Shiva Purana · Chapter 2.2.24

// nārada uvāca //
brahman vidhe prajānātha mahāprājña kṛpākara //
śrāvitaṃ śaṃkarayaśassatīśaṃkarayoḥ śubham

idānīṃ brūhi satprītyā paraṃ tadyaśa uttamam //
kimakārṣṭāṃ hi tatsthau vai caritaṃ daṃpatī śivau

brahmovāca //
satīśivacaritraṃ ca śṛṇu me premato mune //
laukikīṃ gatimāśritya cikrīḍāte sadānvaham

tatassatī mahādevī viyogamalabhanmune //
svapataśśaṃkarasyeti vadaṃtyeke subuddhayaḥ

vāgarthāviva saṃpṛktau śaktośau sarvadā citau //
kathaṃ ghaṭeta ca tayorviyogastattvato mune

līlārucitvādatha vā saṃghaṭetā'khilaṃ ca tat //
kurute yadyadīśaśca satī ca bhavarītigau

sā tyaktā dakṣajā dṛṣṭvā patinā janakādhvare //
śaṃbhoranādarāttatra dehaṃ tatyāja saṃgatā

punarhimālaye saivāvirbhūtā nāmatassatī //
pārvatīti śivaṃ prāpa taptvā bhūri vivāhataḥ

sūta uvāca //
ityākarṇya vacastasya brahmaṇassa tu nāradaḥ //
papraccha ca vidhātāraṃ śivāśivamahadyaśaḥ

nārada uvāca //
viṣṇuśiṣya mahābhāga vidhe me vada vistarāt //
śivāśivacaritraṃ tadbhavācāraparānugam

kimarthaṃ śaṃkaro jāyāṃ tatyāja prāṇataḥ priyām //
tasmādācakṣva me tāta vicitramiti manmahe

kuto'hyadhvarajaḥ putrāṃ nādarobhūcchivasya te //
kathaṃ tatyāja sā dehaṃ gatvā tatra pitṛkratau

tataḥ kimabhavattatra kimakārṣīnmaheśvaraḥ //
tatsarvaṃ me samācakṣva śraddhāyuk tacchutāvaham

brahmovāca // //
śṛṇu tāta paraprītyā munibhissaha nārada //
sutavarya mahāprājña caritaṃ śaśimaulinaḥ

namaskṛtya maheśānaṃ haryādisurasevitam //
parabrahma pravakṣyāmi taccaritraṃ mahādbhutam

sarveyaṃ śivalīlā hi bahulīlākaraḥ prabhuḥ //
svataṃtro nirvikārī ca satī sāpi hi tadvidhā

anyathā kassamartho hi tatkarmakaraṇe mune //
paramātmā parabrahma sa eva parameśvaraḥ

yaṃ sadā bhajate śrīśo'haṃ cāpi sakalāḥ surāḥ //
munayaśca mahātmānaḥ siddhāśca sanakādayaḥ

śeṣassadā yaśo yasya mudā gāyati nityaśaḥ //
pāraṃ na labhate tāta sa prabhuśśaṃkaraḥ śivaḥ

tasyaiva līlayā sarvoyamiti tattvavibhramaḥ //
tatra doṣo na kasyāpi sarvavyāpī sa prerakaḥ

ekasminsamaye rudrassatyā tribhuvane bhavaḥ //
vṛṣamāruhya paryāṭadrasāṃ līlāviśāradaḥ

āgatya daṇḍakāraṇyaṃ paryaṭan sāgarāṃbarām //
darśayan tatra gāṃ śobhāṃ satyai satyapaṇaḥ prabhuḥ

tatra rāmaṃ dadarśāsau lakṣmaṇenānvitaṃ haraḥ //
anviṣyaṃtaṃ priyāṃ sītāṃ rāvaṇena hṛtā chalāt

hā sīteti proccaraṃtaṃ virahāviṣṭamānasam //
yatastataśca paśyaṃtaṃ rudaṃtaṃ hi muhurmuhuḥ

samicchaṃtaṃ ca tatprāptiṃ pṛcchaṃtaṃ tadgatiṃ hṛdā//
kujādibhyo naṣṭadhiyamatrapaṃ śokavihvalam

sūryavaṃśodbhavaṃ vīraṃ bhūpaṃ daśarathātmajam//
bharatāgrajamānaṃdarahitaṃ vigataprabham

pūrṇakāmo varādhīnaṃ prāṇamatsma mudā haraḥ //
rāmaṃ bhramantaṃ vipine salakṣmaṇamudāradhīḥ

jayetyuktvā'nyato gacchannadāttasmai svadarśanam//
rāmāya vipine tasmicchaṃkaro bhaktavatsalaḥ

itīdṛśīṃ satīṃ dṛṣṭvā śivalīlāṃ vimohanīm//
suvismitā śivaṃ prāha śivamāyāvimohitā

satyuvāca//
deva deva parabrahma sarveśa parameśvara//
sevaṃte tvāṃ sadā sarve haribrahmādayassurāḥ

tvaṃ praṇamyo hi sarveṣāṃ sevyo dhyeyaśca sarvadā //
vedāṃtavedyo yatnena nirvikārī paraprabhuḥ

kāvimau puruṣau nātha virahavyākulākṛtī //
vicaraṃtau vane kliṣṭau dīnau vīrau dhanurdharau

tayorjyeṣṭhaṃ kaṃjaśyāmaṃ dṛṣṭvā vai kena hetunā //
suditassuprasannātmā'bhavo bhakta ivā'dhunā

iti me saṃśayaṃ svāmiñśaṃkara chettumarhasi //
sevyasya sevakenaiva ghaṭate praṇatiḥ prabho

brahmovāca //
ādiśaktissatī devī śivā sā parameśvarī //
śivamāyāvaśībhūtvā papracchetthaṃ śivaṃ prabhum

tadākarṇya vacassatyāśśaṃkaraḥ parameśvaraḥ //
tadā vihasya sa prāha satīṃ līlāviśāradaḥ //३६
parameśvara uvāca //
śṛṇu devi sati prītyā yathārthaṃ vacmi nacchalam //
varadānaprabhāvāttu praṇāmaṃ caivamādarāt

rāmalakṣmaṇanāmānau bhrātarau vīrasammatau//
sūryavaṃśodbhavau devi prājñau daśarathātmajau

gauravarṇau laghurbaṃdhuśśeṣeśo lakṣmaṇābhidhaḥ //
jyeṣṭho rāmābhidho viṣṇuḥ pūrṇāṃśo nirupadravaḥ

avatīrṇaṃ kṣitau sādhurakṣaṇāya bhavāya naḥ //
ityuktvā virarāmā'sau śaṃbhusmṛtikaraḥ prabhuḥ

śrutvāpītthaṃ vacaśśambhorna viśaśvāsa tanmanaḥ //
śivamāyā balavatī saiva trailokyamohinī

aviśvastaṃ mano jñātvā tasyāśśaṃbhussanātanaḥ //
avocadvacanaṃ ceti prabhulīlāviśāradaḥ

śiva uvāca //
śṛṇu madvacanaṃ devi na viśvasiti cenmanaḥ //
tava rāmaparikṣāṃ hi kuru tatra svayā dhiyā

vinaśyati yathā mohastatkuru tvaṃ sati priye //
gatvā tatra sthitastāvadvaṭe bhava parīkṣikā / ४४ //
brahmovāca //
śivājñayā satī tatra gatvāciṃtayadīśvarī //
kuryāṃ parīkṣāṃ ca kathaṃ rāmasya vanacāriṇaḥ

sītārūpamahaṃ dhṛtvā gaccheyaṃ rāmasannidhau //
yadi rāmo harissarvaṃ vijñāsyati na cānyathā

itthaṃ vicārya sītā sā bhūtvā rāmasamīpataḥ //
āgamattatparīkṣārthaṃ satī mohaparāyaṇā

sītārūpāṃ satīṃ dṛṣṭvā japannāma śiveti ca //
vihasya tatpravijñāya natvāvocadraghūdvahaḥ

rāma uvāca //
prematastvaṃ sati brūhi kva śaṃbhuste namogataḥ //
ekā hi vipine kasmādāgatā patinā vinā

tyaktvā svarūpaṃ kasmātte dhṛtaṃ rūpamidaṃ sati //
brūhi tatkāraṇaṃ devi kṛpāṃ kṛtvā mamopari

brahmovāca //
iti rāmavacaḥ śrutvā cakitāsītsatī tadā //
smṛtvā śivoktaṃ matvā cāvitathaṃ lajjitā bhṛśam

rāmaṃ vijñāya viṣṇuṃ taṃ svarūpaṃ saṃvidhāya ca //
smṛtvā śivapadaṃ citte satyuvāca prasannadhīḥ

śivo mayā gaṇaiścaiva paryaṭan vasudhāṃ prabhuḥ //
ihāgacchacca vipine svataṃtraḥ parameśvaraḥ

apaśyadatra sa tvāṃ hi sītānveṣaṇatatparam //
salakṣmaṇaṃ virahiṇaṃ sītayā śliṣṭamānasam

natvā tvāṃ sa gato mūle vaṭasya sthita eva hi //
praśaṃsan mahimānaṃ te vaiṣṇavaṃ paramaṃ mudā

caturbhujaṃ hariṃ tvāṃ no dṛṣṭveva mudito'bhavat //
yathedaṃ rūpamamalaṃ paśyannānaṃdamāptavān

tacchrutvā vacanaṃ śaṃbhaurbhramamānīya cetasi//
tadājñayā parīkṣāṃ te kṛtavatya smi rāghava

jñātaṃ me rāma viṣṇustvaṃ dṛṣṭā te prabhutā'khilā //
niḥsaśaṃyā tadāpi tacchṛṇu tvaṃ ca mahāmate

kathaṃ praṇamyastvaṃ tasya satyaṃ brūhi mamāgrataḥ //
kuru nissaṃśayāṃ tvaṃ māṃ śamalaṃ prāpnuhi drutam

brahmovāca //
ityākarṇya vacastasyā rāmaścotphullalocanaḥ //
asmaratsvaṃ prabhuṃ śaṃbhuṃ premābhūddhṛdi cādhikam

satyā vinājñayā śaṃbhusamīpaṃ nāgamanmune //
saṃvarṇya mahimānaṃ ca prāvocadrāghavassatīm

iti śrīśivamahāpurāṇe dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ dvitīye satīkhaṃḍe rāmaparīkṣāvarṇanaṃ nāma caturviṃśo'dhyāyaḥ