Shiva Purana · Chapter 2.2.36
brahmovāca //
indro'pi prahasan viṣṇumātmavādarataṃ tadā //
vajrapāṇissuraissārddhaṃ yoddhukāmo'bhavattadā
tadendro gajamārūḍho bastārūḍho'nalastathā //
yamo mahiṣamārūḍho nirṛtiḥ pretameva ca
pāśī ca makarārūḍho mṛgārūḍho ssadāgatiḥ //
kuberaḥ puṣpakārūḍhassaṃnaddhobhūdataṃdritaḥ
tathānye surasaṃghāśca yakṣacāraṇaguhyakāḥ //
āruhya vāhanānyeva svāni svāni pratāpinaḥ
teṣāmudyogamālokya dakṣaścāsṛṅmukhastathā //
tadaṃtikaṃ samāgatya sakalatro'bhyabhāṣata
dakṣauvāca //
yuṣmadbalenaiva mayā yajñaḥ prāraṃbhito mahān //
satkarmasiddhaye yūyaṃ pramāṇāssyurmahāprabhāḥ
brahmovāca //
tacchrutvā dakṣavacanaṃ sarve devāssavāsavāḥ //
niryayustvaritaṃ tatra yuddhaṃ kartuṃ samudyatāḥ
atha devagaṇāḥ sarve yuyudhuste balānvitāḥ//
śakrādayo lokapālā mohitāḥ śivamāyayā
devānāṃ ca gaṇānāṃ ca tadāsītsamaro mahān //
tīkṣṇatomaranārācairyuyudhuste parasparam
neduśśaṃkhāśca bheryyaśca tasmin raṇamahotsave //
mahāduṃdubhayo neduḥ paṭahā ḍiṃḍimādayaḥ
tena śabdena mahatā ślāghmānāstadā surāḥ //
lokapālaiśca sahitā jaghnustāñchivakiṃkarān
indrādyairlokapālaiśca gaṇāśśaṃbho parāṅmukhāḥ //
kṛttāśca muniśārdūla bhṛgormaṃtrabalena ca
uccāṭanaṃ kṛtaṃ teṣāṃ bhṛguṇā yajvanā tadā //
yajanārthaṃ ca devānāṃ tuṣṭyarthaṃ dīkṣitasya ca
parājitānsvakāndṛṣṭvā vīrabhadro ruṣānvitaḥ //
bhūtapretapiśācāṃśca kṛtvā tāneva pṛṣṭhataḥ
vṛṣabhasthān puraskṛtya svayaṃ caiva mahābalaḥ //
mahātriśūlamādāya pātayāmāsa nirjarān
devānyakṣān sādhyagaṇān guhyakān cāraṇānapi //
śūlaghātaiśca sarve gaṇā vegāt prajaghnire
keciddvidhā kṛtāḥ khaḍgairmudgaraiśca vipothitāḥ//
anyaiśśastrairapi surā gaṇairbhinnāstadā'bhavan
evaṃ parājitāssarve palāyanaparāyaṇāḥ//
parasparaṃ parityajya gatā devāstriviṣṭapam
kevalaṃ lokapālāste śakrādyāstasthurutsukāḥ //
saṃgrāme dāruṇe tasmin dhṛtvā dhairyaṃ mahābalāḥ
sarve militvā śakrādyā devāstatra raṇājire //
bṛhaspatiṃ ca papracchurvinayāvanatāstadā
lokapālā ūcuḥ //
guro bṛhaspate tāta mahāprājña dayānidhe //
śīghraṃ vada pṛcchato naḥ kuto' smākaṃ jayo bhavet
brahmovāca //
ityākarṇya vacasteṣāṃ smṛtvā śaṃbhuṃ prayatnavān //
bṛhaspatiruvācedaṃ mahendraṃ jñānadurbalam
bṛhaspatiruvāca //
yaduktaṃ viṣṇunā pūrvaṃ tatsarvaṃ jātamadya vai //
tadeva vivṛṇomīndra sāvadhānatayā śṛṇu
asti yakṣeśvaraḥ kaścit phaladaḥ sarvakarmaṇām //
kartāraṃ bhajate sopi na svakarttuḥ prabhurhi saḥ
amaṃtrauṣadhayassarve nābhicārā na laukikāḥ //
na karmāṇi na vedāśca na mīmāṃsādvayaṃ tathā
anyānyapi ca śāstrāṇi nānāvedayutāni ca //
jñātuṃ neśaṃ saṃbhavaṃti vadaṃtyevaṃ purātanāḥ
na svajñeyo maheśānassarvavedāyutena saḥ //
bhakterananyaśaraṇairnānyatheti mahāśrutiḥ
śāṃtyā ca parayā dṛṣṭyā sarvathā nirvikārayā //
tadanugrahato nūnaṃ jñātavyo hi sadāśivaḥ
paraṃ tu saṃvadiṣyāmi kāryākārya vivakṣitau //
sidhyaṃśaṃ ca sureśāna taṃ śṛṇu tvaṃ hitāya vai
tvamiṃdra bāliśo bhūtvā lokapālaiḥ sadādya vai //
āgato dakṣa yajñaṃ hi kiṃ kariṣyasi vikramam
ete rudrasahāyāśca gaṇāḥ paramakopanāḥ //
āgatā yajñavighnārthaṃ taṃ kariṣyaṃtyasaṃśayama
sarvathā na hyupāyotra keṣāṃcidapi tattvataḥ //
yajñavighnavināśārtha satyaṃ satyaṃ bravīmyaham
brahmovāca //
evaṃ bṛhaspatervākyaṃ śrutvā te hi divaukasaḥ //
ciṃtāmāpedire sarve lokapālāssavāsavāḥ
tatobravīdvīrabhadro mahāvīragaṇairvṛtaḥ //
indrādīn lokapālāṃstān smṛtvā manasi śaṃkaram
vīrabhadra uvāca //
sarve yūyaṃ bāliśatvādavadānārthamāgatāḥ ///
avadānaṃ prayacchāmi āgacchata mamāṃtikam
he śakra he śuce bhāno he śaśin he dhanādhipa//
he pāśapāṇe he vāyo nirṛte yama śeṣa he
he surāsurasaṃghāhīhaita yūyaṃ he vicakṣaṇāḥ //
avadānāni dāsyāmi ātṛptyādyāsatāṃ varāḥ
// brahmovāca //
evamuktvā sitairbāṇairjaghānātha ruṣānvitaḥ //
nikhilāṃstān surān sadyo vīrabhadro gaṇāgraṇīḥ //
tairbāṇairnihatāssarve vāsavādyāḥ sureśvarāḥ
palāyanaparā bhūtvā jagmuste ca diśo daśa //
gateṣu lokapāleṣu vidruteṣu sureṣu ca //
yajñavāṭopakaṃṭhaṃ hi vīrabhadrogamadgaṇaiḥ
tadā te ṛṣayassarve subhītā hi rameśvaram //
vijñaptukāmāssahasā śīghramūcurnatā bhṛśam
ṛṣaya ūcuḥ //
devadeva ramānātha sarveśvara mahāprabho //
rakṣa yajñaṃ hi dakṣasya yajñosi tvaṃ na saṃśayaḥ
/
yajñakarmā yajñarūpo yajñāṃgo yajñarakṣakaḥ //
rakṣa yajñamato rakṣa tvattonyo na hi rakṣakaḥ
// brahmovāca //
ityākarṇya vacasteṣāmṛṣīṇāṃ vacanaṃ hariḥ //
yoddhukāmo bhayādviṣṇurvīrabhadreṇa tena vai
caturbhujassusanaddho cakrāyudhadharaḥ karaiḥ //
mahābalomaragaṇairyajñavāṭātsa niryayau
vīrabhadraḥ śūlapāṇirnānāgaṇasamanvitaḥ //
dadarśa viṣṇuṃ saṃnaddhaṃ yoddhukāmaṃ mahāprabhum//
taṃ dṛṣṭvā vīrabhadrobhūdbhrukuṭīkuṭilānanaḥ //
kṛtāṃta iva pāpiṣṭhaṃ mṛgendra iva vāraṇam
tathāvidhaṃ hariṃ dṛṣṭvā vīrabhadro rimardanaḥ //
avadattvaritaḥ kruddho gaṇairvīraissamāvṛtaḥ
vīrabhadra uvāca //
rere hare mahādeva śapathollaṃghanaṃ tvayā //
kathamadya kṛtaṃ citte garvaḥ kimabhavattava
tava śrīrudraśapathollaṃghane śaktirasti kim //
ko vā tvamasiko vā te rakṣa kosti jagattraye/
atra tvamāgataḥ kasmādvayaṃ tannaiva vidmahe //
dakṣasya yajñapātāttvaṃ kathaṃ jātosi tadvada
dākṣāyaṇyākṛtaṃ yacca tanna dṛṣṭaṃ kimu tvayā //
proktaṃ yacca dadhīcena śrutaṃ tanna kimu tvayā
tvañcāpi dakṣayajñesminnavadānārthamāgataḥ //
avadānaṃ prayacchāmi tava cāpi mahābhuja
vakṣo vidārayiṣyāmi triśūlena hare tava //
kastavāsti samāyāto rakṣakodya mamāṃtikam
pātayiṣyāmi bhūpṛṣṭhe jvālayiṣyāmi vahninā //
dagdhaṃ bhavaṃtamadhunā peṣayiṣyāmi satvaram
rere hare durācāra maheśa vimukhādhama //
śrīmahārudramāhātmyaṃ kinna jānāsi pāvanam
tathāpi tvaṃ mahābāho yoddhukāmogrataḥ sthitaḥ //
neṣyāmi punarāvṛttiṃ yadi tiṣṭhestvamātmanā
brahmovāca // //
tasya tadvacanaṃ śrutvā vīrabhadrasya buddhimān //
uvāca vihasan prītyā viṣṇustra sureśvaraḥ
viṣṇuruvāca //
śṛṇu tvaṃ vīrabhadrādya pravakṣyāmi tvadagrataḥ //
na rudravimukhaṃ māṃ tvaṃ vada śaṃkarasevakam
anena prārthitaḥ pūrvaṃ yajñārthaṃ ca punaḥ punaḥ //
dakṣeṇāviditārthena karmaniṣṭhena mauḍhyataḥ
ahaṃ bhaktaparādhīnastathā sopi maheśvaraḥ //
dakṣo bhakto hi me tāta tasmādatrāgato makhe
śṛṇu pratijñāṃ me vīra rudrakopasamudbhava //
rudratejassvarūpo hi supratāpālayaṃprabho
ahaṃ nivārayāmi tvāṃ tvaṃ ca māṃ vinivāraya //
tadbhaviṣyati yadbhāvi kariṣye'haṃ parākramam
// brahmovāca //
ityuktavati govinde prahasya sa mahābhujaḥ //
avadatsuprasannosmi tvāṃ jñātvāsmatprabhoḥ priyam
tato vihasya suprīto vīrabhadro gaṇāgraṇīḥ //
praśrayāvanatovādīdviṣṇuṃ devaṃ hi tattvataḥ
// vīrabhadra uvāca //
tava bhāvaparīkṣārthamityuktaṃ me mahāprabho //
idānīṃ tattvato vacmi śṛṇu tvaṃ sāvadhānataḥ
yathā śivastathā tvaṃ hi yathā tvaṃ ca tathā śivaḥ //
iti vedā varṇayaṃti śivaśāsanato hare
śivājñayā vayaṃ sarve sevakāḥ śaṃkarasya vai //
tathāpi ca ramānātha pravādocitamādarāt
// brahmovāca //
tacchrutvā vacanaṃ tasya vīrabhadrasya so'cyutaḥ //
prahasya cedaṃ provāca vīrabhadramidaṃ vacaḥ
// viṣṇuruvāca //
yuddhaṃ kuru mahāvīra mayā sārddhamaśaṃkitaḥ //
tavāstraiḥ pūryamāṇohaṃ gamiṣyāmi svamāśramam
// brahmovāca //
ityuktvā hi viramyāsau sannaddhobhūdraṇāya ca //
svagaṇairvīrabhadropi sannaddhotha mahābalaḥ
iti śrīśivamahāpurāṇe dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ dvitīye satīkhaṃḍe viṣṇuvīrabhadrasamvādo nāma ṣaṭtriṃśo'dhyāyaḥ
Original text: śivapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0