Shiva Purana · Chapter 2.5.24

// vyāsa uvāca //
vidheḥ śreṣṭhasuta prājñaḥ katheyaṃ śrāvitādbhutā //
tataśca kimabhūdājau kathaṃ daityo hato vada

sanatkumāra uvāca//
adṛśya girijāṃ tatra daityendre raṇamāgate //
gāṃdharve ca vilīne hi caitanyo'bhūdvṛṣadhvajaḥ

aṃtardhānagatāṃ māyāṃ dṛṣṭvā buddho hi śaṃkaraḥ //
cukrodhātīva saṃhārī laukikīṃ gatimāśritaḥ

tataśśivo vismitamānasaḥ punarjagāma yuddhāya jalaṃdharaṃ ruṣā //
sa cāpi daityaḥ punarāgataṃ śivaṃ dṛṣṭvā śaroghaissamavākiradraṇe

kṣiptaṃ prabhustaṃ śarajālamugraṃ jalaṃdhareṇātibalīyasā haraḥ //
praciccheda śarairvarairnijairnacitramatra tribhavaprahaṃtuḥ

tato jalaṃdharo dṛṣṭvā rudrmadbhutavikramam //
cakāra māyayā gaurīṃ tryambakaṃ mohayanniva

rathopari gatāṃ baddhāṃ rudaṃtīṃ pārvatīṃ śivaḥ //
niśuṃbha śuṃbhadaityaiśca badhyamānāṃ dadarśa saḥ

gaurīṃ tathāvidhāṃ dṛṣṭvā laukikīṃ darśayangatim //
babhūva prākṛta iva śivopyudvignamānasaḥ

avāṅmukhasthitastūṣṇīṃ nānālīlāviśāradaḥ//
śithilāṃgo viṣaṇṇātmā vismṛtya svaparākramam

tato jalaṃdharo vegāttribhirvivyādha sāyakaiḥ//
āpuṃkhamagnaistaṃ rudraṃ śirasyurasi codare

tato rudro mahālīlo jñānatattvaḥ kṣaṇātprabhuḥ //
raudrarūpadharo jāto jvālāmālātibhīṣaṇaḥ

tasyātīva mahāraudrarūpaṃ dṛṣṭvā mahāsurāḥ //
na śekuḥ pramukhe sthātuṃ bhejire te diśo daśa

niśuṃbhaśuṃbhāvapi yau vikhyātau vīrasattamau //
āpe tau śekaturnaiva raṇe sthātuṃ munīśvara

jalaṃdharakṛtā māyāṃtarhitābhūcca tatkṣaṇam //
hāhākāro mahānāsītsaṃgrāme sarvatomukhe

tataśśāpaṃ dadau rudrastayośśuṃbhaniśuṃbhayoḥ //
palāyamānau tau dṛṣṭvā dhikkṛtya krodhasaṃyutaḥ

rudra uvāca //
yuvāṃ duṣṭāvatikhalāvaparādhakarau mama //
pārvatīdaṃḍadātārau raṇādasmātparāṅmukhau

parāṅmukho na haṃtavya iti vadhyau na me yuvām //
mama yuddhādatikrāṃtau gauryyā vadhyau bhaviṣyataḥ

evaṃ vadati gaurīśe sindhuputro jalaṃdharaḥ //
cukrodhātīva rudrāya jvalajjvalanasannibhaḥ

rudre raṇe mahāvegādvavarṣa niśitāñcharān//
bāṇāṃdhakārasaṃchannaṃ tathā bhūmitalaṃ hyabhūt

yāvadrudraḥ praciccheda tasya bāṇagaṇāndrutam //
tāvatsaparigheṇāśu jaghāna vṛṣabhaṃ balī

vṛṣastena prahāreṇa paravṛtto raṇāṃgaṇāt //
rudreṇa kṛśyamāṇo'pi na tasthau raṇabhūmiṣu

atha loke mahārudrassvīyaṃ tejo'tidussaham //
darśayāmāsa sarvasmai satyametanmunīśvara

tataḥ paramasaṃkruddho rudro raudravapurdharaḥ //
pralayānalavaddhoro babhūva sahasā prabhuḥ

dṛṣṭvā puraḥ sthitaṃ daityaṃ meghakūṭamiva sthitam //
avadhyatvamapi śrutvāpyanyairabhyudyato'bhavat

brahmaṇo vacanaṃ rakṣanrakṣako jagatāṃ prabhuḥ //
hṛdānugrahamātanvaṃstadvadhāya mano dadhat

kopaṃ kṛtvā paraṃ śūlī pādāṃguṣṭhena līlayā//
mahāṃbhasi cakārāśu rathāṃgaṃ raudramadbhutam

kṛtvārṇavāṃbhasi śitaṃ bhagavānrathāṃgaṃ smṛtvā jagattrayamanena hataṃ purāriḥ //
dakṣāndhakāṃtakapuratrayayajñahaṃtā lokatrayāṃtakakaraḥ prahasannuvāca

mahārudra uvāca //
pādena nirmitaṃ cakraṃ jalaṃdhara mahāmbhasi //
balavānyadi coddharttuṃ tiṣṭha yoddhuṃ na cānyathā

sanatkumāra uvāca //
tasya tadvacanaṃ śrutvā krodhenādīptalocanaḥ//
pradahanniva cakṣurbhyāṃ prāhālokya sa śaṃkaram

jalaṃdhara uvāca//
rekhāmuddhṛtya hatvā ca sagaṇaṃ tvāṃ hi śaṃkara //
hatvā lokānsuraissārddhaṃ svabhāgaṃ garuḍo yathā

haṃtuṃ carācaraṃ sarvaṃ samartho'haṃ savāsavam //
ko maheśvara madbāṇairabhedyo bhuvanatraye////
bālabhāvena bhagavāṃtapasaiva vinirjitaḥ //
brahmā baliṣṭhaḥ sthāne me munibhissurapuṃgavaiḥ

dagdhaṃ kṣaṇena sakalaṃ trailokyaṃ sacarācaram //
tapasā kiṃ tvayā rudra nirjito bhagavānapi

indrāgniyamavitteśavāyuvārīśvarādayaḥ //
na sehire yathā nāgā gaṃdhaṃ pakṣipateriva

na labdhaṃ divi bhūmau ca vāhanaṃ mama śaṃkara //
samastānparvatānprāpya dharṣitāśca gaṇeśvarāḥ

girīndro mandaraḥ śrīmānnīlo merussuśobhanaḥ //
dharṣito bāhudaṇḍena kaṇḍā utsarpaṇāya me

gaṃgā niruddhā bāhubhyāṃ līlārthaṃ himavadgirau //
aroṇāṃ mama bhṛtyaiśca jayo labdho divaukasāt

vaḍavāyā mukhaṃ baddhaṃ gṛhītvā tāṃ kareṇa tu //
tatkṣaṇādeva sakalamekārṇavamabhūttadā

airāvatādayo nāgāḥ kṣiptāḥ sindhujalopari //
saratho bhagavānindraḥ kṣiptaśca śatayojanam

garuḍo'pi mayā baddho nāgapāśena viṣṇunā //
urvaśyādyā mayānītā nāryaḥ kārāgṛhāṃtaram

māṃ na jānāsi rudra tvaṃ trailokyajayakāriṇām //
jalaṃdharaṃ mahādaityaṃ siṃdhuputraṃ mahābalam

sanatkumāra uvāca //
ityuktvātha mahādevaṃ tadā vāridhinandanaḥ //
na cacāla na sasmāra nihatāndānavānyudhi

durmadenāvinītena dorbhyāmāsphoṭya dorbalāt //
tiraskṛto mahādevo vacanaiḥ kaṭukākṣaraiḥ

tacchrutvā daityavacanamamaṃgalamatīritam //
vijahāsa mahādevāḥ paramaṃ krodhamādadhe

sudarśanākhyaṃ yaccakraṃ padāṃguṣṭhavinirmitam//
jagrāha tatkare rudrastena haṃtuṃ samudyataḥ

sudarśanākhyaṃ taccakraṃ cikṣepa bhagavānharaḥ //
koṭisūryapratīkāśaṃ pralayānalasannibham

pradahadrodasī vegāttadāsādya jalaṃdharam //
jahāra tacchiro vegānmahadāyatalocanam

rathātkāyaḥ papātorvyāṃ nādayanvasudhātalam //
śiraścāpyabdhiputrasya hāhākāro mahānabhūt

dvidhā papāta taddeho hyaṃjanādririvācalaḥ //
kuliśena yathā vārāṃnidhau girivaro dvidhā

tasya raudreṇa raktena sampūrṇamabhavajjagat //
tatassamastā pṛthivī vikṛtābhūnmunīśvara

tadraktamakhilaṃ rudraniyogānmāṃsameva ca //
mahārauravamāsādya raktakuṃḍamabhūdiha

tattejo nirgataṃ dehādrudre ca layamāgamat //
vṛndādehodbhavaṃ yadvadgauryyāṃ hi vilayaṃ gatam

jalaṃdharaṃ hataṃ dṛṣṭvā devagandharvapannagāḥ //
abhavansuprasannāśca sādhu deveti cābruvan

sarve prasannatāṃ yātā devasiddhamunīśvarāḥ //
puṣpavṛṣṭiṃ prakurvāṇāstadyaśo jaguruccakaiḥ

devāṃganā mahāmodānnanṛtuḥ premavihvalāḥ //
kalasvarāḥ kalapadaṃ kinnaraissaha saṃjaguḥ

diśaḥ prasedussarvāśca hate vṛndāpatau mune //
vavuḥ puṇyāssukhasparśā vāyavastrividhā api

candramāḥ śītatāṃ yāto ravistepe sutejasā //
agnayo jajvaluśśāṃtā babhūva vikṛtaṃ nabhaḥ

evaṃ trailokyamakhilaṃ svāsthyamāpādhikaṃ mune //
hate'bdhitanaye tasminhareṇānatamūrtinā

iti śrīśivamahāpurāṇe dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ pañcame yuddhakhaṇḍe jalaṃdharavarṇanaṃ nāma caturviśo'dhyāyaḥ