Language

ENहिગુ
Scripture Library

Shiva Purana · Chapter 2.2.5

2.2.5.1

sūta uvāca//
ityākarṇya vacastasya brahmaṇo munisattamaḥ //
sa mudovāca saṃsmṛtya śaṃkaraṃ prītamānasaḥ

2.2.5.2

nārada uvāca // //
brahman vidhe mahābhāga viṣṇuśiṣya mahāmate //
adbhutā kathitā līlā tvayā ca śaśimaulinaḥ

2.2.5.3

gṛhītadāre madane hṛṣṭe hi svagṛhe gate //
dakṣe ca svagṛhaṃ yāte tathā hi tvayi kartari

2.2.5.4

mānaseṣu ca putreṣu gateṣu svasvadhāmasu //
saṃdhyā kutra gatā sā ca brahmaputrī pitṛprasūḥ

2.2.5.5

kiṃ cakāra ca kenaiva puruṣeṇa vivāhitā //
etatsarvaṃ viśeṣeṇa saṃdhyāyāścaritaṃ vada

2.2.5.6

sūta uvāca //
ityākarṇya vacastasya brahmaputraśca dhīmataḥ //
saṃsmṛtya śaṃkaraṃ saktyā brahmā provāca tattvavit

2.2.5.7

brahmovāca //
śṛṇu tvaṃ ca mune sarvaṃ saṃdhyāyāścaritaṃ śubham //
yacchrutvā sarvakāminyassādhvyassyussarvadā mune

2.2.5.8

sā ca saṃdhyā sutā me hi manojātā purā' bhavat //
tapastaptvā tanuṃ tyaktvā saiva jātā tvaruṃdhatī

2.2.5.9

medhātithessutā bhūtvā muniśreṣṭhasya dhīmatī //
brahmaviṣṇumaheśānavacanāccaritavratā

2.2.5.2.2.5.10

vavre patiṃ mahātmānaṃ vasiṣṭhaṃ śaṃsitavratam //
pativratā ca mukhyā'bhūdvaṃdyā pūjyā tvabhīṣaṇā

2.2.5.12

nārada uvāca//
kathaṃ tayā tapastaptaṃ kimarthaṃ kutra saṃdhyayā//
kathaṃ śarīraṃ sā tyaktvā'bhavanmedhātitheḥ sutā/////
kathaṃ vā vihitaṃ devairbrahmaviṣṇuśivaiḥ patim/
vasiṣṭhaṃ tu mahātmānaṃ saṃvavre śaṃsitavratam

2.2.5.13

etanme śroṣyamāṇāya vistareṇa pitāmaha//
kautūhalamaruṃdhatyāścaritaṃ brūhi tattvataḥ

2.2.5.14

/
brahmovāca //
ahaṃ svatanayāṃ saṃdhyāṃ dṛṣṭvā pūrvamathātmanaḥ//
kāmāyāśu mano'kārṣaṃ tyaktvā śivabhayācca sā

2.2.5.15

saṃdhyāyāścalitaṃ cittaṃ kāmabāṇaviloḍitam //
ṛṣīṇāmapi saṃruddhamānasānāṃ mahātmanām

2.2.5.16

bhargasya vacanaṃ śrutvā sopahāsaṃ ca māṃ prati //
ātmanaścalitatvaṃ vai hyamaryādamṛṣīnprati

2.2.5.17

kāmasya tādṛśaṃ bhāvaṃ munimohakaraṃ muhuḥ//
dṛṣṭvā saṃdhyā svayaṃ tatropayamāyātiduḥkhitā

2.2.5.18

/
tatastu brahmaṇā śapte madane ca mayā mune//
aṃtarbhūte mayi śive gate cāpi nijāspade

2.2.5.19

āmarṣavaśamāpannā sā saṃdhyā munisattama//
mama putrī vicāryaivaṃ tadā dhyānaparā'bhavat

2.2.5.2.2.5.20

dhyāyaṃtī kṣaṇamevāśu pūrvaṃ vṛttaṃ manasvinī //
idaṃ vimamṛśe saṃdhyā tasminkāle yathocitam

2.2.5.21

saṃdhyovāca //
utpannamātrāṃ māṃ dṛṣṭvā yuvatīṃ madaneritaḥ //
akārṣitsānurāgoyamabhilāṣaṃ pitā mama

2.2.5.22

/
paśyatāṃ mānasānāṃ ca munīnāṃ bhāvitātmanām//
dṛṣṭvaiva māmamaryādaṃ sakāmamabhavanmanaḥ

2.2.5.26

mamāpi mathitaṃ cittaṃ madanena durātmanā //
yena dṛṣṭvā munīnsarvāṃścalitaṃ manmano bhṛśam

2.2.5.24

phalametasya pāpasya madanassvayamāptavān//
yastaṃ śaśāpa kupitaḥ śaṃbhoragre pitāmahaḥ

2.2.5.29

prāpnuyāṃ phalametasya pāpasya svaghakāriṇī //
tacchodhanaphalamahamāśu necchāmi sādhanam

2.2.5.26

yanmāṃ pitā bhrātaraśca sakāmamaparokṣataḥ //
dṛṣṭvā cakrusspṛhāṃ tasmānna mattaḥ pāpakṛtparā

2.2.5.27

mamāpi kāmabhāvobhūdamaryādaṃ samīkṣya tān //
patyā iva svaketāte sarveṣu sahajeṣvaṣi

2.2.5.28

kariṣyāramyasya pāpasya prāyaścittamahaṃ svayam//
ātmānamagnau hoṣyāmi vedamārgānusārata

2.2.5.29

kiṃ tvekāṃ sthāpayiṣyāmi maryādāmiha bhūtale //
utpannamātrā na yathā sakāmāssyuśśarīriṇaḥ

2.2.5.2.2.5.30

etadarthamahaṃ kṛtvā tapaḥ parama dāruṇam //
maryādāṃ sthāpayiṣyāmi paścāttyakṣāmi jīvitam

2.2.5.31

yasmiñccharīre pitrā me hyabhilāṣassvayaṃ kṛtaḥ//
bhātṛbhistena kāyena kiṃcinnāsti prayojanam

2.2.5.32

mayā yena śarīreṇa tāteṣu sahajeṣu ca //
udbhāvitaḥ kāmabhāvo na tatsukṛtasādhanam

2.2.5.33

iti saṃcitya manasā saṃdhyā śailavaraṃ tataḥ //
jagāma candrabhāgākhyaṃ candrabhāgāpagā yataḥ

2.2.5.34

atha tatra gatāṃ jñātvā saṃdhyāṃ girivaraṃ prati //
tapase niyatātmānaṃ brahmāvocamahaṃ sutam

2.2.5.35

vaśiṣṭhaṃ saṃyatātmānaṃ sarvajñaṃ jñānayoginam //
samīpe sve samāsīnaṃ vedavedāṅgapāragam

2.2.5.36

brahmovāca //
vasiṣṭha putra gaccha tvaṃ saṃdhyāṃ jātāṃ manasvinīm//
tapase dhṛtakāmāṃ ca dīkṣasvaināṃ yathā vidhi

2.2.5.37

maṃdākṣamabhavattasyāḥ purā dṛṣṭvaiva kāmukān//
yuṣmānmāṃ ca tathātmānaṃ sakāmāṃ munisattama

2.2.5.38

abhūtapūrvaṃ tatkarma pūrva mṛtyuṃ vimṛśya sā //
yuṣmākamātmanaścāpi prāṇānsaṃtyaktumicchati

2.2.5.39

samaryādeṣu maryādāṃ tapasā sthāpayiṣyati //
tapaḥ kartuṃ gatā sādhvī candrabhāgākhyabhūdhare

2.2.5.2.2.5.40

na bhāvaṃ tapasastāta sānujānāti kaṃcana//
tasmādyathopadeśātsā prāpnotviṣṭaṃ tathā kuru

2.2.5.41

idaṃ rūpaṃ parityajya nijaṃ rūpāṃtaraṃ mune //
parigṛhyāṃtike tasyāstapaścaryāṃ nidarśayan

2.2.5.42

idaṃ svarūpaṃ bhavato dṛṣṭvā pūrvaṃ yathātra vām //
nāpnuyātsā'tha kiṃcidvai tato rūpāṃtaraṃ kuru

2.2.5.43

brahmovāca //nāradetthaṃ vasiṣṭho me samājñapto dayāvatā //
yathā'sviti ca māṃ procya yayau saṃdhyāṃtikaṃ muniḥ

2.2.5.44

tatra devasaraḥ pūrṇaṃ guṇairmānasasaṃmitam //
dadarśa sa vasiṣṭotha saṃdhyāṃ tattīragāmapi/

2.2.5.45

tīrasthayā tayā reje tatsaraḥ kamalojjvalam //
udyadiṃdusunakṣatra pradoṣe gaganaṃ yathā

2.2.5.46

munirdṛṣṭvātha tāṃ tatra susaṃbhāvāṃ sa kautukī //
vīkṣāṃcakre sarastatra bṛhallohitasaṃjñakam

2.2.5.47

candrabhāgā nadī tasmātprākārāddakṣiṇāṃbudhim //
yāṃtī sā caiva dadṛśe tena sānugirermahat

2.2.5.48

nirbhidya paścimaṃ sā tu candrabhāgasya sā nadī //
yathā himavato gaṃgā tathā gacchati sāgaram

2.2.5.49

tasmin girau candrabhāge bṛhallohitatīragām //
saṃdhyāṃ dṛṣṭvātha papraccha vasiṣṭhassādaraṃ tadā

2.2.5.2.2.5.50

vaśiṣṭha .uvāca //
kimarthamāgatā bhadre nirjanaṃ tvaṃ mahīdharam //
kasya vā tanayā kiṃ vā bhavatyāpi cikīrṣitam

2.2.5.51

etadicchāmyahaṃ śrotuṃ vada guhyaṃ na cedbhavet //
vadanaṃ pūrṇacandrābhaṃ niśceṣṭaṃ vā kathaṃ tava

2.2.5.52

brahmovāca //
tacchrutvā vacanaṃ tasya vaśiṣṭhasya mahātmanaḥ //
dṛṣṭvā ca taṃ mahātmānaṃ jvalaṃtamiva pāvakam

2.2.5.53

śarīradhṛgbrahmacaryaṃ vilasaṃtaṃ jaṭādharam //
sādaraṃ praṇipatyātha saṃdhyovāca tapodhanam

2.2.5.54

saṃdhyovāca //
yadarthamāgatā śailaṃ siddhaṃ tanme nibodha ha //
tava darśanamātreṇa yanme setsyati vā vibho

2.2.5.55

tapaścartumahaṃ brahmannirjanaṃ śailamāgatā //
brahmaṇohaṃ sutā jātā nāmnā saṃdhyeti viśrutā

2.2.5.56

yadi te yujyate sahyaṃ māṃ tvaṃ samupadeśaya //
etaccikīrṣitaṃ guhyaṃ nānyaiḥ kiṃcana vidyate

2.2.5.57

ajñātvā tapaso bhāvaṃ tapovanamupāśritā //
ciṃtayā pariśuṣyehaṃ vepate hi mano mama

2.2.5.58

brahmovāca //
ākarṇya tasyā vacanaṃ vasiṣṭho brahmavittamaḥ //
svayaṃ ca sarvakṛtyajño nānyatkiṃcana pṛṣṭavān

2.2.5.59

atha tāṃ niyatātmānaṃ tapaseti dhṛtodyamām //
provāca manasā smṛtvā śaṃkaraṃ bhaktavatsalam

2.2.5.2.2.5.60

vasiṣṭha uvāca //
paramaṃ yo mahattejaḥ paramaṃ yo mahattapaḥ //
paramaḥ paramārādhyaḥ śambhurmanasi dhāryatām

2.2.5.61

dharmārthakāmamokṣāṇāṃ ya ekastvādikāraṇam //
tamekaṃ jagatāmādyaṃ bhajasva puruṣottamam

2.2.5.62

maṃtreṇānena deveśaṃ śambhuṃ bhaja śubhānane //
tena te sakalā vāptirbhaviṣyati na saṃśayaḥ

2.2.5.63

ॐ namaśśaṃkarāyeti ॐmityaṃtena santatam //
maunatapasyāprāraṃmbhaṃ tanme nigadataḥ śṛṇu

2.2.5.64

snānaṃ maunena kartavyaṃ maunena harapūjanam //
dvayoḥ pūrṇajalāhāraṃ prathamaṃ ṣaṣṭhakālayoḥ

2.2.5.65

tṛtīye ṣaṣṭhakāle tu hyupavāsaparo bhavet //
evaṃ tapassamāptau vā ṣaṣṭhe kāle kriyā bhavet

2.2.5.66

evaṃ maunatapasyākhyā brahmacaryaphalapradā //
sarvābhīṣṭapradā devi satyaṃsatyaṃ na saṃśayaḥ

2.2.5.67

evaṃ citte samuddiśya kāmaṃ ciṃtaya śaṃkaram //
sa te prasanna iṣṭārthamacirādeva dāsyati

2.2.5.68

brahmovāca //
upaviśya vasiṣṭhotha saṃdhyāyai tapasaḥ kriyām //
tāmābhāṣya yathānyāyaṃ tatraivāṃtardadhe muniḥ

2.2.5.5

iti śrīśivamahāpurāṇe dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ dvitīye satīkhaṇḍe saṃdhyācaritravarṇano nāma paṃcamo'dhyāyaḥ

//
[http://purushottama.yolasite.com/Saptami-uttara.php
sandhyayopari ṭippaṇī
]

Original text: śivapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc