Shiva Purana · Chapter 4.17

ṛṣaya ūcuḥ //
mahākālasamāhvasthajyotirliṃgasya rakṣiṇaḥ //
bhaktānāṃ mahimānaṃ ca punarbrūhi mahāmate

sūta uvāca//
śṛṇutādarato vipro bhaktarakṣāvidhāyinaḥ //
mahākālasya liṃgasya māhātmyaṃ bhaktivarddhanam

ujjayinyāmabhūdrājā candrasenāhvayo mahān //
sarvaśāstrārthatattvajñaśśivabhakto jitendriyaḥ

tasyābhavatsakhā rājño maṇibhadro gaṇo dvijāḥ //
girīśagaṇamukhyaśca sarvalokanamaskṛtaḥ

ekadā sa gaṇendro hi prasannāsyo mahāmaṇim //
maṇibhadro dadau tasmai ciṃtāmaṇimudāradhīḥ

sa vai maṇiḥ kaustubhavaddyotamānorkasannibhaḥ //
dhyāto dṛṣṭaḥ śruto vāpi maṃgalaṃ yacchati dhruvam

tasya kāṃtitalaspṛṣṭaṃ kāṃsyaṃ tāmramayaṃ trapu //
pāṣāṇādikamanyadvā drutaṃ bhavati hāṭakam

sa tu cintāmaṇiṃ kaṃṭhe bibhradrājā śivāśrayaḥ //
candraseno rarājāti devamadhyeva bhānumān

śrutvā cintāmaṇigrīvaṃ candrasenaṃ nṛpottamam //
nikhilāḥ kṣitirājānastṛṣṇākṣubdhahṛdo'bhavan

nṛpā matsariṇassarve taṃ maṇiṃ candrasenataḥ //
nānopāyairayācaṃta devalabdhamabuddhayaḥ

sarveṣāṃ bhūbhṛtāṃ yāñcā candrasenena tena vai //
vyarthīkṛtā mahākāladṛḍhabhaktena bhūsurāḥ

te kadarthīkṛtāssarve candrasenena bhūbhṛtā //
rājānassarvadeśānāṃ saṃrambhaṃ cakrire tadā

atha te sarvarājānaścaturaṃgabalānvitāḥ //
candrasenaṃ raṇe jetuṃ saṃbabhūvuḥ kilodyatāḥ

te tu sarve sametā vai kṛtasaṃketasaṃvidaḥ //
ujjayinyāścaturdvāraṃ rurudhurbahusainikāḥ

saṃrudhyamānāṃ svapurīṃ dṛṣṭvā nikhila rājabhiḥ //
tameva śaraṇaṃ rājā mahākāleśvaraṃ yayau

nirvikalpo nirāhārassa nṛpo dṛḍhaniścayaḥ //
samānarca mahākālaṃ divā naktamananyadhīḥ

tatassa bhagavāñchaṃbhurmahākālaḥ prasannadhīḥ //
taṃ rakṣitumupāyaṃ vai cakre taṃ śṛṇutādarāt

tadaiva samaye gopi kācittatra purottame //
caraṃtī saśiśurviprā mahākālāṃtikaṃ yayau

pañcābdavayasaṃ bālaṃ vahantī gatabhartṛkā //
rājñā kṛtāṃ mahākālapūjāṃ sāpaśyadādarāt

sā dṛṣṭvā sumahāścaryāṃ śivapūjāṃ ca tatkṛtām //
praṇipatya svaśiviraṃ punarevābhyapadyata

tatsarvamaśeṣeṇa sa dṛṣṭvā ballavīsutaḥ //
kutūhalena tāṃ karttuṃ śivapūjāṃ manodadhe

ānīya hṛdyaṃ pāṣāṇaṃ śūnye tu śivirāṃtare //
avidūre svaśibirācchivaligaṃ sa bhaktitaḥ

gandhālaṃkāravāsobhirdhūpadīpākṣatādibhiḥ //
vidhāya kṛtrimairdravyairnaivedyaṃ cāpyakalpayat

bhūyobhūyassamabhyarcya patraiḥ puṣpairmanoramaiḥ //
nṛtyaṃ ca vividhaṃ kṛtvā praṇanāma punaḥpunaḥ

etasminsamaye putraṃ śivāsaktasucetasam //
praṇayādgopikā sā taṃ bhojanāya samāhvayat

yadāhūto'pi bahuśaśśivapūjāktamānasaḥ //
bālaśca bhojanaṃ naicchattadā tatra yayau prasūḥ

taṃ vilokya śivasyāgre niṣaṇṇaṃ mīlitekṣaṇam //
cakarṣa pāṇiṃ saṃgṛhya kopena samatāḍayat

ākṛṣṭastāḍitaścāpi nāgacchatsvasuto yadā //
tāṃ pūjāṃ nāśayāmāsa kṣiptvā liṃgaṃ ca dūrataḥ

hāheti dūyamānaṃ taṃ nirbhartsya svasutaṃ ca sā //
punarviveśa svagṛhaṃ gopī krodhasamanvitā

mātrā vināśitāṃ pūjāṃ dṛṣṭvā devasya śūlinaḥ //
devadeveti cukrośa nipapāta sa bālakaḥ

pranaṣṭasaṃjñaḥ sahasā sa babhūva śucākulaḥ //
labdhasaṃjño muhūrtena cakṣuṣī udamīlayat

tadaiva jātaṃ śibiraṃ mahākālasya sundaram //
dadarśa sa śiśustatra śivānugrahato'cirāt

hiraṇmayabṛhaddvāraṃ kapāṭavaratoraṇam //
mahārhanīlavimalavajravedīvirājitam

saṃtaptahemakalaśairvicitrairbahubhiryutam //
prodbhāsitamaṇistaṃbhairbaddhasphaṭikabhūtalaiḥ

tanmadhye ratnaliṃgaṃ hi śaṃkarasya kṛpānidhe //
svakṛtārcanasaṃyuktamapaśyadgopikāsutaḥ

sa dṛṣṭvā sahasotthāya śiśurvismitamānasaḥ //
saṃnimagna ivāsīdvai paramānaṃdasāgare

tataḥ stutvā sa giriśaṃ bhūyobhūyaḥ praṇamya ca //
sūrye cāstaṃ gate bālo nirjagāma śivālayāt

athāpaśyatsvaśibiraṃ puraṃdarapuropamam//
sadyo hiraṇmayībhūtaṃ vicitraṃ paramojjvalam

sontarviveśa bhavanaṃ sarvaśobhāsamanvitam //
maṇihemagaṇākīrṇa modamāno niśāmukhe

tatrāpaśyatsvajananīṃ svapaṃtīṃ divyalakṣaṇām//
ratnālaṃkāradīptāṃgīṃ sākṣātsuravadhūmiva

atho sa tanayo viprāśśivānugrahabhājanam//
javenotthāpayāmāsa mātaraṃ sukhavihvalaḥ

sotthitādbhutamālakṣyāpūrvaṃ sarvamivābhavat //
mahānaṃdasumagnā hi sasvaje svasutaṃ ca tam

śrutvā putramukhātsarvaṃ prasādaṃ girijāpateḥ //
prabhuṃ vijñāpayāmāsa yo bhajatyaniśaṃ śivam

sa rājā sahasāgatya samāptaniyamo niśi //
dadarśa gopikāsūnoḥ prabhāvaṃ śivatoṣaṇam

dṛṣṭvā mahīpatissarvaṃ tatsāmātyapurohitaḥ //
āsīnnimagno vidhṛtiḥ paramānaṃdasāgare

premṇā vāṣpajalaṃ muñcañcandraseno nṛpo hi saḥ //
śivanāmoccaranprītyā parirebhe tamarbhakam

mahāmahotsavastatra prababhūvādbhuto dvijāḥ //
maheśakīrtanaṃ cakrussarve ca sukhavihvalāḥ

evamatyadbhutācārācchivamāhātmyadarśanāt //
paurāṇāṃ sambhramāccaiva sā rātriḥ kṣaṇatāmagāt

atha prabhāte yuddhāya puraṃ saṃrudhya saṃsthitāḥ //
rājānaścāravaktrebhyaśśuśruvuścaritaṃ ca tat

te sametāśca rājānaḥ sarve yeye samāgatāḥ //
parasparamiti procustacchrutvā cakita ati

rājāna ūcuḥ //
ayaṃ rājā candrasenaśśivabhaktoti durjayaḥ //
ujjayinyā mahākālapuryāḥ patiranākulaḥ

īdṛśāśśiśavo yasya puryyāṃ saṃti śivavratāḥ //
sa rājā candrasenastu mahāśaṃkarasevakaḥ

nūnamasya virodhena śivaḥ krodhaṃ kariṣyati //
tatkrodhāddhi vayaṃ sarve bhaviṣyāmo vinaṣṭakāḥ

tasmādanena rājñā vai milāpaḥ kārya eva hi //
evaṃ sati maheśānaḥ kariṣyati kṛpāṃ parām

sūta uvāca //
iti niścitya te bhūpāstyaktavairāssadāśayāḥ //
sarve babhūvussuprītā nyastaśastrāstrapāṇayaḥ

viviśuste purīṃ ramyāṃ mahākālasya bhūbhṛtaḥ //
mahākālaṃ samānarcuścaṃdrasenānumoditāḥ

tataste gopavanitā gehaṃ jagmurmahībhṛtaḥ //
prasaṃśaṃtaśca tadbhāgyaṃ sarve divyamahodayam

te tatra candrasenena pratyudgamyābhipūjitāḥ //
mahārhaviṣṭaragatāḥ pratyanaṃdansuvismitāḥ

gopasūnoḥ prasādāttatprādurbhūtaṃ śivālayam //
saṃvīkṣya śivaliṃgaṃ ca śive cakuḥ parāṃ matim

tataste gopaśiśave prītā nikhilabhūbhujaḥ //
dadurbahūni vastūni tasmai śivakṛpārthinaḥ

yeye sarveṣu deśeṣu gopāstiṣṭhaṃti bhūriśaḥ //
teṣāṃ tameva rājānaṃ cakrire sarvapārthivāḥ

athāsminnantare sarvaistridaśairabhipūjitaḥ //
prādurbabhūva tejasvī hanūmānvānareśvaraḥ

te tasyābhigamādeva rājāno jātasaṃbhramāḥ //
pratyutthāya namaścakurbhaktinamrātmamūrtayaḥ //

teṣāṃ madhye samāsīnaḥ pūjitaḥ plavageśvaraḥ //
gopātmajaṃ tamāliṃgya rājño vīkṣyedamabravīt

hanūmānuvāca //
sarve śṛṇvantu bhadraṃ vo rājāno ye ca dehinaḥ //
ṛte śivaṃ nānyatamo gatirasti śarīriṇām

evaṃ gopasuto diṣṭyā śivapūjāṃ vilokya ca //
amaṃtreṇāpi saṃpūjya śivaṃ śivamavāptavān

eṣa bhaktavaraśśaṃbhorgopānāṃ kīrtivarddhanaḥ //
iha bhuktvākhilānbhogānaṃte mokṣamavāpsyati

asya vaṃśe'ṣṭamo bhāvī nando nāma mahāyaśāḥ //
prāpsyate tasya putratvaṃ kṛṣṇo nārāyaṇassvayam

adyaprabhṛti lokesminneṣa gopa kumārakaḥ //
nāmnā śrīkara ityuccairlokakhyātiṃ gamiṣyati

sūta uvāca //
evamuktvāñjanīsūnuḥ śivarūpo harīśvaraḥ//
sarvānrājñaścandrasenaṃ kṛpādṛṣṭyā dadarśa ha

atha tasmai śrīkarāya gopaputrāya dhīmate//
upādideśa suprītyā śivācāraṃ śivapriyam

hanūmānatha suprītaḥ sarveṣāṃ paśyatāṃ dvijaḥ//
candrasenaṃ śrīkaraṃ ca tatraivāntaradhī yata

taṃ sarve ca mahīpālāssaṃhṛṣṭāḥ pratipūjitāḥ//
candrasenaṃ samāmaṃtrya pratijagmuryathāgatam

śrīkaropi mahātejā upadiṣṭo hanūmatā//
brāhmaṇaissahadharmajñaiścakre śambhossamarhaṇam

candraseno mahārājaḥ śrīkaro gopabālakaḥ//
ubhāvapi paraprītyā mahākālaṃ ca bhejatuḥ

kālena śrīkarassopi candrasenaśca bhūpatiḥ //
samārādhya mahākālaṃ bhejatuḥ paramaṃ padam

evaṃvidho mahākālaśśivaliṃgassatāṃ gatiḥ //
sarvathā duṣṭahaṃtā ca śaṃkaro bhaktavatsalaḥ

idaṃ pavitraṃ paramaṃ rahasyaṃ sarvasaukhyadam //
ākhyānaṃ kathitaṃ svargyaṃ śivabhaktivivarddhanam

iti śrīśivamahāpurāṇe caturthyāṃ koṭirudrasaṃhitāyāṃ mahākālajyotirliṃgamāhātmyavarṇanaṃ nāma saptadaśo'dhyāyaḥ