Shiva Purana · Chapter 3.19

nandīśvara uvāca //
athānyaccaritaṃ śambho śśṛṇu prītyā mahāmune //
yathā babhūva durvāsāśśaṃkaro dharmahetave

brahmaputro babhūvātitapasvī brahmavitprabhuḥ //
anasūyāpatirdhīmānbrahmājñāpratipālakaḥ

sunirdeśādbrahmaṇo hi sastrīkaḥ putrakāmyayā //
sa tryakṣakulanāmānaṃ yayau ca tapase girim

prāṇānāyamya vidhivannirvindhyātaṭinītaṭe //
tapaścacāra sumahadadvandvo'bdaśatammuniḥ

ya eka īśvaraḥ kaścidavikāro mahāprabhuḥ //
sa me putravaraṃ dadyāditi niścitamānasaḥ

bahukālo vyatīyāya tasmiṃstapati sattapaḥ //
āvirbabhūva tatkāttu śucirjvālā mahīyasī

tayā sannikhilā lokā dagdhaprāyā munīśvarāḥ //
tathā surarṣayaḥ sarve pīḍitā vāsavādayaḥ

atha sarve vāsavādyā surāśca munayo mune //
brahmasthānaṃ yayuśśīghraṃ tajjvālātiprapīḍitāḥ

natvā nutvā vidhindevāstatsvaduḥkhannyavedayan //
brahmā saha suraistāta viṣṇulokaṃ yayāvaram

tatra gatvā ramānāthaṃ natvā nutvā vidhissuraiḥ //
svaduḥkhantatsamācakhyau viṣṇave'nantakaṃ mune

viṣṇuśca vidhinā devai rudrasthānaṃ yayau drutam //
haraṃ praṇamya tatretya tuṣṭāva parameśvaram // १ १//
stutvā bahutayā viṣṇuṃ svaduḥkhaṃ ca nyavedayat //
śarvaṃ jvālāsamudbhūtamatreśca tapasaḥ param

atha tatra samestāstu brahmaviṣṇumaheśvarāḥ //
mune saṃmantrayāñcakruranyonyaṃ jagatāṃ hitam

tadā brahmādayo devāstrayaste varadarṣabhāḥ //
jagmustadāśramaṃ śīghraṃ varandātuntadarṣaye

svacihnacihnitāṃstānsa dṛṣṭvātrirmunisattamaḥ //
praṇanāma ca tuṣṭāva vāgbhiriṣṭābhirādarāt

tatassa vismito viprastānuvāca kṛtāñjaliḥ //
brahmaputro vinītātmā brahmaviṣṇuharābhidhān

atriruvāca //
he brahman he hare rudra pūjyāstrijagatāmmatāḥ //
prabhavaśceśvarāḥ sṛṣṭirakṣāsaṃhārakārakāḥ

eka eva mayā dhyāta īśvaraḥ putrahetave //
yaḥ kaścidīśvaraḥ khyāto jagatāṃ svastriyā saha

yūyaṃ trayasturāḥ kasmādāgatā varadarṣabhāḥ //
etanme saṃśayaṃ chittvā tato dattepsitaṃ varam

iti śrutvā vacastasya pratyūcuste surāstrayaḥ //
yādṛkkṛtaste saṃkalpastathaivābhūnmunīśvara

vayaṃ trayo bhaveśānāssamānā varadarṣabhāḥ //
asmadaṃśabhavāstasmādbhaviṣyanti sutāstrayaḥ

viditā bhuvane sarve pitroḥ kīrtivivarddhanāḥ //
ityuktāste trayo devāssvadhāmāni yayurmudā

varaṃ labdhvā munisso'tha jagāma svāśramaṃ mudā //
yuto'nusūyayā prīto brahmānaṃdaprado mune

atha brahmā hariśśambhuravateruḥ striyāṃ tataḥ //
putrarūpaiḥ prasannātmanānālīlā prakāśakāḥ

vidheraṃśādvidhurjajñe'nasūyāyāṃ munīśvarāt //
āvirbabhūvodadhitaḥ śipto devessa eva hi

viṣṇoraṃśātstriyāntasyāmatrerdatto vyajāyata //
saṃnyāsapaddhatiryena varddhitā paramā mune

durvāsā muniśārdūlaḥ śivāṃśānmunisattamaḥ //
jajñe tasyāṃ striyāmatrervaradharmapravartakaḥ

bhūtvā rudraśca durvāsā brahmatejovivarddhanaḥ //
cakre dharmaparīkṣāñca bahūnāṃ sa dayāparaḥ

sūryavaṃśe samutpanno yo'mbarīṣo nṛpo'bhavat //
tatparīkṣāmakārṣītsa tāṃ śṛṇu tvaṃ munīśvara/

so'mbarīṣo nṛpavaraḥ saptadvīparasāpatiḥ //
niyamaṃ hi cakārāsāvekādaśyā vrate dṛḍham

ekādaśyā vrataṃ kṛtvā dvādaśyāṃ caiva pāraṇām //
kariṣyāmīti sudṛḍhasaṃkalpastu narādhipaḥ

jñātvā tanniyamantasya durvāsā munisattamaḥ//
tadantikaṃ gataśśiṣyairbahubhiśśaṃkarāṃśajaḥ

pāraṇe dvādaśīṃ svalpāṃ jñātvā yāvatsa bhojanam //
karttuṃ vyavasitastāvadāgataṃ sa nyamantrayat

tataḥ snānārthamagamaddurvāsāḥ śiṣyasaṃyutaḥ //
vilambaṃ kṛtavāṃstatra parīkṣārthaṃ munirbahu

dharmavighnaṃ tadā jñātvā sa nṛpaḥ śāstraśāsanāt //
jalamprāśyāsthitastatra tadāgamanakāṃkṣayā

etasminnantare tatra durvāsā munirāgataḥ //
kṛtāśanaṃ nṛpaṃ jñātvā parīkṣārthaṃ dhṛtākṛtiḥ

cukrodhāti nṛpe tasminparīkṣārthaṃ vṛṣasya saḥ //
provāca vacanantūgraṃ sa muniśśaṃkarāṃśajaḥ

durvāsā uvāca //
māṃ nimantrya nṛpābhojya jalaṃ pītantvayādhama //
darśayāmi phalaṃ tasya duṣṭadaṇḍadharo hyaham

ityuktvā krodhatāmrākṣo nṛpaṃ dagdhuṃ samudyataḥ //
samuttasthau drutaṃ cakraṃ tatsthaṃ rakṣārthamaiśvaram

prajajvālāti taṃ cakraṃ muniṃ dagdhuṃ sudarśanam//
śivarūpaṃ tamajñātvā śivamāyāvimohitam

etasminnantare vyomavāṇyuvācāśarīriṇī//
ambarīṣammahātmānaṃ brahmabhaktaṃ ca vaiṣṇavam

vyomavāṇyuvāca//
sudarśanamidaṃ cakraṃ haraye śambhunārpitam//
śāṃtaṃ kuru prajvalitamadya durvāsase nṛpa

durvāsāyaṃ śivaḥ sākṣātsa cakraṃ haraye'rpitam //
evaṃ sādhāraṇamuniṃ na jānīhi nṛpottama

tava dharmaparīkṣārthamāgato'yaṃ munīśvaraḥ //
śaraṇaṃ yāhi tasyāśu bhaviṣyatyanyathā layaḥ

nandīśvara uvāca //
ityuktvā ca nabhovāṇī virarāma munīśvara //
astāvītsa harāṃśaṃ tamambarīṣo'pi cādarāt

ambarīṣa uvāca//
yadyasti dattamiṣṭaṃ ca svadharmo vā svanuṣṭhitaḥ //
kulaṃ no vipradaivaṃ ceddharerastraṃ praśāmyatu

yadi no bhagavānprīto madbhakto bhaktavatsalaḥ //
sudarśanamidaṃ cāstraṃ praśāmyatu viśeṣataḥ

nandīśvara uvāca //
iti stuvati rudrāgre śaivaṃ cakraṃ sudarśanam //
aśāmyatsarvathā jñātvā taṃ śivāṃśaṃ sulabdhadhīḥ

athāmbarīṣassa nṛpaḥ praṇanāma ca taṃ munim //
śivāvatāraṃ saṃjñāya svaparīkṣārthamāgatam

suprasanno babhūvātha sa muniḥ śaṃkarāṃśajaḥ//
bhuktvā tasmai varaṃ dattvā svābhīṣṭaṃ svālayaṃ yayau

ambarīṣaparīkṣāyāṃ durvāsaścaritammune //
proktāmanyaccaritrantvaṃ śṛṇu tasya munīśvara

punardāśaratheścakre parīkṣāṃ niyamena vai //
munirūpeṇa kālena yaḥ kṛto niyamo mune

tadaiva muninā tena saumitriḥ preṣito haṭhāt //
tantatyāja drutaṃ rāmo bandhuṃ paṇavaśānmune

sā kathā vihitā loke munibhirbahudhoditā //
nāto me vistarātproktā jñātā yatsarvadhā budhaiḥ

niyamaṃ sudṛḍhaṃ dṛṣṭvā suprasanno'bhavanmuniḥ //
durvāsāssuprasannātmā varantasmai pradattavān

śrīkṛṣṇaniyamasyāpi parīkṣāṃ sa cakāra ha //
tāṃ śṛṇu tvaṃ muniśreṣṭha kathayāmi kathāṃ ca tām

brahmaprārthanayā viṣṇurvasudevasuto'bhavat //
dharābhārāvatārārthaṃ sādhūnāṃ rakṣaṇāya ca

hatvā duṣṭānmahāpāpān brahmadrohakarānmalān //
rarakṣa nikhilānsādhūnbrāhmaṇānkṛṣṇanāmabhāk

brahmabhaktiṃ cakārāti sa kṛṣṇo vasudevajaḥ //
nityaṃ hi bhojayāmāsa surasānbrāhmaṇānbahūn

brahmabhakto viśeṣeṇa kṛṣṇaśceti prathāmagāta //
saṃdraṣṭukāmassa muniḥ kṛṣṇāntikamagānmune

rukmaṇīsahitaṃ kṛṣṇaṃ sannaṃ? kṛtvā rathe svayam //
saṃyojya saṃsthito vāhaṃ suprasanna uvāha tam

munī rathātsamuttīrya dṛṣṭvā tāṃ dṛḍhatāmparām //
tasmai bhūtvā suprasanno vajrāṅgatvavarandadau

dyunadyāmekadā snānaṃ kurvannagno babhūva ha //
lajjitobhūnmuniśreṣṭho durvāsāḥ kautukī mune

tajjñātvā draupadī snānaṃ kurvatī tatra cādarāt//
tallajjāṃ chādayāmāsa bhinnasvāñcaladānataḥ

tadādāya pravāhenāgataṃ svanikaṭaṃ muniḥ //
tenācchādya svaguhyaṃ ca tasyai tuṣṭo babhūva saḥ

draupadyai ca varamprādāttadañcalavivarddhanam //
pāṇḍavānsukhinaścakre draupadī tadvarātpunaḥ

haṃsaḍimbhau nṛpau kaucitsāvamānakarau khalau //
dattvā nideśaṃ ca harernāśayāmāsa sa prabhuḥ

brahmatejoviśeṣeṇa sthāpayāmāsa bhūtale //
saṃnyāsapaddhatiñcaiva yathāśāstra vidhikramam

bahūnuddhārayāmāsa sūpadeśaṃ vibodhya ca //
jñānaṃ dattvā viśeṣeṇa bahūnmuktāṃścakāra saḥ

itthaṃ cakre sa durvāsā vicitraṃ caritambahu//
dhanyaṃ yaśasyamāyuṣyaṃ śṛṇvatassarvakāmadam

ya idaṃ śṛṇuyādbhaktyā durvāsaścaritammudā//
śrāvayedvā parāṃ yaśca sa sukhīha paratra ca

iti śrīśivamahāpurāṇe tṛtīyāyāṃ śatarudrasaṃhitāyāṃ durvāsaścaritravarṇanaṃ nāmaikonaviṃśo'dhyāyaḥ