Shiva Purana · Chapter 3.32

śṛṇu tāta pravakṣyāmi śivasya paramātmanaḥ//
sureśvarāvatāraste dhaumyāgraja hitāvaham

vyāghrapādasuto dhīmānupamanyussatāmpriyaḥ //
janmāntareṇa saṃsiddhaḥ prāpto munikumāratām

uvāsa mātulagṛhe sa mātrā śiśure va hi //
upamanyurvyāghrapādissyāddaridraśca daivataḥ

kadācitkṣīramatyalpampītavānmātulāśrame//
yayāce mātaramprītyā bahuśo dugdha lālasaḥ

tacchrutvā putravacanaṃ tanmātā ca tapasvinī//
sāṃtaḥ praviśyātha tadā śubhopāyamarīracat

uñchavṛttyarjitānbījānpiṣṭvāloḍya jalena tān //
upalālya sutantasmai sā dadau kṛtrimampayaḥ

pītvā ca kṛtrimaṃ dugdhaṃ mātrā dattaṃ sa bālakaḥ //
naitatkṣīramiti prāha mātaraṃ cārudatpunaḥ

śrutvā sutasya ruditaṃ prāha sā duḥkhitā sutama//
saṃmārjya netre putrasya karābhyāṃ kamalākṛtiḥ

mātovāca//kṣīramatra kuto'smākaṃ vane nivasatāṃ sadā//
prasādena vinā śambhoḥ payaḥ prāptirbhavennahi

pūrvajanmani yatkṛtyaṃ śivamu ddiśya he suta//
tadeva labhyate nūnannātra kāryā vicāraṇā//
iti mātṛvacaśśrunvā vyāghrapādissa bālakaḥ//3.32.१०/
pratyuvāca viśokātmā mātaraṃ mātṛvatsalaḥ

śokenālamimaṃ mātaḥ śaṃbhuryadyasti śaṅkaraḥ//
tyaja śokaṃ mahābhāge sarvaṃ bhadrambhaviṣyati

śṛṇu mātarvaco me'yamahādevo'sti cetkvacit//
cirādvā hyacirādvāpi kṣīrodaṃ sādhayāmyaham

nandīśvara uvāca//
ityuktvā sa śiśuḥ prītyā śivaṃ me'stvityudīryya ca //
visṛjya tāṃ supraṇamya tapaḥ karttuṃ pracakrame/१४//
himavatparvatagataḥ vāyubhakṣassamāhitaḥ //
aṣṭeṣṭakābhiḥ prāsādaṃ kṛtvā liṃgaṃ ca mṛnmayam

tatrāvāhya śivaṃ sāmbaṃ bhaktyā pañcākṣareṇa ha //
patrapuṣpādibhirvanyaissamānarca śiśuḥ sa vai

dhyātvā śivaṃ ca taṃ sāmbaṃ japanpañcākṣarammanum //
samabhyarcya ciraṃ kālaṃ cacāra paramantapaḥ

tapasā tasya bālasya hyupamanyormahātmanaḥ //
carācaraṃ ca bhuvanaṃ pradīpitamabhūnmune

etasminnantare śaṃbhurviṣṇvādyaiḥ prārthitaḥ prabhuḥ //
parīkṣituṃ ca tadbhaktiṃ śakrarūpo'bhavattadā

śivā śacīsvarūpābhūdgaṇāḥ sarve'bhavansurāḥ//
airāvatagajo nandī sarvameva ca tanmayam

/
tataḥ sāmbaḥ śivaḥ śakrasvarūpassagaṇo drutam//
jagāmānugrahaṃ kartumupamanyostadāśramam //
parīkṣituṃ ca tadbhaktiṃ śakrarūpadharo haraḥ //
prāha gaṃbhīrayā vācā bālakantaṃ munīśvara

sureśvara uvāca//
tuṣṭo'smi te varaṃ brūhi tapasānena suvrata //
dadāmi cecchitānkāmānsarvānnātrāsti saṃśayaḥ

evamuktaḥ sa vai tena śakrarūpeṇa śambhunā //
varayāmi śive bhaktimityuvāca kṛtāñjali

tanniśamya hariḥ prāha māṃ na jānāsi lekhapam //
trailokyādhipatiṃ śakraṃ sarvadevanamaskṛtam

madbhakto bhava viprarṣe māmevārcaya sarvadā //
dadāmi sarvaṃ bhadrante tyaja rudraṃ ca nirguṇam

rudreṇa nirguṇenālaṃ kinte kāryaṃ bhaviṣyati //
devajātibahirbhūto yaḥ piśācatvamāgataḥ

nandīśvara uvāca//
tacchrutvā sa muneḥ putro japanpañcākṣarammanum //
manyamāno dharmavighnamprāha taṃ kartumāgatam

upamanyuruvāca //
tvayaivaṃ kathitaṃ sarvaṃ bhavanindā ratena vaiḥ//
prasaṃgāddevadevasya nirguṇatvaṃ piśācatā

tvaṃ na jānāsi vai rudraṃ sarvadeveśvareśvaram //
brahmaviṣṇumaheśānāṃ janakamprakṛteḥ param

sadasadvyaktamavyaktaṃ yamāhurbrahmavādinaḥ //
nityamekamanekaṃ ca varaṃ tasmādvṛṇomyaham

hetuvādavinirmuktaṃ sāṃkhyayogārthadamparam//
yamuśanti hi tattvajñā varantasmādvṛṇomyaham

nāsti śambhoḥ parantattvaṃ sarvakāraṇakāraṇāt//
brahmaviṣṇvādi devānāṃ śreṣṭhādgaṇaparādvibhoḥ

nāhaṃ vṛṇe varaṃ tvatto na viṣṇorbrahmaṇo'pi vā //
nānyasmādamarādvāpi śaṅkaro varado'stu me/३४//
bahunātra kimuktena vacmi tattvaṃ mataṃ svakam //
na prārthaye paśupateranyaṃ devādikaṃ sphuṭam

/
madbhāvaṃ śṛṇu gotrāre mayādyānumitantvidam //
bhavāntare kṛtaṃ pāpaṃ śrutā nindā bhavasya cet

śrutvā nindāmbhavasyātha tatkṣaṇādeva saṃtyajet //
svadehaṃ tannihatyāśu śivalokaṃ sa gacchati

āstāṃ tāvanmameccheyaṃ kṣīramprati surādhama //
nihatya tvāṃ śivāstreṇa tyajāmyetatkalevaram

nandīśvara uvāca //
evamuktvopamanyustaṃ martuṃ vyavasitaḥ svayam //
kṣīre vācchāmapi tyaktvā nihantuṃ śakramudyataḥ

bhasmādāya tadādhārādaghostrābhimantritam //
visṛjya śakramuddiśya nanāda sa munistadā

smṛtvā sveṣṭapadadvandvaṃ svadehaṃ dagdhumudyataḥ //
āgneyīṃ dhāraṇāṃ bibhradupamanyuravasthitaḥ

evaṃ vyavasite vipre bhagavāñchakrarūpavān //
vārayāmāsa saumyena dhāraṇāntasya yoginaḥ

tadvisṛṣṭamaghorāstraṃ nandīśvaraniyo gataḥ //
jagṛhe manyataḥ kṣiptaṃ nandī śaṃkaravallabham

svarūpameva bhagavānāsthāya parameśvaraḥ //
darśayāmāsa viprāya bālendu kṛtaśekharam

kṣīrārṇavasahasrṃ ca dadhyādevararṇavantathā //
bhakṣyabhojyārṇavantasmai darśayāmāsa sa prabhuḥ

evaṃ sa dadṛśe śambhudevyā sārddhaṃ vṛṣopari//
gaṇeśvaraistriśūlādyairdivyāstrairapi saṃvṛtaḥ

divi dundubhayo nedu puṣpavṛṣṭiḥ papāta ha //
viṣṇubrahmendrapramukhairdevaiśchannā diśo daśa

athopamanyurānandasamudrormibhirāvṛtaḥ //
papāta daṇḍavadbhūmau bhaktinamreṇa cetasā

etasminsamaye tatra sasmito bhagavānbhavaḥ //
ehyehīti samāhūya mūrdhnyāghrāya dadau varān

śiva uvāca //
vatsopamanyo tuṣṭo'smi tvadācaraṇato varāt //
dṛḍhabhakto'si viprarṣe mayā jijñāsito'dhunā

bhakṣyabhogānyathākāmaṃ bāndhavairbhuṃkṣva sarvadā //
sukhī bhava sadā duḥkhanirmukto bhaktimānmama

upamanyo mahābhāga tavāmbaiṣā hi pārvatī //
mayā putrīkṛto hyadya kumāratvaṃ sanātanam

dugdhadadhyājyamadhunāmarṇavāśca sahasraśaḥ //
bhakṣyabhojyādivastūnāmarṇavāścākhilā stathā

tubhyaṃ dattā mayā prītyā tvaṃ gṛhṇīṣva mahāmune //
amaratvantathā dakṣa gāṇapatyaṃ ca śāśvatam

pitāhante mahādevo mātā te jagadambikā//
varānvaraya suprītyā manobhilaṣitānparān

ajaraścāmaraścaiva bhava tvaṃ duḥkhavarjita//
yaśasvī varatejasvī dittvajñānī mahāprabhuḥ

atha śambhuḥ prasannātmā smṛtvā tasya tapo mahat //
punardaśa varāndivyānmunaye hayūpamanyave

vrataṃ pāśupataṃ jñānaṃ vratayogaṃ ca tattvataḥ //
dadau tasmai pravaktṛtvaṃ pāṭavaṃ ca nijaṃ padamṃ

evandattvā mahādevaḥ karābhyāmupagṛhya tam//
mūrdhnyāghrāya sutaste'yamiti devyai nyavedayat

devī ca śṛṇvatī prītyā mūrdhnideśe karāmbujam//
vinyasya pradadau tasmai kumārapadamakṣayam

kṣīrābdhimapi sākāraṃ kṣīrasvādukarodadhiḥ //
upāsthāya dadau tasmai piṇḍībhūtamanaśvaram

yogaiśvaryyaṃ sadā tuṣṭambrahmavidyāmanaśvarām //
samṛddhiṃ paramāntasmai dadau santuṣṭamānasaḥ

so'pi labdhvā varāndivyānkumāratvaṃ ca sarvadā//
tasmācchivācca tasyāśca śivāyā mudito'bhavat

tataḥ prasannacetaskaḥ supraṇamya kṛtāñjaliḥ //
yayāce sa varaṃ prītyā devadevānmahe śvarāt

upamanyuruvāca //
prasīda devadeveśa prasīda parameśvara //
svabhaktindehi paramāṃ divyāmavyabhicāriṇīm

śraddhāndehi mahādeva svasaṃbandhiṣu me sadā//
svadāsyaṃ paramaṃ snehaṃ svasānnidhyaṃ ca sarvadā

nandīśvara uvāca //
evamuktvā prasannātmā harṣagadgadayā girā //
tuṣṭāva sa mahādevamupamanyurdvijottamaḥ

evamuktaśśivastena sarveṣāṃ śṛṇvatāmprabhuḥ //
pratyuvāca prasannātmopamanyuṃ sakaleśvaraḥ

śiva uvāca //
vatsopamanyo dhanyastvaṃ mama bhakto viśeṣataḥ //
sarvandattammayā te hi yadvṛ kttambhavatānagha

ajaraścāmaraśca tvaṃ sarvadā duḥkhavarjita//
sarvapūjyo nirvikārī bhaktānāmpravaro bhava

akṣayā bāndhavāścaiva kulaṃ gotraṃ ca te sadā //
bhaviṣyati dvijaśreṣṭha mayi bhaktiśca śāśvatī

sānnidhyaṃ cāśraye nityaṃ kariṣyāmi mune tava //
tiṣṭha vatsa yathā kāmaṃ notkaṇṭhāṃ ca kariṣyasi

nandīśvara uvāca //
evamuktvā sa bhagavāṃstasmai dattvā varānvarān //
sāṃbaśca sagaṇassadyastatraivāntardadhe prabhuḥ

upamanyuḥ prasannātmā prāpya śambhorvarānvarān //
jagāma jananīsthānaṃ mātre sarvama varṇayat //

tacchrutvā tasya jananī mahāharṣamavāpa sā //
sarvapūjvo'bhavatso'pi sukhaṃ prāpādhikaṃ sadā

itthante varṇitastāta śivasya paramātmanaḥ //
sureśvarāvatāro hi sarvadā sukhadaḥ satām

idamākhyānamanaghaṃ sarvakāmaphalapradam //
svargyaṃ yaśasyamāyuṣyaṃ bhuktimuktipradaṃ satām

ya etacchṛṇuyādbhaktyā śrāvayedvā samāhitaḥ //
iha sarvasukhaṃ bhuktvā so'nte śivagatiṃ labhet

//
iti śrīśivamahāpurāṇe tṛtīyāyāṃ śatarudrasaṃhitāyāṃ sureśvarākhyaśivāvatāracaritavarṇanaṃ nāma dvātriṃśo dhyāyaḥ