakāmyayā

tatastu śaṃkaro devaḥ pṛthivyāśca divaśca saḥ //
sāraṃ caiva samuddhṛtya rakṣitaṃ pūrvameva tat / २१ //
vivāhe brahmaṇā dattamavaśiṣṭaṃ ca kiṃcana //
tattasmai dattavāñcchaṃbhurmunaye bhaktavatsalaḥ

gaṃgājalaṃ tadā tatra strīrūpamabhavatparam //
tasyāścaiva ṛṣiśreṣṭhaḥ stutiṃ kṛtvā natiṃ vyadhāt //

gautama uvāca //
dhanyāsi kṛtakṛtyāsi pāvitaṃ bhuvanaṃ tvayā //
māṃ ca pāvaya gaṃge tvaṃ patataṃ niraye dhruvam

sūta uvāca //
śaṃbhuścāpi tadovāca sarveṣāṃ hitakṛcchṛṇu //
gaṃge gautamamenaṃ tvaṃ pāvayasva madājñayā

// sūta uvāca //
iti śrutvā vacastasya śaṃbhośca gautamasya ca //
uvācaiva śivaṃ gaṃgā śivabhaktirhi pāvanī

gaṃgovāca //
ṛṣiṃ tu pāvayitvāhaṃ parivārayutaṃ prabho //
gamiṣyāmi nijasthānaṃ vacassatyaṃ bravīmi ha

sūta uvāca // //
ityukto gaṃgayā tatra maheśo bhaktavatsalaḥ //
lokopakaraṇārthāya punargagāṃ vaco'bravīt

śiva uvāca //
tvayā sthātavyamatraiva vrajedyāvatkaliryugaḥ //
vaivasvato manurdevi hyaṣṭāviṃśattamo bhavet

sūta uvāca//
iti śrutvā vacastasya svāminaśśaṃkarasya tat //
pratyuvāca punargaṃgā pāvanī sā saridvarā

gaṃgovāca //
māhātmyamadhikaṃ cetsyānmama svāminmaheśvara //
sarvebhyaśca tadā sthāsye dharāyāṃ tripurāntakaḥ

kiṃ cānyacca śṛṇu svāminvapuṣā sundareṇa ha //
tiṣṭha tvaṃ matsamīpe vai sagaṇasāṃbikaḥ prabho

sūta uvāca //
evaṃ tasyā vacaḥ śrutvā śaṃkaro bhaktavatsalaḥ //
lokopakaraṇārthāya punargaṃgāṃ vacobravīt

śiva uvāca //
dhanyāsi śrūyatāṃ gaṃge hyahaṃ bhinnastvayā na hi //
tathāpi sthīyate hyatra sthīyatāṃ ca tvayāpi hi

sūta uvāca //
ityevaṃ vacanaṃ śrutvā svāminaḥ parameśituḥ //
prasannamānasā bhūtvā gaṃgā ca pratyapūjayat

etasminnaṃtare devā ṛṣayaśca purātanāḥ //
sutārthānyapyanekāni kṣetrāṇi vividhāni ca

āgatya gautamaṃ sarve gaṃgāṃ ca giriśaṃ tathā //
jayajayeti bhāṣaṃtaḥ pūjayāmāsurādarāt

tataste nirjarā sarve teṣāṃ cakruḥ stutiṃ mudā //
karān baddhvā nataskaṃdhā haribrahmādayastadā

/
gaṃgā prasannā tebhyaśca giriśaścocatustadā//
varaṃ brūta suraśreṣṭhā dadvo vaḥ priyakāmyayā

devā ūcuḥ //
yadi prasanno deveśa prasannā tvaṃ saridvare //
sthātavyamatra kṛpayā naḥ priyārthaṃ tathā nṛṇām

// gaṃgovāca //
yūyaṃ sarvapriyārthaṃ ca tiṣṭhathātra na kiṃ punaḥ //
gautamaṃ kṣālayitvāhaṃ gamiṣyāmi yathāgatam

bhavatsu me viśeṣotra jñeyaścaiva kathaṃ surāḥ //
tatpramāṇaṃ kṛtaṃ cetsyāttadā tiṣṭhāmyasaṃśayam

// sarve ūcuḥ //
siṃharāśau yadā syādvai gurussarvasuhṛttamaḥ //
tadā vayaṃ ca sarve tvāgamiṣyāmo na saṃśayaḥ

ekādaśa ca varṣāṇi lokānāṃ pātakaṃ tviha //
kṣālitaṃ yadbhavedevaṃ malināssmaḥ saridvare

tasyaiva kṣālanāya tvāyāsyāmassarvathā priye //
tvatsakāśaṃ mahādevi procyate satyamādarāt

anugrahāya lokānāmasmākaṃ priyakāmyayā//
sthātavyaṃ śaṃkareṇāpi tvayā caiva saridvare

yāvatsiṃhe guruścaiva sthāsyāmastāvadeva hi //
tvayi snānaṃ trikālaṃ ca śaṃkarasya ca darśanam

kṛtvā svapāpaṃ nikhilaṃ vimokṣyāmo na saṃśayaḥ //
svadeśāṃśca gamiṣyāmo bhavacchāsanato vayam

sūta uvāca //
ityevaṃ prārthitastaistu gautamena maharṣiṇā //
sthito'sau śaṃkaraḥ prītyā sthitā sā ca saridvarā

sā gaṃgā gautamī nāmnā liṃgaṃ tryaṃbakamīritam //
khyātā khyātaṃ babhūvātha mahāpātakanāśanam

taddinaṃ hi samārabhya siṃhasthe ca bṛhaspatau //
āyāṃti sarvatīrthāni kṣetrāṇi devatāni ca

sarāṃsi puṣkarādīni gaṃgādyāssaritastathā //
vāsudevādayo devāḥ saṃti vai gotamītaṭe

yāvattatra sthitānīha tāvatteṣāṃ phalaṃ na hi //
svapradeśe samāyātāstarhyeteṣāṃ phalaṃ bhavet

jyotirliṃgamidaṃ proktaṃ tryaṃbakaṃ nāma viśrutam//
sthitaṃ taṭe hi gautamyā mahāpātakanāśanam

yaḥ paśyedbhaktito jyotirliṃgaṃ tryaṃbakanāmakam //
pūjayetpraṇametstutvā sarvapāpaiḥ pramucyate

jyotirliṃgaṃ tryaṃbakaṃ hi pūjitaṃ gautamena ha //
sarvakāmapradaṃ cātra paratra paramuktidam

iti vaśca samākhyātaṃ yatpṛṣṭo'haṃ munīśvarāḥ //
kimanyadicchatha śrotuṃ tad brūyāṃ vo na saṃśayaḥ

iti śrī śivamahāpurāṇe caturthyāṃ koṭirudrasaṃhitāyāṃ
tryaṃbakeśvaramāhātmyavarṇanaṃ nāma ṣaḍviṃśo'dhyāyaḥ