Shiva Purana · Chapter 2.5.53

sanatkumāra uvāca //
atha bāṇāsuraḥ kruddhastatra gatvā dadarśa tam //
divyalīlāttavapuṣaṃ prathame vayasi sthitam

taṃ dṛṣṭvā vismitaṃ vākyaṃ kiṃ kāraṇamathābravīt //
bāṇaḥ krodha parītātmā yudhi śauṃḍo hasanniva

aho manuṣyo rūpāḍhyassāhasī dhairyavāniti //
koyamāgatakālaśca duṣṭabhāgyo vimūḍhadhīḥ

yena me kulacāritraṃ dūṣitaṃ duhitā hitā //
taṃ mārayadhvaṃ kupitāśśīghraṃ śastraissudāruṇaiḥ

durācāraṃ ca taṃ baddhvā ghore kārā gṛhe tataḥ //
rakṣadhvaṃ vikaṭe vīrā bahukālaṃ viśeṣataḥ

na jāne koyamabhayaḥ ko vā ghoraparākramaḥ //
vicāryeti mahābuddhissaṃ digdho'bhūccharāsuraḥ

tato daityena sainyaṃ tu daśasāhasrakaṃ śanaiḥ //
vadhāya tasya vīrasya vyādiṣṭaṃ pāpabuddhinā

tadādiṣṭāstu te vīrāḥ sarvatontaḥpuraṃ drutam //
chādayāmāsuratyugrāśchiṃdi bhiṃdīti vādinaḥ

śatrusainyaṃ tato dṛṣṭvā garjamānaḥ sa yādavaḥ //
aṃtaḥpuraṃ dvāragataṃ parighaṃ gṛhya cātulam

niṣkrāṃto bhavanāttasmādvajrahasta ivāṃtakaḥ //
tena tānkiṃkarān hatvā punaścāṃtaḥpuraṃ yayau

evaṃ daśasahasrāṇi sainyāni munisattama //
jaghāna roṣaraktākṣo varddhitaśśivatejasā

lakṣe hate'tha yodhānāṃ tato bāṇāsuro ruṣā //
kubhāṃḍaṃ sa gṛhītvā tu yuddhe śauṃḍaṃ samāhvayat

aniruddhaṃ mahābuddhiṃ dvandvayuddhe mahā have //
prādyumniṃ rakṣitaṃ śaivatejasā prajvalattanum

tato daśasahasrāṇi turagāṇāṃ rathottamān //
yuddhaprāptena khaḍgena daityendrasya jaghāna saḥ

tadvadhāya tataśśaktiṃ kālavaiśvānaropamām //
aniruddho gṛhītvā tāṃ tayā taṃ nijaghāna hi

rathopasthe tato bāṇastena śaktyāhato dṛḍham //
sa sāśvastatkṣaṇaṃ vīrastatraivāṃtaradhīyata

tasmiṃstvadarśanaṃ prāpte prādyumniraparājitam //
ālokya kakubhassarvāstasthau giririvācalaḥ

adṛśyamānastu tadā kūṭayodhassa dānavaḥ //
nānāśastrasahasraistaṃ jaghāna hi punaḥ punaḥ

chadmanāṃ nāgapāśaistaṃ babaṃdha sa mahābalaḥ //
baliputro mahāvīraśśivabhaktaśśarāsuraḥ

taṃ baddhvā paṃjarāṃtaḥsthaṃ kṛtvā yuddhādupāramat//
uvāca bāṇaḥ saṃkuddhassūtaputraṃ mahābalam

bāṇāsura uvāca//
sūtaputra śiraśchiṃdhi puruṣasyāsya vai laghu //
yena me dūṣitaṃ pūtaṃ balādduṣṭena satkulam

chitvā tu sarvagātrāṇi rākṣasebhyaḥ prayaccha bhoḥ //
athāsya raktamāṃsāni kravyādā api bhuṃjatām

agādhe tṛṇasaṃkīrṇe kūpe pātakinaṃ jahi //
kiṃ bahūktyā sūtaputra māraṇīyo hi sarvathā

sanatku māra uvāca//
tasya tadvacanaṃ śrutvā dharmabuddhirniśācaraḥ //
kuṃbhāṃḍastvabravīdvākyaṃ bāṇaṃ sanmaṃtrisattamam

kuṃbhāṃḍa uvāca //
naitatkartuṃ samucitaṃ karma deva vicāryatām//
asminhate hato hyātmā bhavediti matirmama

ayaṃ tu dṛśyate deva tulyo viṣṇoḥ parākramaiḥ//
vardhitaścandra cūḍasya tvadduṣṭasya sutecasā

atha candralalāṭasya sāhasena samatsvayam //
imāmavasthāṃ prāptosi pauruṣe saṃvyavasthitaḥ

ayaṃ śivaprasādādvai kṛṣṇapautro mahābalaḥ //
asmāṃstṛṇopamān vetti daṣṭopi bhujagairbalāt

sanatkumāra uvāca //
etadvākyaṃ tu bāṇāya kathayitvā sa dānavaḥ //
aniruddhamuvācedaṃ rājanītividuttamaḥ

kuṃbhāṃḍa uvāca //
kosi kasyāsi re vīra satyaṃ vada mamāgrataḥ //
kena vā tvamihānīto durācāra narādhama

daityendraṃ stuhi vīraṃ tvaṃ namaskuru kṛtājaliḥ //
jitosmīti vaco dīnaṃ kathayitvā punaḥpunaḥ

evaṃ kṛte tu mokṣassyādanyathā baṃdhanādi ca //
tacchrutvā vacanaṃ tasya prativākyamuvāca saḥ

aniruddha uvāca //
daityā'dhamasakhe kararpiḍopajīvaka //
niśācara durācāra śatrudharmaṃ na vetsi bhoḥ

dainyaṃ palāyanaṃ cātha śūrasya maraṇādhikam//
viruddhaṃ copaśalyaṃ ca bhavediti matirmama

kṣatriyasya raṇe śreyo maraṇaṃ sanmukhe sadā //
na vīramānino bhūmau dīnasyeva kṛtāṃjaliḥ

sanatkumāra uvāca //
ityādi vīravākyāni bahūni sa jagāda tam //
tadākarṇya sabāṇo'sau vismito'bhūccukopa ca

tadovāca nabhovāṇī bāṇasyāśvāsanāya hi //
śṛṇvatāṃ sarvavīrāṇāmaniruddhasya maṃtriṇaḥ

vyomavāṇyuvāca //
bho bho bāṇa mahāvīra na krodhaṃ kartumarhasi //
baliputrosi sumate śivabhakta vicāryatām

śivassarveśvarassākṣī karmaṇāṃ parameśvaraḥ //
tadadhīnamidaṃ sarvaṃ jagadvai sacarācaram

sa eva kartā bhartā ca saṃhartā jagatāṃ sadā//
rajassattvatamodhārī vidhiviṣṇuharātmakaḥ

sarvasyāṃtargataḥ svāmī prerakassarvataḥ paraḥ //
nirvikāryavyayo nityo māyādhīśopi nirguṇaḥ

tasyecchayā'balo jñeyo balī bali varātmaja //
iti vijñāya manasi svastho bhava mahāmate

garvāpahārī bhagavānnā nālīlāviśāradaḥ//
nāśayiṣyati te garvamidānīṃ bhaktavatsalaḥ

sanatkumāra uvāca//
ityābhāṣya nabhovāṇī virarāma mahāmune //
bāṇāsurastadvacanādaniruddhaṃ na jaghnivān //

kiṃ tu svāntaḥpuraṃ gatvā papau pānamanuttamam //
madvākyaṃ ca visasmāra vijahāra viruddhadhīḥ

tatoniruddho baddhastu nāgabhogairviṣolbaṇaiḥ //
priyayā'tṛptacetāstu durgāṃ sasmāra tatkṣaṇāt

aniruddha uvāca //
śaraṇye devi baddhosmi dahyamānastu pannagaiḥ //
āgaccha me kuru trāṇaṃ yaśode caṃḍaroṣiṇi

śivabhakte mahādevi sṛṣṭisthityaṃtakāriṇī //
tvāṃ vinā rakṣako nānyastasmādrakṣa śive hi mām

sanatkumāra uvāca//
tenetthaṃ toṣitā tatra kālī bhinnāṃjanaprabhā //
jyeṣṭhakṛṣṇacaturdaśyāṃ saṃprāptāsīnmahāniśi

gurubhirmuṣṭinirghātairdārayāmāsa paṃjaram //
śarāṃstānbhasmasātkṛtvā sarparūpānbhayānakān

mocayitvā niruddhaṃ tu tataścāṃtaḥpuraṃ tataḥ //
praveśayitvā durgā tu tatraivādarśanaṃ gatā

itthaṃ devyāḥ prasādāttu śivaśaktermunīśvara //
kṛcchramuktoniruddhobhūtsukhī caiva gatavyathaḥ

atha labdhajayo bhūtvāniruddhaśśivaśaktitaḥ//
prādyumnirbāṇatanayāṃ priyāṃ prāpya mumoda ca

pūrvaṃvadvijahārāsau? tayā svapriyayā sukhī//
pītapānassuraktākṣassa bāṇasutayā tataḥ

iti śrīśivamahāpurāṇe dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ pañcame yuddhakhaṃḍe ūṣācaritre aniruddhoṣāvihāravarṇanaṃnāma tripaṃcāśattamo 'dhyāya