Shiva Purana · Chapter 2.1.13

brahmovāca //
ataḥ paraṃ pravakṣyāmi pūjāvidhimanuttamam //
śrūyatāmṛṣayo devāssarvakāmasukhāvaham

brāhme muhūrte cotthāya saṃsmaretsāṃbakaṃ śivam //
kuryāttatprārthanāṃ bhaktyā sāṃjalirnatamastakaḥ

uttiṣṭhottiṣṭha deveśa uttiṣṭha hṛdayeśaya //
uttiṣṭha tvamumāsvāminbrahmāṇḍe maṃgalaṃ kuru

jānāmi dharmaṃ na ca me pravṛttirjānāmyadharmaṃ na ca me nivṛttiḥ //
tvayā mahādeva hṛdisthitena yathā niyukto'smi tathā karomi

ityuktvā vacanaṃ bhaktyā smṛtvā ca gurupādake //
bahirgaccheddakṣiṇāśāṃ tyāgārthaṃ malamūtrayoḥ

dehaśuddhiṃ tataḥ kṛtvā sa mṛjjalaviśodhanaiḥ //
hastau pādau ca prakṣālya daṃtadhāvanamācaret

divānāthe tvanudite kṛtvā vai daṃtadhāvanam//
mukhaṃ ṣoḍaśavāraṃ tu prakṣālyāṃjalibhistathā

ṣaṣṭhyādyamāśca tithayo navamyarkadine tathā //
varjyāssurarṣayo yatnādbhaktena radadhāvane

yathāvakāśaṃ susnāyānnadyādiṣvathavā gṛhe //
deśakālāviruddhaṃ ca snānaṃ kāryaṃ nareṇa ca

raverdine tathā śrāddhe saṃkrāntau grahaṇe tathā //
mahādāne tathā tīrthe hyupavāsadine tathā

aśaucepyathavā prāpte na snāyāduṣṇavāriṇā //
yathā sābhimukhaṃsnāyāttīrthādau bhaktimānnaraḥ

tailābhyaṃgaṃ ca kurvīta vārāndṛṣṭvā krameṇa ca //
nityamabhyaṃgake caiva vāsitaṃ vā na dūṣitam

śrāddhe ca grahaṇe caivopavāse pratipaddine //
athavā sārṣapaṃ tailaṃ na duṣyedgrahaṇaṃ vinā

deśaṃ kālaṃ vicāryaivaṃ snānaṃ kuryādyathā vidhi //
uttarābhimukhaścaiva prāṅmukhopyathavā punaḥ

ucchiṣṭenaiva vastreṇa na snāyātsa kadācana //
śuddhavastreṇa saṃsnāyāttaddevasmarapūrvakam

paradhāryyaṃ ca nocchiṣṭaṃ rātrau ca vidhṛtaṃ ca yat //
tena snānaṃ tathā kāryaṃ kṣālitaṃ ca parityajet

tarpaṇaṃ ca tataḥ kāryaṃ devarṣipitṛtṛptidam //
dhautavastraṃ tato dhāryaṃ punarācamanaṃ caret

śucau deśe tato gatvā gomayādyupamārjite //
āsanaṃ ca śubhaṃ tatra racanīyaṃ dvijottamāḥ

śuddhakāṣṭhasamutpannaṃ pūrṇaṃ staritameva vā //
citrāsanaṃ tathā kuryātsarvakāmaphalapra dam

yathāyogyaṃ punargrāhyaṃ mṛgacarmādikaṃ ca yat //
tatropaviśya kurvīta tripuṃḍraṃ bhasmanā sudhīḥ

japastapastathā dānaṃ tripuṇḍrātsaphalaṃ bhavet //
abhāve bhasmanastatra jalasyādi prakīrtitam

evaṃ kṛtvā tripuṃḍraṃ ca rudrākṣāndhārayennaraḥ //
saṃpādya ca svakaṃ karma punarārādhayecchivam

punarācamanaṃ kṛtvā trivāraṃ maṃtrapūrvakam //
ekaṃ vātha prakuryācca gaṃgābinduriti bruvan

annodakaṃ tathā tatra śivapūjārthamāharet //
anyadvastu ca yatkiṃcidyathāśakti samīpagam

kṛtvā stheyaṃ ca tatraiva dhairyamāsthāya vai punaḥ //
arghaṃ pātraṃ tathā caikaṃ jalagaṃdhākṣatairyutam

dakṣiṇāṃse tathā sthāpyamupacārasya klṛptaye //
gurośca smaraṇaṃ kṛtvā tadanujñāmavāpya ca

saṃkalpaṃ vidhivatkṛtvā kāmanāṃ ca niyujya vai //
pūjayetparayā bhaktyā śivaṃ saparivārakam

mudrāmekāṃ pradarśyaiva pūjayedvighnahārakam//
siṃdurādipadārthaiśca siddhibuddhisamanvitam

lakṣalābhayutaṃ tatra pūjayitvā nametpunaḥ//
caturthyaṃtairnāmapadairnamontaiḥ praṇavādibhiḥ

kṣamāpyainaṃ tadā devaṃ bhrātrā caiva samanvitam //
pūjayetparayā bhaktyā namaskuryātpunaḥ punaḥ

dvārapālaṃ sadā dvāri tiṣṭhaṃtaṃ ca mahodaram //
pūjayitvā tataḥ paścātpūjayedgirijāṃ satīm

caṃdanaiḥ kuṃkumaiścaiva dhūpairdīpairanekaśaḥ //
naivedyairvividhaiścaiva pūjayitvā tataśśivam

namaskṛtya punastatra gacchecca śivasannidhau//
yadi gehe pārthivīṃ vā haimīṃ vā rājatīṃ tathā

dhātujanyāṃ tathaivānyāṃ pāradāṃ vā prakalpayet //
namaskṛtya punastāṃ ca pūjayedbhaktitatparaḥ

tasyāṃ tu pūjitāyāṃ vai sarve syuḥ pūjitāstadā //
sthāpayecca mṛdā liṃgaṃ vidhāya vidhipūrvakam

kartavyaṃ sarvathā tatra niyamāssvagṛhe sthitaiḥ //
prāṇapratiṣṭhāṃ kurvīta bhūtaśuddhiṃ vidhāya ca

dikpālānpūjayettatra sthāpayitvā śivālaye //
gṛhe śivassadā pūjyo mūlamaṃtrābhiyogataḥ

tatra tu dvārapālānāṃ niyamo nāsti sarvathā //
gṛhe liṃgaṃ ca yatpūjyaṃ tasminsarvaṃ pratiṣṭhitam

pūjākāle ca sāṃgaṃ vai parivāreṇa saṃyutam //
āvāhya pūjayeddevaṃ niyamo'tra na vidyate

śivasya saṃnidhiṃ kṛtvā svāsanaṃ parikalpayet //
udaṅmukhastadā sthitvā punarācamanaṃ caret

prakṣālya hastau paścādvai prāṇāyāmaṃ prakalpayet //
mūlamaṃtreṇa tatraiva daśāvartaṃ nayennaraḥ

paṃcamudrāḥ prakartavyāḥ pūjāvaśyaṃ karepsitāḥ //
etā mudrāḥ pradarśyaiva caretpūjāvidhiṃ naraḥ

dīpaṃ kṛtvā tadā tatra namaskāraṃ guroratha //
badhvā padmāsanaṃ tatra bhadrāsanamathāpi vā

uttānāsanakaṃ kṛtvā paryaṃkāsanakaṃ tathā //
yathāsukhaṃ tathā sthitvā prayogaṃ punareva ca

kṛtvā pūjāṃ purājātāṃ vaṭṭakenaiva tārayet //
yadi vā svayameveha gṛhe na niyamo'sti ca

paścāccaivārghapātreṇa kṣārayelliṃgamuttamam //
ananyamānaso bhūtvā pūjādravyaṃ nidhāya ca

paścāccāvāhayeddevaṃ maṃtreṇānena vai naraḥ //
kailāsaśikharasthaṃ ca pārvatīpatimuttamam

yathoktarūpiṇaṃ śaṃbhuṃ nirguṇaṃ guṇarūpiṇam //
paṃcavaktraṃ daśabhujaṃ trinetraṃ vṛṣabhadhvajam

karpūragauraṃ divyāṃgaṃ candramauliṃ kapardinam //
vyāghracarmottarīyaṃ ca gajacarmāmbaraṃ śubham

vāsukyādiparītāṃgaṃ pinākādyāyudhānvitam ///
siddhayo'ṣṭau ca yasyāgre nṛtyaṃtīha niraṃtaram

jayajayeti śabdaśca sevitaṃ bhakta pūjakaiḥ //
tejasā duḥsahenaiva durlakṣyaṃ devasevitam

śaraṇyaṃ sarvasattvānāṃ prasannamukhapaṃkajam //
vedaiśśāstrairyathā gītaṃ viṣṇubrahmanutaṃ sadā

bhaktavatsalamānaṃdaṃ śivamāvāhayāmyaham//
evaṃ dhvātvā śivaṃ sāmbamāsanaṃ parikalpayet

caturthyaṃtapadenaiva sarvaṃ kuryādyathākramam //
tataḥ pādyaṃ pradadyādvai tatorghyaṃ śaṃkarāya ca

tataścācamanaṃ kṛtvā śaṃbhave paramātmane //
paścācca paṃcabhirdravyaiḥ snāpayecchaṃkaraṃ mudā

vedamaṃtrairyathāyogyaṃ nāmabhirvā samaṃtrakaiḥ //
caturthyaṃtapadairbhaktyā dravyāṇyevārpayettadā

tathābhilaṣitaṃ dravyamarpayecchaṃkaropari //
tataśca vāruṇaṃ snānaṃ karaṇīyaṃ śivāya vai

sugaṃdhaṃ caṃdanaṃ dadyādanyalepāni yatnataḥ //
sasugaṃdhajalenaiva jaladhārāṃ prakalpayet

vedamaṃtraiḥ ṣaḍaṃgairvā nāmabhī rudrasaṃkhyayā //
yathāvakāśaṃ tāṃ datvā vastreṇa mārjayettataḥ

paścādācamanaṃ dadyāttato vastraṃ samarpayeta //
tilāścaiva javā vāpi godhūmā mudgamāṣakāḥ

arpaṇīyāḥ śivāyaiva maṃtrairnānāvidhairapi//
tataḥ puṣpāṇi deyāni paṃcāsyāya mahātmane

prativaktraṃ yathādhyānaṃ yathāyogyābhilāṣataḥ //
kamalaiśśatapatraiśca śaṃkhapuṣpaiḥ paraistathā

kuśapuṣpaiśca dhattūrairmaṃdārairdroṇasaṃbhavaiḥ //
tathā ca tulasīpatrairbilvapatrairviśeṣataḥ

pūjayetparayā bhaktyā śaṃkaraṃ bhaktavatsalam //
sarvābhāve bilvapatramaparṇīyaṃ śivāya vai

bilvapatrārpaṇenaiva sarvapūjā prasidhyati //
tatassugaṃdhacūrṇaṃ vai vāsitaṃ tailamuttamam

arpaṇīyaṃ ca vividhaṃ śivāya parayā mudā //
tato dhūpaṃ prakartavyo guggulāgurubhirmudā

dīpo deyastatastasmai śaṃkarāya ghṛtaplutaḥ //
arghaṃ dadyātpunastasmai maṃtreṇānena bhaktitaḥ

kārayedbhāvato bhaktyā vastreṇa mukhamārjanam //
rūpaṃ dehi yaśo dehi bhogaṃ dehi ca śaṃkara

bhuktimuktiphalaṃ dehi gṛhītvārghaṃ namostu te//
tato deyaṃ śivāyaiva naivedyaṃ vividhaṃ śubham

tata ācamanaṃ prītyā kārayedvā vilambataḥ //
tataśśivāya tāmbūlaṃ sāṃgopāṅgaṃ vidhāya ca

kuryādārārtikaṃ pañcavartikāmanusaṃkhyayā //
pādayośca caturvāraṃ dviḥkṛtvo nābhimaṇḍale

ekakṛtve mukhe saptakṛtvaḥ sarvāṅgaṃ eva hi //
tato dhyānaṃ yathoktaṃ vai kṛtvā maṃtramudīrayet

yathāsaṃkhyaṃ yathājñānaṃ kuryānmaṃtravidhinnaraḥ //
gurūpadiṣṭamārgeṇa kṛtvā maṃtrajapaṃ sudhīḥ

gurūpadiṣṭamārgeṇa kṛtvā mantramudīrayet //
yathāsaṃkhyaṃ yathājñānaṃ kuryānmaṃtravidhinnaraḥ

stotrairnānāvidhaiḥ prītyā stuvīta vṛṣabhadhvajam //
tataḥ pradakṣiṇāṃ kuryācchivasya ca śanaiśśanaiḥ

namaskārāṃstataḥ kuryātsāṣṭāṃgaṃ vidhivatpumān //
tataḥ puṣpāṃjalideṃyo maṃtreṇānena bhaktitaḥ

śaṃkarāya pareśāya śivasaṃtoṣahetave//
ajñānādyadi vā jñānādyadyatpūjādikaṃ mayā

kṛtaṃ tadastu saphalaṃ kṛpayā tava śaṃkara //
tāvakastvadgataprāṇa tvaccittohaṃ sadā mṛḍa

iti vijñāya gaurīśa bhūtanātha prasīda me //
bhūmau skhalitavādānāṃ bhūmirevāvalaṃbanam

tvayi jātāparādhānāṃ tvameva śaraṇaṃ prabho //
ityādi bahu vijñaptiṃ kṛtvā samyagvidhānataḥ

puṣpāṃjaliṃ samarpyaiva punaḥ kuryānnatiṃ muhuḥ//
svasthānaṃ gaccha deveśa parivārayutaḥ prabho////
pūjākāle punarnātha tvayā gaṃtavyamādarāt//
iti saṃprārthya vahuśaśśaṃkaraṃ bhaktavatsalam

visarjayetsvahṛdaye tadapo mūrdhni vinyaset//
iti proktamaśeṣeṇa munayaḥ śivapūjanam //
bhuktimuktipradaṃ caiva kimanyacchrotumarhatha

iti śrīśivamahāpurāṇe dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ prathamakhaṃḍe sṛṣṭyupākhyāne śivapūjana varṇano nāma trayodaśodhyāyaḥ