Shiva Purana · Chapter 4.13

sūta uvāca//
yathābhavalliṃgarūpaḥ saṃpūjyastribhave śivaḥ//
tathoktaṃ vā dvijāḥ prītyā kimanyacchrotumicchatha

ṛṣaya ūcuḥ/andhakeśvaraliṃgasya mahimānaṃ vada prabho //
tathānyacchivaliṃgānāṃ prītyā vaktumihārhasi

sūta uvāca //
purābdhigartamāśritya vasandaityo'ndhakāsuraḥ //
svavaśaṃ kārayāmāsa trailokyaṃ surasūdanaḥ // ३ /
tasmādgartācca nissṛtya pīḍayitvā punaḥ prajāḥ //
prāviśacca tadā daityastaṃ gartaṃ suparākramaḥ

devāśca duḥkhitaḥ sarve śivaṃ prārthya punaḥpunaḥ //
sarvaṃ nivedayāmāsussvaduḥkhaṃ ca munīśvarāḥ

sūta uvāca //
tadākarṇya vacasteṣāṃ devānāṃ parameśvaraḥ //
pratyuvāca prasannātmā duṣṭahaṃtā satāṃ gatiḥ

śiva uvāca //
ghātayiṣyāmi taṃ daityamandhakaṃ surasūdanam //
sainyaṃ ca nīyatāndevā hyāyāmi ca gaṇaissaha

tasmādgartādaṃdhake hi devarṣidruhi bhīkare //
nissṛte ca tadā tasmindevā gartamupāśritāḥ

daityāśca devatāścaiva yuddhaṃ cakruḥ sudāruṇam //
śivānugrahato devāḥ prabalāścābhavam̐stadā

devaiśca pīḍitaḥ sopi yāvadgartamupāgataḥ //
tāvacchūlena saṃprotaḥ śivena paramātmanā

tatratyaśca tadā śaṃbhuṃ dhyātvā saṃprārthayattadā //
antakāle ca tvāṃ dṛṣṭvā tādṛśo bhavati kṣaṇāt

ityevaṃ saṃstutassopi prasannaḥ śaṃkarastadā //
uvāca vacanaṃ tatra varaṃ brūhi dadāmi te

ityevaṃ vacanaṃ śrutvā sa daityaḥ punarabravīt //
supraṇamya śivaṃ stutvā sattvabhāvamupāśritaḥ

andhaka uvāca //
yadi prasanno deveśa svabhaktiṃ dehi me śubhām //
kṛpāṃ kṛtvā viśeṣeṇa saṃsthito bhava ceha vai

sūta uvāca //
ityuktastena daityaṃ taṃ tadgarte cākṣipaddharaḥ //
svayaṃ tatra sthito liṃgarūpo'sau lokakāmyayā

andhakeśaṃ ca talliṃgaṃ nityaṃ yaḥ pūjayennaraḥ //
ṣaṇmāsājjāyate tasya vāṃchāsiddhirna saṃśayaḥ

vṛttyarthaṃ pūjayelliṃgaṃ lokasya hitakārakam //
ṣaṇmāsaṃ yo dvijaścaiva sa vai devalakaḥ smṛtaḥ

yathā devalakaścaiva sa bhavediha vai tadā //
devalakaśca yaḥ prokto nādhikāro dvijasya hi

// ṛṣaya ūcuḥ //
devalakaśca kaḥ proktaḥ kiṃ kāryaṃ tasya vidyate //
tattvaṃ vada mahāprājña lokānāṃ hitahetave

sūta uvāca //
dadhīcirnāma vipro yo dharmiṣṭho vedapāragaḥ //
śivabhaktirato nityaṃ śivaśāstraparāyaṇaḥ

tasya putrastathā hyāsītsmṛto nāmnā sudarśanaḥ //
tasya bhāryā dukūlā ca nāmnā duṣṭakulodbhavā

tadvaśe sa ca bhartāsīttasya putracatuṣṭayam //
so'pi nityaṃ śivasyaiva pūjāṃ ca sma karotyasau

dadhīcestu tadā hyāsīdgrāmāntaraniveśanam //
jñātisaṃyogataścaiva jñātibhirna sa mocitaḥ

kathayitvā ca putraṃ sa śivabhaktirato bhava//
ityuktvā sa gato mukto dādhīciśśaivasattamaḥ

sudarśanastatputro'pi śivapūjāṃ cakāra ha //
evaṃ cirataraḥ kālo vyatīyāya munīśvarāḥ

evaṃ ca śivarātriśca samāyātā kadācana //
tasyāṃ copoṣitāssarve svayaṃ saṃyogatastadā

pūjāṃ kṛtvā gatasso'pi sudarśana iti smṛtaḥ //
strīsaṃgaṃ śivarātrau tuṃ kṛtvā punarihāgataḥ

na snānaṃ tena ca kṛtaṃ tadrātryāṃ śivapūjanam //
tena tatkarmapākena kruddhaḥ provāca śaṅkaraḥ

maheśvara uvāca //
śivarātryāṃ tvayā duṣṭa sevanaṃ ca striyāḥ kṛtam //
asnātena madīyā ca kṛtā pūjāvivekinā

jñātvā caivaṃ kṛtaṃ yasmāttasmāttvaṃ jaḍatāṃ vraja//
mamāspṛśyo bhava tvaṃ ca dūrato darśanaṃ kuru

sūta uvāca //
iti śapto maheśena dādhīcissa sudarśanaḥ //
jaḍatvaṃ prāptavānsadyaśśivamāyāvimohitaḥ

etasminsamaye viprā dadhīciḥ śaivasattamaḥ //
grāmāntarātsamāyāto vṛttāntaṃ śrutavām̐śca saḥ

śivena bhartsitaḥ so'pi duḥkhito'bhūdatīva hi //
ruroda hā hato'śmīti duḥkhena sutakarmaṇā

punaḥpunaruvāceti sa dadhīcissatāṃ mataḥ //
anenedaṃ kuputreṇa hataṃ me kulamuttamam

sa putro'pi hato bhāryāṃ puṃścalīṃ kṛtavāndrutam //
paścāttāpamanuprāpya svapitrā paribhartsitaḥ

tatpitrā girijā tatra pūjitā vidhibhirvaraiḥ //
suyatnato mahābhaktyā svaputrasukhahetave

sudarśano'pi girijāṃ pūjayāmāsa ca svayam //
caṇḍīpūjanamārgeṇa mahābhaktyā śubhaiḥ stavaiḥ

evaṃ tau pitṛputrau hi nānopāyaiḥ subhaktitaḥ //
prasannāṃ cakraturdevīṃ girijāṃ bhaktavatsalām

tayoḥ sevāprabhāveṇa prasannā caṇḍikā tadā //
sudarśanaṃ ca putratve cakāra girijā mune

śivaṃ prasādayāmāsa putrārthe caṇḍikā svayam //
kruddhā'kruddhā punaścaṇḍī tatputrasya prasannadhīḥ

athājñāya prasannaṃ taṃ maheśaṃ vṛṣabhadhvajam //
namaskṛtya svayaṃ tasya hyutsaṃge taṃ nyaveśayat // ४१ /
ghṛtasnānaṃ tataḥ kṛtvā putrasya girijā svayam //
trirāvṛttopavītaṃ ca granthinaikena saṃyutam

sudarśanāya putrāya dadau prītyā tadāmbikā //
uddiśya śivagāyatrīṃ ṣoḍaśākṣarasaṃyutām

tadoṃnamaḥ śivāyeti śrīśabda pūrvakāya ca //
vārānṣoḍaśa saṃkalpapūjāṃ kuryādayaṃ baṭuḥ

āsnānādipraṇāmāntaṃ pūjayanvṛṣabhadhvajam //
maṃtravāditrapūjābhissarṣīṇāṃ sannidhau tathā

nāmamaṃtrānanekāṃśca pāṭhayāmāsa vai tadā //
uvāca suprasannātmā caṇḍikā ca śivastathā

madarpitaṃ ca yatkiṃciddhanadhānyādikantathā //
tatsarvaṃ ca tvayā grāhyaṃ na doṣāya bhaviṣyati

mama kṛtye bhavānmukhyo devīkṛtye viśeṣataḥ //
ghṛtatailādikaṃ sarvaṃ tvayā grāhyaṃ madarpitam

prājāpatyaṃ bhavedyarhiṃ tarhyeko hi bhavānbhavet //
tadā pūjā ca sampūrṇānyathā sarvā ca niṣphalā

tilakaṃ vartulaṃ kāryaṃ snānaṃ kāryaṃ sadā tvayā //
śivasandhyā ca kartavyā gāyatrī ca tadīyikā

matsevāṃ prathamaṃ kṛtvā kāryamanyatkulocitam //
evaṃ kṛte'khile bhadraṃ doṣāḥ kṣāntā mayā tava

// sūta uvāca //
ityuktvā tasya putrāśca catvāro baṭukāstadā //
abhiṣiktāścaturdikṣu śivena paramātmanā

caṇḍī caivātmanikaṭe putraṃ sthāpya sudarśanam //
tatputrānprerayāmāsa varāndattvā hyanekaśaḥ

devyuvāca //
ubhayoryuvayormadhye vaṭuko yo bhavenmama //
tasya syādvijayo nityaṃ nātra kāryā vicāraṇā

bhavāṃśca pūjito yena tenaivāhaṃ prapūjitā //
kartavyaṃ hi bhavadbhiśca svīyaṃ karma sadā suta

sūta uvāca //
evaṃ tasmai varāndattāssaputrāya mahātmane //
sudarśanāya kṛpayā śivābhyāṃ jagatāṃ kṛte

śivābhyāṃ sthāpitā yasmāttasmāttaṃ vaṭukāḥ smṛtāḥ //
tapobhraṣṭāśca ye jātāḥ smṛtāstasmāttapodhamāḥ

śivayoḥ kṛpayā sarve vistāraṃ bahudhā gatāḥ //
teṣāṃ ca prathamā pūjā mahāpūjā mahātmanaḥ

tena yāvatkṛtā naiva pūjā vai śaṃkarasya ca //
tāvatpūjā na karttavyā kṛtā cenna śubhāpi sā

śubhaṃ vāpyaśubhaṃ vāpi baṭukaṃ na parityajet //
prājāpatye ca bhojye vai vaṭureko viśiṣyate // 4.13.६० /
śivayośca tathā kārye viśeṣo'tra pradṛśyate //
tadeva śṛṇu suprājña yathāhaṃ vacmi te'nagha // ६१ /'
tasyaiva nagare rājño bhadrasya nityabhojane //
prājāpatyasya niyame hyandhakeśasamīpataḥ

yajjātamadbhutaṃ vṛttaṃ śivānugrahakāraṇāt //
śrūyatāṃ tacca suprītyā kathayāmi yathāśrutam

dhvaja ekaśca tadrājñe dattastuṣṭena śaṃbhunā//
proktaśca kṛpayā rājā devadevena tena saḥ

prātaśca vardhyatāṃ rājandhvajo rātrau patiṣyati//
mama tvevaṃ ca sampūrṇe prājāpatye tathā punaḥ

anyathāyaṃ dhvajo me hi rātrāvapi sthiro bhavet//
ityuktvāntarhitaśśaṃbhū rājñe tuṣṭaḥ kṛpānidhiḥ

tatheti niyamaścāsīttasya rājño mahāmune//
prājāpatyaṃ kṛtaṃ nityaṃ śivapūjāvidhānata /५७/
svayaṃ prātarvivardedheta dhvajaḥ sāyaṃ patediti//
yadi kāryaṃ ca sampūrṇaṃ jātaṃ caiva bhavediha

ekasminsamaye cātra baṭoḥ kāryaṃ purā hyabhūt //
dhvajaḥ sa patito vai hi brahmabhojaṃ vināpi hi

dṛṣṭvā tacca tadā tatra pṛṣṭā rājñā ca paṇḍitāḥ //
bhuñjate brāhmaṇā hyatra notthito vai dhvajastviti

kathaṃ ca patitaḥ so'tra brāhmaṇā brūta satyataḥ //
te pṛṣṭāśca tadā procurbrāhmaṇāḥ paṇḍitottamāḥ

brahmabhoje mahārāja vaṭuko bhojitaḥ purā//
caṇḍīputraśśivastuṣṭastasmācca patito dhvajaḥ

tacchrutvā nṛpatisso'tha janāścānye 'pi sarvaśaḥ //
abhavanvismitāstatra praśaṃsāṃ cakrire tataḥ

evaṃ ca mahimā teṣāṃ varddhitaḥ śaṅkareṇa hi //
tasmācca vaṭukāḥ śreṣṭhāḥ purā vidbhiḥ prakīrtitāḥ

śivapūjā tu taiḥ pūrvamuttāryyā nānyathā punaḥ //
anyeṣāṃ nādhikāro'sti śivasya vacanādiha

uttāraṇaṃ ca kāryyaṃ vai pūjā pūrṇā bhavatviti //
etāvadeva teṣāṃ tu śṛṇu nānyattathaiva ca

etatsarvaṃ samākhyātaṃ yatpṛṣṭaṃ ca munīśvarāḥ //
yacchrutvā śivapūjāyāḥ phalaṃ prāpnoti vai naraḥ

iti śrīśivamahāpurāṇe caturthyāṃ koṭirudrasaṃhitāyāṃ vaṭukotpattivarṇanaṃ nāma trayodaśo'dhyāyaḥ