Shiva Purana · Chapter 2.1.17

sūta uvāca //
ityākarṇya vacastasya brahmaṇassa tu nāradaḥ //
punaḥ papraccha taṃ natvā vinayena munīśvarāḥ

nārada uvāca //
kadāgato hi kailāsaṃ śaṃkaro bhaktavatsalaḥ //
kva vā sakhitvaṃ tasyāsītkubereṇa mahātmanā

kiṃ cakāra harastatra paripūrṇaḥ śivākṛtiḥ //
etatsarvaṃ samācakṣva paraṃ kautūhalaṃ mama //

brahmovāca //
śṛṇu nārada vakṣyāmi caritaṃ śaśimaulinaḥ //
yathā jagāma kailāsaṃ sakhitvaṃ dhanadasya ca

asītkāṃpilyanagare somayājikulodbhavaḥ//
dīkṣito yajñadattākhyo yajñavidyāviśāradaḥ

vedavedāṃgavitprājño vedāntādiṣu dakṣiṇaḥ//
rājamānyo'tha bahudhā vadānyaḥ kīrtibhājanaḥ

agniśuśrūṣaṇarato vedādhyayanatatparaḥ//
sundaro ramaṇīyāṃgaścandrabiṃbasamākṛtiḥ

āsīdguṇanidhirnāma dīkṣitasyāsya vai sutaḥ//
kṛtopanayanassoṣṭau vidyā jagrāha bhūriśaḥ//
atha pitrānabhijñāto yūtakarmarato'bhavat

ādāyādāya bahuśo dhanaṃ mātussakāśataḥ//
samadādyūtakārebhyo maitrīṃ taiśca cakāra saḥ

saṃtyaktabrāhmaṇācāraḥ saṃdhyāsnānaparāṅmukhaḥ//
niṃdako vedaśāstrāṇāṃ devabrāhmaṇaniṃdakaḥ

smṛtyācāravihīnastu gītavādyavinodabhāk//
naṭapākhaṃḍabhāṇḍaistu baddhapremaparaṃparaḥ

prerito'pi jananyā sa na yayau pituraṃtikam //
gṛhakāryāṃtaravyāpto dīkṣito dīkṣitāyinīm

yadā yadaiva tāṃ pṛcchedaye guṇanidhissutaḥ //
na dṛśyate mayā gehe kalyāṇi vidadhāti kim

tadā tadeti sā brūyādidānīṃ sa bahirgataḥ //
snātvā samarcya vai devānetāvaṃtamanehasam

adhītyādhyayanārthaṃ sa dvijairmitraissamaṃ yayau //
ekaputreti tanmātā pratārayati dīkṣitam

na tatkarma ca tadvṛttaṃ kiṃcidvetti sa dīkṣitaḥ //
sarvaṃ keśāṃtakarmāsya cakre varṣe'tha ṣoḍaśe/ १६ //
atho sa dīkṣito yajñadattaḥ putrasya tasya ca//
gṛhyoktena vidhānena pāṇigrāhamakārayam

pratyahaṃ tasya jananī sutaṃ guṇanidhiṃ mṛdu//
śāsti snehārdrahṛdayā hyupaveśya sma nārada //१-//
krodhanaste'sti tanaya sa mahātmā pitetyalam //
yadi jñāsyati te vṛttaṃ tvāṃ ca māṃ tāḍayiṣyati

ācchādayāmi te nityaṃ pituragre kuceṣṭitam//
lokamānyo'sti te tātassadācārairna vai dhanaiḥ

brāhmaṇānāṃ dhanaṃ tāta sadvidyā sādhusaṃ- gamaḥ //
kimarthaṃ na karoṣi tvaṃ suruciṃ prītamānasaḥ

sacchrotriyāste'nūcānā dīkṣitāssomayājinaḥ //
iti rūḍhimiha prāptāstava pūrvapitāmahāḥ

tyaktvā durvṛttasaṃsargaṃ sādhusaṃgarato bhava //
sadvidyāsu mano dhehi brāhmaṇācāramācara

tātānurūpo rūpeṇa yaśasā kulaśīlataḥ //
tato na trapase kinnastyaja durvṛttatāṃ svakām

ūnaviṃśatiko'si tvameṣā ṣoḍaśavārṣikī //
etāṃ saṃvṛṇu sadvṛttāṃ pitṛbhaktiyuto bhava

śvaśuro'pi hi te mānyassarvatra guṇaśīlataḥ //
tato na trapase kinnastyaja durvṛttatāṃ suta

mātulāste'tulāḥ putra vidyāśīlakulādibhiḥ //
tebhyo'pi na bibheṣi tvaṃ śuddho'syubhayavaṃśataḥ

paśyaitānprati veśmasthānbrāhmaṇānāṃ kumārakān //
gṛhe'pi śiṣyānpaśyaitānpituste vinayocitān

rājāpi śroṣyati yadā tava duśceṣṭitaṃ suta //
śraddhāṃ vihāya te tāte vṛttilopaṃ kariṣyati

bālaceṣṭitamevaitadvadaṃtyadyāpi te janāḥ //
anaṃtaraṃ hariṣyaṃti yuktāṃ dīkṣitatāmiha

sarvepyākṣārayiṣyaṃti tava tātaṃ ca māmapi //
mātuścaritraṃ tanayo dhatte durbhāṣaṇairiti

pitāpi te na pāpīyāñchrutismṛtipathānugaḥ //
tadaṃghrilīnamanaso mama sākṣī maheśvaraḥ

na cartusnātayayāpīha mukhaṃ duṣṭasya vīkṣitam//
aho balīyānsa vidhiryena jāto bhavāniti

pratikṣaṇaṃ jananyeti śikṣyamāṇotidurmatiḥ ///
na tatyāja ca taddharmaṃ durbodho vyasanī yataḥ

mṛgayāmadyapaiśunyānṛtacauryadurodaraiḥ //
sa vāradārairvyasanairebhiḥ ko'tra na khaṃḍitaḥ

/
yadyanmadhyagṛhe paśyettattannītvā sudurmatiḥ //
arpayeddyūtakārāṇāṃ sakupyaṃ vasanādikam

nyastāṃ ratnamayīṃ gehe karasya piturūrmikām //
corayitvaikadādāya durodarakare'rpayat

dīkṣitena parijñāto daivāddyūtakṛtaḥ kare //
uvāca dīkṣitastaṃ ca kuto labdhā tvayormikā

pṛṣṭastenātha nirbaṃdhādasakṛttamuvāca saḥ //
māmākṣipasi viproccaiḥ kiṃ mayā cauryakarmaṇā

labdhā mudrā tvadīyena putreṇaiva samarpitā //
mama māturhi pūrvedyurjitvā nīto hi śāṭakaḥ

na kevalaṃ mamaivaitadaṃgulīyaṃ samarpitam //
anyeṣāṃ dyūtakartṝṇāṃ bhūri tenārpitaṃ vasu

ratnakupyadukūlāni śṛṃgāraprabhṛtīni ca //
bhājanāni vicitrāṇi kāṃsyatāmramayāni ca

nagnīkṛtya pratidinaṃ badhyate dyūtakāribhiḥ //
na tena sadṛśaḥ kaścidākṣiko bhūmimaṃḍale

adyāvadhi tvayā vipra durodara śiromaṇiḥ //
kathaṃ nājñāyi tanayo'vinayānayakovidaḥ

iti śrutvā trapābhāravinamratarakaṃdharaḥ //
prāvṛtya vāsasā mauliṃ prāviśannijamandiram

mahāpativratāmasya patnī provāca tāmatha //
sa dīkṣito yajñadattaḥ śrautakarmaparāyaṇaḥ

yajñadatta uvāca //
dīkṣitāyani kutrāsti dhūrte guṇanidhissutaḥ //
atha tiṣṭhatu kiṃ tena kva sā mama śubhormikā //

aṃgodvartanakāle yā tvayā me'ṅgulito hṛtā //
sā tvaṃ ratnamayī śīghraṃ tāmānīya prayaccha me

iti śrutvātha tadvākyaṃ bhītā sā dīkṣitāyanī //
provāca snānamadhyāhnīṃ kriyāṃ niṣpādayatyatha

vyagrāsmi devapūjārthamupahārādikarmaṇi //
samayo'yamatikrāmedatithīnāṃ priyātithe

idānīmeva pakvānnakāraṇavyagrayā mayā //
sthāpitā bhājane kvāpi vismṛteti na vedmyaham

dīkṣita uvāca //
haṃ he'satputrajanani nityaṃ satyaprabhāṣiṇi //
yadā yadā tvāṃ saṃpṛche tanayaḥ kva gatastviti //

tadātadeti tvaṃ brūyānnathedānīṃ sa nirgataḥ //
adhītyādhyayanārthaṃ ca dvitrairmitraissayugbahiḥ

kutaste śāṭakaḥ patni māṃjiṣṭho yo mayārpitaḥ //
labhate yo'niśaṃ dhāmni tathyaṃ brūhi bhayaṃ tyaja

sāṃprataṃ nekṣyate so'pi bhṛṃgāro maṇimaṃḍitaḥ //
paṭṭasūtramayī sāpi tripaṭī yā mayārpitā

kva dākṣiṇātyaṃ tatkāṃsyaṃ gauḍī tāmraghaṭī kva sā //
nāgadaṃtamayī sā kva sukhakautuka maṃcikā

kva sā parvatadeśīyā candrakāṃtirivādbhutā //
dīpakavyagrahastāgrālaṃkṛtā śālabhañjikā

kiṃ bahūktena kulaje tubhyaṃ kupyāmyahaṃ vṛthā //
tadābhyavahāriṣyehamupayaṃsyāmyahaṃ yadā

anapatyo'smi tenāhaṃ duṣṭena kuladūṣiṇā //
uttiṣṭhānaya pāthastvaṃ tasmai dadyāstilāṃjalim

aputratvaṃ varaṃ nṝṇāṃ kuputrātkulapāṃsanāt //
tyajedekaṃ kulasyārthe nītireṣā sanātanī

snātvā nityavidhiṃ kṛtvā tasminnevāhni kasyacit //
śrotriyasya sutāṃ prāpya pāṇiṃ jagrāha dīkṣitaḥ

iti śrīśivamahāpurāṇe dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ prathamakhaṇḍe sṛṣṭyupākhyāne guṇanidhicaritravarṇanonāma saptadaśo'dhyāyaḥ