Shiva Purana · Chapter 4.22

sūta uvāca //
ataḥparaṃ pravakṣyāmi śrūyatāmṛṣisattamāḥ //
viśveśvarasya māhātmyaṃ mahāpātakanāśanam

yadidaṃ dṛśyate kiṃcijjagatyāṃ vastumātrakam//
cidānanda svarūpaṃ ca nirvikāraṃ sanātanam

tasyaiva kaivalyaraterdvitīyecchā tatobhavat //
sa eva saguṇo jātaśśiva ityabhidhīyate

sa eva hi dvidhā jātaḥ puṃstrīrūpaprabhedataḥ //
yaḥ pumānsa śivaḥ khyātaḥ strīśaktissā hi kathyate

cidānandesvarūpābhyāṃ puruṣāvapi nirmitau

adṛṣṭābhyāṃ tadā tābhyāṃ svabhāvānmunisattamāḥ //
tāvadṛṣṭvā tadā tau ca svamātṛpitarau dvijāḥ

mahāsaṃśayamāpannau prakṛtiḥ puruṣaśca tau //
tadā vāṇī samutpannā nirguṇātparamātmanaḥ //
tapaścaiva prakartavyaṃ tatassṛṣṭiranuttamā

prakṛtipuruṣābūcatuḥ //
tapasastu sthalaṃnāsti kutrāvābhyāṃ prabho'dhunā//
sthitvā tapaḥ prakartavyaṃ tava śāsanataśśiva

tataśca tejasassāraṃ paṃcakrośātmakaṃ śubham//
sarvopakaraṇairyuktaṃ suṃdaraṃ nagaraṃ tathā

nirmāya preṣitaṃ tatsvaṃ nirguṇena śivena ca//
aṃtarikṣe sthitaṃ tacca puruṣasya samīpataḥ

tadadhiṣṭhāya hariṇā sṛṣṭikāmanayā tataḥ //
bahukālaṃ tapastaptaṃ taddhyānamavalaṃbya ca

śrameṇa jaladhāraśca vividhāścābhavaṃstadā //
tābhirvyāptaṃ ca tacchūnyaṃ nānyatkiṃcidadṛśyata

tataśca viṣṇunā dṛṣṭaṃ kimetaddṛśyate'dbhutam//
ityāścaryaṃ tadā dṛṣṭvā śirasaḥ kampanaṃ kṛtam

tataśca patitaḥ karṇānmaṇiśca purataḥ prabho //
tadbabhūva mahattīrthaṃ nāmato maṇikarṇikā

jalaughe plāvyamānā sā paṃcakrośī yadābhavata //
nirguṇena śivenāśu triśūlena dhṛtā tadā

viṣṇustatraiva suṣvāpa prakṛtyā svastriyā saha //
tannābhikamalājjāto brahmā śaṃkaraśāsanāt

śivājñāṃ sa samāsādya sṛṣṭicakre'dbhutā tadā //
caturddaśamitā lokā brahmāṃḍe yatra nirmitāḥ

yojanānāṃ ca paṃcāśatkoṭisaṃkhyāpramāṇataḥ//
brahmāṃḍasyaiva vistāro munibhiḥ parikīrtitaḥ

brahmāṃḍe karmaṇā baddhā prāṇino māṃ kathaṃ punaḥ //
prāpsyaṃtīti vicintyaitatpaṃcakrośī vimocitā

iyaṃ ca śubhadā loke karma nāśakarī matā //
mokṣaprakāśikā kāśī jñānadā mama supriyā

avimuktaṃ svayaṃ liṃgaṃ sthāpitaṃ paramātmanā//
na kadācittvayā tyājyamidaṃ kṣetraṃ mamāṃśaka

ityuktvā ca triśūlātsvādavatāryya harassvayam //
mocayāmāsa bhuvane martyaloke hi kāśikām

brahmaṇaśca dine sā hi na vinaśyati niścitam //
tadā śivastriśūlena dadhāti munayaśca tām

punaśca brahmaṇā sṛṣṭau kṛtāyāṃ sthāpyate dvijāḥ //
karmaṇā karṣaṇāccaiva kāśīti paripaṭhyate

avimukteśvaraṃ liṃgaṃ kāśyāṃ tiṣṭhati sarvadā//
muktidātṛ ca lokānāṃ mahāpātakināmapi

anyatra prāpyate muktissārūpyādirmunīśvarāḥ //
atraiva prāpyate jīvaiḥ sāyujyā muktiruttamā

yeṣāṃ kvāpi gatirnāsti teṣāṃ vārāṇasī purī//
paṃcakrośī mahāpuṇyā hatyākoṭivināśanī

amarā maraṇaṃ sarve vāṃchatīha pare ca ke //
bhuktimuktipradā caiṣā sarvadā śaṃkarapriyā

brahmā ca ślāghate cāmūṃ viṣṇussiddhāśca yoginaḥ //
munayaśca tathaivānye trilokasthā janāḥ sadā

kāśyāśca mahimānaṃ vai vaktuṃ varṣaśatairapi//
śaknomyahaṃ na sarvaṃ hi yathāśakti bruve tataḥ

kailāsasya patiryo vai hyaṃtassattvo bahistamāḥ //
kālāgnirnāmataḥ khyāto nirguṇo guṇavānbhavaḥ //
praṇipātairanekaiśca vacanaṃ cedamabravīt //

// rudra uvāca //
viśveśvara maheśāna tvadīyo'smi na saṃśayaḥ //
kṛpāṃ kuru mahādeva mayi tvaṃ sāmba ātmaje

sthātavyaṃ ca sadātraiva lokānāṃ hitakāmyayā //
tārayasva jagannātha prārthayāmi jagatpate

sūta uvāca//
avimukte'pi dāntātmā taṃ saṃprārthya punaḥ punaḥ //
netrāśrūṇi pramucyaiva prītaḥ provāca śaṃkaram

avimukta uvāca //
devadeva mahādeva kālāmayasubheṣaja//
tvaṃ trilokapatissatyaṃ sevyo brahmācyutādibhiḥ

kāśyāṃ puryāṃ tvayā deva rājadhānī pragṛhyatām //
mayā dhyānatayā stheyamaciṃtya sukhahetave

muktidātā bhavāneva kāmadaśca na cāparaḥ //
tasmāttvamupakārāya tiṣṭhomāsahitassadā

jīvānbhavābdherakhilāṃstāraya tvaṃ sadāśiva //
bhaktakāryyaṃ kuru hara prārthayāmi punaḥpunaḥ

// sūta uvāca //
ityevaṃ prārthitastena viśvanāthena śaṃkaraḥ//
lokānāmupakārārthaṃ tasthau tatrāpi sarvarāṭ

yaddinaṃ hi samārabhya haraḥ kāśyāmupāgataḥ //
tadārabhya ca sā kāśī sarvaśreṣṭhatarābhavat

iti śrīśivamahāpurāṇe caturthyāṃ koṭirudrasaṃhitāyāṃ viśveśvaramāhātmye kāśyāṃ rudrāgamanavarṇanaṃnāma dvāviṃśo'dhyāyaḥ