Shiva Purana · Chapter 3.33
nandīśvara uvāca//
sanatkumāra suprītyā śivasya paramātmanaḥ //
avatāraṃ śṛṇu vibhorjaṭilāhvaṃ supāvanam/
purā satī dakṣakanyā tyaktvā dehaṃ piturmakhe //
svapitrā'nādṛtā jajñe menāyāṃ himabhūdharāt
sā gatvā gahane'raṇye tepe suvi malaṃ tapaḥ //
śaṃkarampatimicchantī sakhībhyāṃ saṃyutā śivā//
tattapaḥsuparīkṣārthaṃ saptarṣīnpraiṣayacchivaḥ//
tapaḥsthānaṃ tu pārvatyā nānālīlāviśāradaḥ
te gatvā tatra munayaḥ parīkṣāṃ cakrurādarāt //
tasyāḥ suyatnato naiva samarthā hyabhavaṃśca te
/
tatrāgatya śivaṃ natvā vṛttāntaṃ ca nivedya tat//
tadājñāṃ samanuprāpya svarlokaṃ jagmurādarāt
gateṣu muniṣu svasthānaṃ śaṃkaraḥ svayam//
parīkṣituṃ śivāvṛttamaicchatsūtikaraḥ prabhuḥ
suprasannastapasvīcchāśamanādayamīśvaraḥ//
brahmacaryyasvarūpo'bhūttadādbhutataraḥ prabhuḥ//८/
atīva sthaviro vipradehadhārī svatejasā//
prajvalanmanasā hṛṣṭo daṇḍī chatrī mahojjalaḥ/९//
dhṛtvaivaṃ jaṭilaṃ rūpaṃ jagāma girijāvanam//
atiprītiyutaḥ śambhuśśaṅkaro bhaktavatsalaḥ
tatrāpaśyastthitāndevīṃ sakhībhiḥ parivāritām//
vedikopari śuddhāntāṃ śivāmiva vidhoḥ kalām
śaṃbhurnirīkṣya tāndevīṃ brahmacārisvarūpavān//
upakaṇṭhaṃ yayau prītyā cotsukī bhaktavatsalaḥ
āgataṃ sā tadā dṛṣṭvā brāhmaṇaṃ tejasādbhutam//
aṃgeṣu lomaśaṃ śāntaṃ daṇḍacarmasamanvitam
brahmacaryyadharaṃ vṛddhaṃ jaṭilaṃ sakamaṇḍalum//
apūjayatparaprītyā sarvapūjopahārakaiḥ
tatastā pārvatīdevī pūjitaṃ parayā mudā //
kuśalaṃ paryapṛcchattaṃ brahmacāriṇamādarāt
brahmacārisvarūpeṇa kastvaṃ hi kuta āgataḥ//
idṃ vanaṃ bhāsayasi vada vedavidāṃ vara
nandīśvara uvāca//
iti pṛṣṭastu pārvatyā brahmacārī sa vai dvijaḥ //
pratyuvāca drutamprītyā śivābhāvaparīkṣayā
brahmacāryyuvāca //
ahamicchābhigāmī ca brahmacārī dvijosmi vai //
tapasvī sukhado'nyeṣāmupakārī na saṃśayaḥ
nandīśvara uvāca //
ityuktvā brahmacārī sa śaṃkaro bhaktavatsalaḥ // /
tasthivānupakaṇṭhaṃ sa gopāyanrūpamātmanaḥ
brahmacāryyuvāca //
kimbravīmi mahādevi kathanīyanna vidyate //
mahānarthakaraṃ vṛttaṃ dṛśyate vikṛtaṃ mahat
nave vayasi sadbhogasādhane sukhakāraṇe //
mahopacārasadbhogairvṛthaiva tvaṃ tapasyasi
kā tvaṃ kasyāsi tanayā kimarthaṃ vijane vane //
tapaścarasi durdharṣaṃ munibhiḥ prayatātmabhiḥ
nandīśvara uvāca //
iti tadvacanaṃ śrutvā prahasya parameśvarī //
uvāca vacanaṃ prītyā brahmacāriṇamuttamam
pārvatyuvāca //
śṛṇu vipra brahmacārinmadavṛttamakhilaṃ mune//
janma me bhārate varṣe sāmprataṃ himavadgṛhe
pūrvaṃ dakṣagṛhe janma satī śaṅkarakāminī //
yogena tyaktadehāhaṃ tātena patinindinā
atra janmani saṃprāpya supuṇyena śivo dvija //
māṃ tyaktvā bhasmasātkṛtvā manmathaṃ sa jagāma ha
prayāte śaṅkare tāpādvrīḍitāhaṃ piturgṛhāt //
āgacchamatra tapase guruvākyena saṃyatā
manasā vacasā sākṣātkarmaṇā patibhāvataḥ //
satyambravīmi no'satyaṃ saṃvṛtaḥ śaṅkaro mayā
jānāmi durlabhaṃ vastu kathamprāpyaṃ mayā bhavet //
tathāpi manasautsukyāttapyate me tapo'dhunā
hitvendrapramukhāndevānviṣṇumbrahmāṇamapyaham//
patimpinākapāṇiṃ vai prāptumicchāmi satyataḥ
nandīśvara uvāca //
ityevaṃ vacanaṃ śrutvā pārvatyā hi suniścitam//
mune sa jaṭilo rudro vihasanvākyamabravīt
jaṭila uvāca //
himācalasute devi kā buddhiḥ svīkṛtā tvayā //
rudrārthaṃ vibudhānhitvā karoṣi vipulantapaḥ
jānāmyahaṃ ca taṃ rudraṃ śṛṇu tvampravadāmi te//
vṛṣadhvajassa rudro hi vikṛtātmā jaṭādharaḥ
ekākī ca sadā nityaṃ virāgī ca viśeṣataḥ //
tasmāttvaṃ tena rudreṇa mano yoktuṃ na cārhasi
sarvaṃ viruddhaṃ rūpādi tava devi harasya ca/
mahyaṃ na rocate hyetadyadīcchasi tathā kuru
nandīśvara uvāca//
ityuktvā ca punā rudro brahmacārisvarūpavān//
nininda bahudhātmānaṃ tadagre tāṃ parīkṣitum
tacchrutvā pārvatī devī vipravākyaṃ durāsadam//
pratyuvāca mahākruddhā śivanindāparaṃ ca tam
etāvaddhi mayā jñātaṃ kaściddhanyo bhaviṣyati //
parantu sakalaṃ jñātamavadhyo dṛśyate'dhunā
brahmacārisvarūpeṇa kaścittvaṃ dhūrta āgataḥ //
śivanindā kṛtā mūḍha tvayā manyurabhūnmama
śivaṃ tvaṃ ca na jānāsi śivāttvaṃ hi bahirmukhaḥ //
tvatpūjā ca kṛtā yanme tasmāttāpayutā'bhavam
śivanindāṃ karotīha tattvamajñāya yaḥ pumān//
ājanmasaṃcitaṃ puṇyaṃ tasya bhasmībhavatyuta
śivavidveṣiṇaṃ spṛṣṭvā prāyaścittaṃ samācaret
re re duṣṭa tvayā proktamahaṃ jānāmi śaṃkaram//
niścayena na vijñātaḥ śiva eva paraḥ prabhuḥ
yathā tathā bhavedrudro māyayā bahurūpavān //
mamābhīṣṭaprado'tyantaṃ nirvikāraḥ satāmpriyaḥ
nandīśvara uvāca //
ityuktvā taṃ śivā devī śivatattvaṃ jagāda sā //
yatra brahmatayā rudraḥ kathyate nirguṇo'vyayaḥ
tadākarṇya vaco devyā brahmacārī sa vai dvijaḥ//
punarvacanamādātuṃ yāvadeva pracakrame
provāca girijā tāvatsvasakhīṃ vijayāndrutam //
śivāsaktamanovṛttiḥ śivanindāparāṅmukhī
//
girijovāca//
vāraṇīyaḥ prayatnena sakhyayaṃ hi dvijādhamaḥ //
punarvaktumanāścāyaṃ śivanindāṃ kariṣyati
na kevalaṃ bhavetpāpaṃ nindākartuḥ śivasya hi //
yo vai śṛṇoti tannindāṃ pāpabhāksa bhavediha
śivanindākaro vadhyassarvathā śivakiṃkaraiḥ//
brāhmaṇaścetsa vai tyājyo gantavyaṃ tatsthalāddrutam
ayanduṣṭaḥ punarniṃdāṃ kariṣyati śivasya hi //
brāhmaṇatvādavadhyaśca tyājyo'dṛśyaśca sarvathā
sthalametaddrutaṃ hitvā yāsyāmo'nyatra mā ciram //
yathā saṃbhāṣaṇaṃ na syādanenāviduṣā punaḥ
// nandīśvara uvāca //
ityuktvā comayā yāvatpadamutkṣipyate mune //
asau tāvacchivaḥ sākṣādālalambe paṭaṃ svayam
kṛtvā svarūpaṃ divyaṃ ca śivādhyānaṃ yathā tathā//
darśayitvā śivāyai tāmuvācāvāṅmukhī śivaḥ
śiva uvāca//
kutra tvaṃ yāsi māṃ hitvā na tvantyājyā mayā śive//
mayā parīkṣitāsi tvaṃ dṛḍhabhaktāsi me'naghe
brahmacārisvarūpeṇa bhāvamicchustvadīyakam//
tavopakaṇṭhamāgatya prāvocaṃ vividhaṃ vacaḥ
prasannosmi dṛḍhaṃ bhaktyā śive tava viśeṣataḥ//
cittepsitaṃ varaṃ brūhi nādeyaṃ vidyate tava
adyaprabhṛti te dāsastapobhiḥ premanirbhare//
kṛto'smi tava saundaryyātkṣaṇa eko yugāyate
tyajyatāṃ ca tvayā lajjā mama patnī sanātanī //
ehi priye tvayā sākaṃ drutaṃ yāmi svakaṃ girim
ityuktavati deveśe śivāti mudamāpa sā //
tapoduḥkhantu yatsarvaṃ tajjahau drutameva hi //3.33.६ ०//
tataḥ prahṛṣṭā sā dṛṣṭvā divyarūpaṃ śivasya tat//
pratyuvāca prabhuṃ prītyā lajjayādho mukhī śivā
śivovāca //
yadi prasanno deveśa karoṣi ca kṛpāṃ mayi //
patirme bhava deveśa ityuktaśśivayā śivaḥ / / ६२ //
gṛhītvā vidhivatpāṇiṃ kailāsaṃ sa tayā yayau //
patiṃ taṃ girijā prāpya devakāryaṃ cakāra sā / /६३/ /
iti proktastu te tāta brahmacāri svarūpakaḥ / /
śivāvatāro hi mayā śivābhāvaparīkṣakaḥ / / ६४ / /
idamākhyānamanaghaṃ paramaṃ vyāhṛtaṃ mayā / /
ya etacchṛṇuyātprītyā sukhī gatimāpnuyāt
iti śrīśivamahāpurāṇe tṛtīyāyāṃ śatarudrasaṃhitāyāṃ brahmacāriśivāvatāravarṇanaṃ nāma trayastriṃśo'dhyāyaḥ / /३३/ / iti caturaśītiravatārāḥ ( ८४)
Original text: śivapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0