Shiva Purana · Chapter 4.21

// sūta uvāca //
śivo'pi ca gaṇaissārddhaṃ jagāma hitakāmyayā //
svabhaktanikaṭaṃ guptastasthau rakṣārthamādarāt

etasminnantare tatra kāmarūpeśvareṇa ca //
atyaṃtaṃ dhyānamārabdhaṃ pārthivasya purastadā

kenacittatra gatvā ca rākṣasāya niveditam //
rājā kiṃcitkarotyevaṃ tvadarthaṃ hyābhicārikam

sūta uvāca //
rākṣasassa ca tacchutvā kruddhastaddhananecchayā //
gṛhītvā karavālaṃ ca jagāma nṛpatiṃ prati

taddṛṣṭvā rākṣasastatra pārthivādi sthitaṃ ca yat //
tadarthaṃ tatsvarūpaṃ ca dṛṣṭvā kiṃcitkarotyasau

ata enaṃ balādadya hanmi sopaskaraṃ nṛpam //
vicāryeti mahākruddho rākṣasaḥ prāha taṃ nṛpam

bhīma uvāca //
rere pārthiva duṣṭātmankriyate kiṃ tvayādhunā //
satyaṃ vada na hanyāṃ tvāmanyathā hanmi niścitam

sūta uvāca //
iti śrutvā vacastasya kāmarūpeśvaraśca saḥ //
manasīti cicintāśu śivaviśvāsapūritaḥ

bhaviṣyaṃ yadbhavatyeva nāsti tasya nivartakaḥ //
prārabdhādhīnamevātra prārabdhassa śivaḥ smṛtaḥ

kṛpāluśśaṃkaraścātra pārthive vartate dhruvam //
madarthaṃ na karotīha kutaḥ koyaṃ ca rākṣasaḥ

svānurūpāṃ pratijñāṃ sa satyaṃ caiva kariṣyati //
satyapratijño bhagavāñchivaśceti śrutau śrutaḥ

mama bhaktaṃ yadā kaścitpīḍayatyatidāruṇaḥ //
tadāhaṃ tasya rakṣārthaṃ duṣṭaṃ hanmi na saṃśayaḥ

evaṃ dhairyyaṃ samālaṃbya dhyātvā devaṃ ca śaṃkaram //
prārthayāmāsa sadbhaktyā manasaiva raseśvaraḥ

tvadīyo'smi mahārāja yathecchasi tathā kuru //
satyaṃ ca vacanaṃ hyatra bravīmi kuru me hitam

evaṃ manasi sa dhyātvā satyapāśena maṃtritaḥ //
prāha satyaṃ vaco rājā rākṣasaṃ cāvamānayan

nṛpa uvāca //
bhajāmi śaṃkaraṃ devaṃ svabhaktaparipālakam //
carācarāṇāṃ sarveṣāmīśvaraṃ nirvikārakam

sūta uvāca //
iti tasya vacaḥ śrutvā kāmarūpeśvarasya saḥ //
krodhena pracaladgātro bhīmo vacanamabravīt

// bhīma uvāca //
śaṃkaraste mayā jñātaḥ kiṃ kariṣyati vai mama //
yo me pitṛvyakenaiva sthāpitaḥ kiṃkaro yathā

tadbalaṃ hi samāśritya vijetuṃ tvaṃ samīhase //
tarhi tvayā jitaṃ sarvaṃ nātra kāryā vicāraṇā

yāvanmayā na dṛṣṭo hi śaṃkarastvatprapālakaḥ //
tāvattvaṃ svāminaṃ matvā sevase nānyathā kvacit

mayā dṛṣṭe ca tatsarvaṃ sphuṭaṃ syātsarvathā nṛpa //
tasmāttvaṃ vai śivasyedaṃ rūpaṃ dūrataraṃ kuru

anyathā hi bhayaṃ te'dya bhaviṣyati na saṃśayaḥ //
svāminaste karaṃ tīkṣṇaṃ dāsye'haṃ bhīmavikramaḥ

// sūta uvāca //
iti tadvacanaṃ śrutvā kāmarūpeśvaro nṛpaḥ //
dṛḍhaṃ śaṃkaraviśvāso drutaṃ vākyamuvāca tam

rājovāca //
ahaṃ ca pāmaro duṣṭo na mokṣye śaṃkaraṃ punaḥ //
sarvotkṛṣṭaśca me svāmī na māṃ muṃcati karhicit

sūta uvāca //
evaṃ vacastadā śrutvā tasya rājñaśśivātmanaḥ //
taṃ prahasya drutaṃ bhīmo bhūpatiṃ rākṣaso'bravīt

// bhīma uvāca //
matto bhikṣayate nityaṃ sa kiṃ jānāti svākṛtim //
yogināṃ kā ca niṣṭhā vai bhaktānāṃ pratipālane

iti kṛtvā matiṃ tvaṃ ca dūrato bhava sarvathā//
ahaṃ ca tava sa svāmī yuddhaṃ vai karavāvahe

sūta uvāca //
ityuktasya nṛpaśreṣṭhaśśaṃbhubhakto dṛḍhavrataḥ //
pratyuvācābhayo bhīmaṃ duḥkhadaṃ jagatāṃ sadā

rājovāca //
śṛṇu rākṣasa duṣṭātmanmayā kartuṃ na śakyate //
tvayā vikriyate tarhi kutastvaṃ śaktimānasi

sūta uvāca //
ityuktassainyamādāya rājānaṃ paribhartsya tam //
karālaṃ karavālaṃ ca pārthive prākṣipattadā

paśya tvaṃ svāmino'dyaiva balaṃ bhaktasukhāvaham //
ityuvāca vihasyaiva rākṣasaissa mahābalaḥ

karavālaḥ pārthivaṃ ca yāvatspṛśati no dvijāḥ //
yāvacca pārthivāttasmādāvirāsītsvayaṃ haraḥ

paśya bhīmeśvarohaṃ ca rakṣārthaṃ prakaṭo'bhavam //
mama pūrvavrataṃ hyetadrakṣyo bhakto mayā sadā

etasmātpaśya me śīghraṃ balaṃ bhaktasukhāvaham //
ityuktvā sa pinākena karavālo dvidhā kṛtaḥ

punaścaiva triśūlaṃ svaṃ cikṣipe tena rakṣasā //
tacchūlaṃ śatadhā nītamapi duṣṭasya śaṃbhunā

punaśśaktiśca niḥkṣiptā tena śaṃbhūpari dvijāḥ //
śaṃbhunā sāpi bāṇaissvairlakṣadhā ca kṛtā drutam

paṭṭiśaśca tatastena niḥkṣipto hi śivopari //
śivena sa triśūlena tilaśaśca kṛtaṃ kṣaṇāt

tataśśivagaṇānāṃ ca rākṣasānāṃ parasparam //
yuddhamāsīttadā ghoraṃ paśyatāṃ duḥkhakāvaham

tataśca pṛthivī sarvā vyākulā cābhavatkṣaṇāt //
samudrāśca tadā sarve cukṣubhussamahīdharāḥ

devāśca ṛṣayassarve babhūvurvikalā ati //
ūcuḥ parasparaṃ ceti vyarthaṃ vai prārthitaśśivaḥ

nāradaśca samāgatya śaṃkaraṃ duḥkhadāhakam //
prārthayāmāsa tatraiva sāṃjalirnatamastakaḥ

nārada uvāca //
kṣamyatāṃ kṣamyatāṃ nātha tvayā vibhramakāraka //
tṛṇekaśca kuṭhāro vai hanyatāṃ śīghrameva hi

iti saṃprārthitaśśaṃbhuḥ sarvānrakṣogaṇānprabhuḥ //
huṃkāreṇaiva cāstreṇa bhasmasātkṛtavāṃstadā

sarve te rākṣasā dagdhāḥ śaṃkareṇa kṣaṇaṃ mune //
babhūvustatra sarveṣāṃ devānāṃ paśyatādbhutam

dāvānalagato vahniryathā ca vanamādahet //
tathā śivena kruddhena rākṣasānāṃ balaṃ kṣaṇāt

bhīmasyaiva ca kiṃ bhasma na jñātaṃ kenacittadā //
parivārayuto dagdho nāma na śrūyate kvacit

tataśśivasya kṛpayā śāṃtiṃ prāptā munīśvarāḥ //
devāssarve ca śakrādyāssvāsthyaṃ prāpākhilaṃ jagat

krodhajvālā maheśasya nissasāra vanādvanam //
rākṣasānāṃ ca tadbhasma sarvaṃ vyāptaṃ vane'khilam

tataścauṣadhayo jātā nānākāryakarāstathā //
rūpāntaraṃ tato nṝṇāṃ bhavedveṣāṃtaraṃ tathā

bhūtapretapiśācādi dūrataśca tato vrajet //
tanna kāryaṃ ca yaccaiva tato na bhavati dvijāḥ

tataḥ prārthitaśśambhurmunibhiśca viśeṣataḥ //
sthātavyaṃ svāminā hyatra lokānāṃ sukhahetave

ayaṃ vai kutsito deśa ayodhyālokaduḥkhadaḥ //
bhavaṃtaṃ ca tadā dṛṣṭvā kalyāṇaṃ saṃbhaviṣyati

bhīmaśaṃkaranāmā tvaṃ bhavitā sarvasādhakaḥ //
etalliṃgaṃ sadā pūjyaṃ sarvāpadvinivārakam

sūta uvāca//
ityevaṃ prārthitaśśambhurlokānāṃ hitakārakaḥ //
tatraivāsthitavānprītyā svatantro bhaktavatsalaḥ

iti śrīśivamahāpurāṇe caturthyāṃ koṭirudrasaṃhitāyāṃ bhīmeśvarajyotirliṅgotpattimāhātmyavarṇanaṃ nāmaikaviṃśo'dhyāyaḥ