Shiva Purana · Chapter 2.2.5
sūta uvāca//
ityākarṇya vacastasya brahmaṇo munisattamaḥ //
sa mudovāca saṃsmṛtya śaṃkaraṃ prītamānasaḥ
nārada uvāca // //
brahman vidhe mahābhāga viṣṇuśiṣya mahāmate //
adbhutā kathitā līlā tvayā ca śaśimaulinaḥ
gṛhītadāre madane hṛṣṭe hi svagṛhe gate //
dakṣe ca svagṛhaṃ yāte tathā hi tvayi kartari
mānaseṣu ca putreṣu gateṣu svasvadhāmasu //
saṃdhyā kutra gatā sā ca brahmaputrī pitṛprasūḥ
kiṃ cakāra ca kenaiva puruṣeṇa vivāhitā //
etatsarvaṃ viśeṣeṇa saṃdhyāyāścaritaṃ vada
sūta uvāca //
ityākarṇya vacastasya brahmaputraśca dhīmataḥ //
saṃsmṛtya śaṃkaraṃ saktyā brahmā provāca tattvavit
brahmovāca //
śṛṇu tvaṃ ca mune sarvaṃ saṃdhyāyāścaritaṃ śubham //
yacchrutvā sarvakāminyassādhvyassyussarvadā mune
sā ca saṃdhyā sutā me hi manojātā purā' bhavat //
tapastaptvā tanuṃ tyaktvā saiva jātā tvaruṃdhatī
medhātithessutā bhūtvā muniśreṣṭhasya dhīmatī //
brahmaviṣṇumaheśānavacanāccaritavratā
vavre patiṃ mahātmānaṃ vasiṣṭhaṃ śaṃsitavratam //
pativratā ca mukhyā'bhūdvaṃdyā pūjyā tvabhīṣaṇā
nārada uvāca//
kathaṃ tayā tapastaptaṃ kimarthaṃ kutra saṃdhyayā//
kathaṃ śarīraṃ sā tyaktvā'bhavanmedhātitheḥ sutā/////
kathaṃ vā vihitaṃ devairbrahmaviṣṇuśivaiḥ patim/
vasiṣṭhaṃ tu mahātmānaṃ saṃvavre śaṃsitavratam
etanme śroṣyamāṇāya vistareṇa pitāmaha//
kautūhalamaruṃdhatyāścaritaṃ brūhi tattvataḥ
/
brahmovāca //
ahaṃ svatanayāṃ saṃdhyāṃ dṛṣṭvā pūrvamathātmanaḥ//
kāmāyāśu mano'kārṣaṃ tyaktvā śivabhayācca sā
saṃdhyāyāścalitaṃ cittaṃ kāmabāṇaviloḍitam //
ṛṣīṇāmapi saṃruddhamānasānāṃ mahātmanām
bhargasya vacanaṃ śrutvā sopahāsaṃ ca māṃ prati //
ātmanaścalitatvaṃ vai hyamaryādamṛṣīnprati
kāmasya tādṛśaṃ bhāvaṃ munimohakaraṃ muhuḥ//
dṛṣṭvā saṃdhyā svayaṃ tatropayamāyātiduḥkhitā
/
tatastu brahmaṇā śapte madane ca mayā mune//
aṃtarbhūte mayi śive gate cāpi nijāspade
āmarṣavaśamāpannā sā saṃdhyā munisattama//
mama putrī vicāryaivaṃ tadā dhyānaparā'bhavat
dhyāyaṃtī kṣaṇamevāśu pūrvaṃ vṛttaṃ manasvinī //
idaṃ vimamṛśe saṃdhyā tasminkāle yathocitam
saṃdhyovāca //
utpannamātrāṃ māṃ dṛṣṭvā yuvatīṃ madaneritaḥ //
akārṣitsānurāgoyamabhilāṣaṃ pitā mama
/
paśyatāṃ mānasānāṃ ca munīnāṃ bhāvitātmanām//
dṛṣṭvaiva māmamaryādaṃ sakāmamabhavanmanaḥ
mamāpi mathitaṃ cittaṃ madanena durātmanā //
yena dṛṣṭvā munīnsarvāṃścalitaṃ manmano bhṛśam
phalametasya pāpasya madanassvayamāptavān//
yastaṃ śaśāpa kupitaḥ śaṃbhoragre pitāmahaḥ
prāpnuyāṃ phalametasya pāpasya svaghakāriṇī //
tacchodhanaphalamahamāśu necchāmi sādhanam
yanmāṃ pitā bhrātaraśca sakāmamaparokṣataḥ //
dṛṣṭvā cakrusspṛhāṃ tasmānna mattaḥ pāpakṛtparā
mamāpi kāmabhāvobhūdamaryādaṃ samīkṣya tān //
patyā iva svaketāte sarveṣu sahajeṣvaṣi
kariṣyāramyasya pāpasya prāyaścittamahaṃ svayam//
ātmānamagnau hoṣyāmi vedamārgānusārata
kiṃ tvekāṃ sthāpayiṣyāmi maryādāmiha bhūtale //
utpannamātrā na yathā sakāmāssyuśśarīriṇaḥ
etadarthamahaṃ kṛtvā tapaḥ parama dāruṇam //
maryādāṃ sthāpayiṣyāmi paścāttyakṣāmi jīvitam
yasmiñccharīre pitrā me hyabhilāṣassvayaṃ kṛtaḥ//
bhātṛbhistena kāyena kiṃcinnāsti prayojanam
mayā yena śarīreṇa tāteṣu sahajeṣu ca //
udbhāvitaḥ kāmabhāvo na tatsukṛtasādhanam
iti saṃcitya manasā saṃdhyā śailavaraṃ tataḥ //
jagāma candrabhāgākhyaṃ candrabhāgāpagā yataḥ
atha tatra gatāṃ jñātvā saṃdhyāṃ girivaraṃ prati //
tapase niyatātmānaṃ brahmāvocamahaṃ sutam
vaśiṣṭhaṃ saṃyatātmānaṃ sarvajñaṃ jñānayoginam //
samīpe sve samāsīnaṃ vedavedāṅgapāragam
brahmovāca //
vasiṣṭha putra gaccha tvaṃ saṃdhyāṃ jātāṃ manasvinīm//
tapase dhṛtakāmāṃ ca dīkṣasvaināṃ yathā vidhi
maṃdākṣamabhavattasyāḥ purā dṛṣṭvaiva kāmukān//
yuṣmānmāṃ ca tathātmānaṃ sakāmāṃ munisattama
abhūtapūrvaṃ tatkarma pūrva mṛtyuṃ vimṛśya sā //
yuṣmākamātmanaścāpi prāṇānsaṃtyaktumicchati
samaryādeṣu maryādāṃ tapasā sthāpayiṣyati //
tapaḥ kartuṃ gatā sādhvī candrabhāgākhyabhūdhare
na bhāvaṃ tapasastāta sānujānāti kaṃcana//
tasmādyathopadeśātsā prāpnotviṣṭaṃ tathā kuru
idaṃ rūpaṃ parityajya nijaṃ rūpāṃtaraṃ mune //
parigṛhyāṃtike tasyāstapaścaryāṃ nidarśayan
idaṃ svarūpaṃ bhavato dṛṣṭvā pūrvaṃ yathātra vām //
nāpnuyātsā'tha kiṃcidvai tato rūpāṃtaraṃ kuru
brahmovāca //nāradetthaṃ vasiṣṭho me samājñapto dayāvatā //
yathā'sviti ca māṃ procya yayau saṃdhyāṃtikaṃ muniḥ
tatra devasaraḥ pūrṇaṃ guṇairmānasasaṃmitam //
dadarśa sa vasiṣṭotha saṃdhyāṃ tattīragāmapi/
tīrasthayā tayā reje tatsaraḥ kamalojjvalam //
udyadiṃdusunakṣatra pradoṣe gaganaṃ yathā
munirdṛṣṭvātha tāṃ tatra susaṃbhāvāṃ sa kautukī //
vīkṣāṃcakre sarastatra bṛhallohitasaṃjñakam
candrabhāgā nadī tasmātprākārāddakṣiṇāṃbudhim //
yāṃtī sā caiva dadṛśe tena sānugirermahat
nirbhidya paścimaṃ sā tu candrabhāgasya sā nadī //
yathā himavato gaṃgā tathā gacchati sāgaram
tasmin girau candrabhāge bṛhallohitatīragām //
saṃdhyāṃ dṛṣṭvātha papraccha vasiṣṭhassādaraṃ tadā
vaśiṣṭha .uvāca //
kimarthamāgatā bhadre nirjanaṃ tvaṃ mahīdharam //
kasya vā tanayā kiṃ vā bhavatyāpi cikīrṣitam
etadicchāmyahaṃ śrotuṃ vada guhyaṃ na cedbhavet //
vadanaṃ pūrṇacandrābhaṃ niśceṣṭaṃ vā kathaṃ tava
brahmovāca //
tacchrutvā vacanaṃ tasya vaśiṣṭhasya mahātmanaḥ //
dṛṣṭvā ca taṃ mahātmānaṃ jvalaṃtamiva pāvakam
śarīradhṛgbrahmacaryaṃ vilasaṃtaṃ jaṭādharam //
sādaraṃ praṇipatyātha saṃdhyovāca tapodhanam
saṃdhyovāca //
yadarthamāgatā śailaṃ siddhaṃ tanme nibodha ha //
tava darśanamātreṇa yanme setsyati vā vibho
tapaścartumahaṃ brahmannirjanaṃ śailamāgatā //
brahmaṇohaṃ sutā jātā nāmnā saṃdhyeti viśrutā
yadi te yujyate sahyaṃ māṃ tvaṃ samupadeśaya //
etaccikīrṣitaṃ guhyaṃ nānyaiḥ kiṃcana vidyate
ajñātvā tapaso bhāvaṃ tapovanamupāśritā //
ciṃtayā pariśuṣyehaṃ vepate hi mano mama
brahmovāca //
ākarṇya tasyā vacanaṃ vasiṣṭho brahmavittamaḥ //
svayaṃ ca sarvakṛtyajño nānyatkiṃcana pṛṣṭavān
atha tāṃ niyatātmānaṃ tapaseti dhṛtodyamām //
provāca manasā smṛtvā śaṃkaraṃ bhaktavatsalam
vasiṣṭha uvāca //
paramaṃ yo mahattejaḥ paramaṃ yo mahattapaḥ //
paramaḥ paramārādhyaḥ śambhurmanasi dhāryatām
dharmārthakāmamokṣāṇāṃ ya ekastvādikāraṇam //
tamekaṃ jagatāmādyaṃ bhajasva puruṣottamam
maṃtreṇānena deveśaṃ śambhuṃ bhaja śubhānane //
tena te sakalā vāptirbhaviṣyati na saṃśayaḥ
ॐ namaśśaṃkarāyeti ॐmityaṃtena santatam //
maunatapasyāprāraṃmbhaṃ tanme nigadataḥ śṛṇu
snānaṃ maunena kartavyaṃ maunena harapūjanam //
dvayoḥ pūrṇajalāhāraṃ prathamaṃ ṣaṣṭhakālayoḥ
tṛtīye ṣaṣṭhakāle tu hyupavāsaparo bhavet //
evaṃ tapassamāptau vā ṣaṣṭhe kāle kriyā bhavet
evaṃ maunatapasyākhyā brahmacaryaphalapradā //
sarvābhīṣṭapradā devi satyaṃsatyaṃ na saṃśayaḥ
evaṃ citte samuddiśya kāmaṃ ciṃtaya śaṃkaram //
sa te prasanna iṣṭārthamacirādeva dāsyati
brahmovāca //
upaviśya vasiṣṭhotha saṃdhyāyai tapasaḥ kriyām //
tāmābhāṣya yathānyāyaṃ tatraivāṃtardadhe muniḥ
iti śrīśivamahāpurāṇe dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ dvitīye satīkhaṇḍe saṃdhyācaritravarṇano nāma paṃcamo'dhyāyaḥ
//
[http://purushottama.yolasite.com/Saptami-uttara.php
sandhyayopari ṭippaṇī
]
Original text: śivapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0