Shiva Purana · Chapter 2.5.29
sanatkumāra uvāca //
svagehamāgate tasmiñśaṃkhacūḍe vivāhite//
tapaḥ kṛtvā varaṃ prāpya mumudurdānavādayaḥ
svalokādāśu nirgatya guruṇā svena saṃyutāḥ //
sarve surāssaṃmilitāssamājagmustadaṃtikam
praṇamya taṃ savinayaṃ saṃstutya vividhādarāt //
sthitāstatraiva suprītyā matvā tejasvinaṃ vibhum
sopi dambhātmajo dṛṣṭvā gataṃ kula guruṃ ca tam //
praṇanāma mahābhaktyā sāṣṭāṃgaṃ paramādarāt
atha śukraḥ kulācāryo dṛṣṭvāśiṣamanuttamam //
vṛttāṃtaṃ kathayāmāsa devadānavayostadā
svābhāvikaṃ ca tadvairamasurāṇāṃ parābhavam //
vijayaṃ nirjarāṇāṃ ca jīvasāhāyyameva ca
tatassa sammataṃ kṛtvā suraissarvaissamutsavam //
dānavādyasurāṇāṃ tamadhipaṃ vidadhe guruḥ
tadā samutsavo jāto'surāṇāṃ muditātmanām //
upāyanāni suprītyā dadustasmai ca te'khilāḥ
atha dambhātmajo vīraśśaṃkhacūḍaḥ pratāpavān//
rājyābhiṣekamāsādya sa reje surarāṭ tadā
sa senāṃ mahatīṃ karṣandaityadānavarakṣasām //
rathamāsthāya tarasā jetuṃ śakrapurīṃ yayau
gacchansa dānavendrastu teṣāṃ sevanakurvatām //
vireje śaśivadbhānāṃ grahāṇāṃ graharāḍiva
āgacchaṃtaṃ śaṅkhacūḍamākarṇyākhaṇḍalassvarāṭ //
nikhilairamaraissārddhaṃ tena yoddhuṃ samudyataḥ
tadā'suraissurāṇāṃ ca saṃgrāmastumulo hyabhūt //
vīrā''nandakaraḥ klībabhayado romaharṣaṇaḥ
mahānkolāhalo jāto vīrāṇāṃ garjatāṃ raṇe //
vādyadhvanistathā cā''sīttatra vīratvavarddhinī
devāḥ prakupya yuyudhurasurairbalavattarāḥ //
parājayaṃ ca saṃprāpurasurā dudruvurbhayāt
palāyamānāstāndṛṣṭvā śaṃkhacūḍassvayaṃ prabhuḥ //
yuyudhe nirjaraissākaṃ siṃhanādaṃ pragarjya ca
tarasā sahasā cakre kadanaṃ tridivaukasām //
pradudruvussurāssarve tatsutejo na sehire
yatra tatra sthitā dīnā girīṇāṃ kaṃdarāsu ca //
tadadhīnā na svataṃtrā niṣprabhāḥ sāgarā yathā
sopi daṃbhātmajaśśūro dānavendraḥ pratāpavān //
surādhikārānsaṃjahre sarvām̐llokānvijitya ca
trailokyaṃ svavaśaṃcakre yajñabhāgāṃśca kṛtsnaśaḥ //
svayamindro babhūvāpi śāsitaṃ nikhilaṃ jagat
kauberamaindavaṃ sauryamāgneyaṃ yāmyameva ca //
kārayāmāsa vāyavyamadhikāraṃ svaśaktitaḥ
devānāmasurāṇāṃ ca dānavānāṃ ca rakṣasām //
gaṃdharvāṇāṃ ca nāgānāṃ kinnarāṇāṃ rasaukasām
trilokasya pareṣāṃ ca sakalānāmadhīśvaraḥ //
sa babhūva mahāvīraśśaṃkhacūḍo mahābalī
evaṃ sa bubhuje rājyaṃ rājarājeśvaro mahān //
sarveṣāṃ bhuvanānāṃ ca śaṃkhacūḍaściraṃ samāḥ
tasya rājye na durbhikṣaṃ na mārī nā'śubhagrahāḥ //
ādhayo vyādhayo naiva sukhinyaśca prajāḥ sadā
akṛṣṭapacyā pṛthivī dadau sasyānyanekaśaḥ //
oṣadhyo vividhāścāsansaphalāssarasāḥ sadā
maṇyākarāśca nitarāṃ ratnakhanyaśca sāgarāḥ//
sadā puṣpaphalā vṛkṣā nadyastu salilāvahāḥ
devān vinākhilā jīvāssukhino nirvikārakāḥ //
svasvadharmā sthitāssarve caturvarṇāśramāḥ pare
tasmicchāsati trailokye na kaścid duḥkhito'bhavat //
bhrātṛvairatvamāśritya kevalaṃ duḥkhino'marāḥ
sa śaṃkhacūḍaḥ prabalaḥ kṛṣṇasya paramassakhā //
kṛṣṇabhaktiratassādhussadā golokavāsinaḥ
pūrvaśāpaprabhāveṇa dānavīṃ yonimāśritaḥ //
na dānavamatissobhūddānavatve'pi vai mune
tatassuragaṇāssarve hṛtarājyā parājitāḥ //
saṃmaṃtrya sarṣayastāta prayayurbrahmaṇassabhām
tatra dṛṣṭvā vidhātāraṃ natvā stutvā viśeṣataḥ //
brahmaṇe kathayāmāsussarvaṃ vṛttāṃtamākulāḥ
brahmā tadā samāśvāsya surān sarvānmunīnapi //
taiśca sārddhaṃ yayau loke vaikuṇṭhaṃ sukhadaṃ satām
dadarśa tatra lakṣmīśaṃ brahmā devagaṇaissaha //
kirīṭinaṃ kuṃḍalinaṃ vanamālāvibhūṣitam
śaṃkhacakragadāpadmadharaṃ devaṃ caturbhujam //
sanaṃdanādyaiḥ siddhaiśca sevitaṃ pītavāsasam
dṛṣṭvā viṣṇuṃ surāssarve brahmādyāssamunīśvarāḥ //
praṇamya tuṣṭuvurbhaktyā baddhāñjalikarā vibhum
devā ūcu //
devadeva jagannātha vaikuṃṭhādhipate prabho //
rakṣāsmāñśaraṇāpannāñchrīhare trijagadguro
tvameva jagatāṃ pātā trilokeśācyuta prabho //
lakṣmīnivāsa govinda bhaktaprāṇa namo'stu te
iti stutvā surāssarve ruruduḥ purato hareḥ //
tacchrutvā bhagavānviṣṇurbrahmāṇamidamabravīt
viṣṇuruvāca //
kimarthamāgatosi tvaṃ vaikuṃṭhaṃ yogidurlabham //
kiṃ kaṣṭaṃ te samudbhūtaṃ tattvaṃ vada mamāgrataḥ
sanatkumāra uvāca //
iti śrutvā harervākyaṃ praṇamya ca muhurmuhuḥ //
baddhāñjalipuṭo bhūtvā vina yānatakandharaḥ
vṛttāṃtaṃ kathayāmāsa śaṃkhacūḍakṛtaṃ tadā //
devakaṣṭasamākhyānaṃ puro viṣṇoḥ parātmanaḥ
haristadvacanaṃ śrutvā sarvatasarvabhāvavit //
prahasyovāca bhagavāṃstadrahasyaṃ vidhiṃ prati
śrībhagavānuvāca //
śaṃkhacūḍasya vṛttāṃtaṃ sarvaṃ jānāmi padmaja //
madbhaktasya ca gopasya mahātejasvinaḥ purā
/
śṛṇutassarvavṛttāntamitihāsaṃ purātanam //
saṃdeho naiva kartavyaśśaṃ kariṣyati śaṅkaraḥ
sarvopari ca yasyāsti śivalokaḥ parātparaḥ //
yatra saṃrājate śaṃbhuḥ parabrahma parameśvaraḥ
prakṛteḥ puruṣasyāpi yodhiṣṭhātā triśaktidhṛk //
nirguṇassaguṇassopi paraṃ jyotiḥ svarūpavān
yasyāṃgajāstu vai brahmaṃstrayassṛṣṭyādikārakāḥ //
sattvādiguṇasaṃpannā viṣṇubrahmaharābhidhāḥ
sa eva paramātmā hi viharatyumayā saha //
yatra māyāvinirmukto nityānitya prakalpakaḥ
tatsamīpe ca goloko gośālā śaṃkarasya vai //
tasyecchayā ca madrūpaḥ kṛṣṇo vasati tatra ha
tadgavāṃ rakṣaṇārthāya tenājñaptassadā sukhī//
tatsaṃprāptasukhassopi saṃkrīḍati vihāravit
tasya nārī samākhyātā rādheti jagadambikā//
prakṛteḥ paramā mūrtiḥ paṃcamī suvihāriṇī
bahugopāśca gopyaśca tatra saṃti tadaṃgajāḥ //
suvihāraparā nityaṃ rādhākṛṣṇānuvartinaḥ
sa eva līlayā śaṃbhoridānīṃ mohito'nayā //
saṃprāpto dānavīṃ yoniṃ mudhā śāpātsvaduḥkhadām
rudraśūlena tanmṛtyu kṛṣṇena vihitaḥ purā//
tatassvadehamutsṛjya pārṣadassa bhaviṣyati
iti vijñāya deveśa na bhayaṃ kartumarhasi//
śaṃkara śaraṇaṃ yāvassa sadyaśśaṃvidhāsyati
ahaṃ tvaṃ cāmarāssarve tiṣṭhaṃtīha visādhvasāḥ
sanatkumāra uvāca //
ityuktvā savidhirviṣṇuḥ śivalokaṃ jagāma ha //
saṃsmaranmanasā śaṃbhuṃ sarveśaṃ bhaktavatsalam
iti śrīśivamahāpurāṇe dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ pañcame yuddhakhaṃḍe śaṃkhacūḍavadhopākhyāne śaṃkhacūḍarājyakaraṇavarṇanapūrvaka tatpūrvabhavavṛttacaritravarṇanaṃ nāmaikonatriṃśo'dhyāyaḥ
Original text: śivapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0