Shiva Purana · Chapter 2.1.12

nārada uvāca//
brahmanprajāpate tāta dhanyastvaṃ śivasaktadhīḥ //
etadeva punassamyagbrūhi me vistarādvidhe

brahmovāca //
ekasminsamaye tāta ṛṣīnāhūya sarvataḥ //
nirjarāṃścā'vadaṃ prītyā suvacaḥ padmasaṃbhavaḥ

yadi nityasukhe śraddhā yadi siddheśca kāmukāḥ //
āgaṃtavyaṃ mayā sārddhaṃ tīraṃ kṣīrapayonidheḥ

ityetadvacanaṃ śrutvā gatāste hi mayā saha //
yatrāste bhagavānviṣṇussarveṣāṃ hitakārakaḥ

tatra gatvā jagannāthaṃ devadevaṃ janārddanam //
upatasthussurā natvā sukṛtāṃjalayoḥ mune

tāndṛṣṭvā ca tadā viṣṇurbrahmādyānamarānsthitān //
smarañchivapadāṃbhojamabravītparamaṃ vacaḥ

viṣṇuruvāca //
kimarthamāgatā yūyaṃ brahmādyāśca surarṣayaḥ //
sarvaṃ vadata tatprītyā kiṃ kāryaṃ vidyate'dhunā

brahmovāca //
iti pṛṣṭāstadā tena viṣṇunā ca mayā surāḥ //
punaḥ praṇamya taṃ prītyā kiṃ kāryaṃ vidyate'dhunā //
vinivedayituṃ kāryaṃ hyabruvanvacanaṃ śubham

devā ūcuḥ //
nityaṃ sevā tu kasyaiva kāryā duḥkhapahāriṇī

ityetadvacanaṃ śrutvā bhagavānbhaktavatsalaḥ //
sāmarasya mama prītyā kṛpayā vākyamabravīt

śrībhagavānuvāca //
brahmañcchṛṇu suraissamyakśrutaṃ ca bhavatā purā //
tathāpi kathyate tubhyaṃ devebhyaśca tathā punaḥ

dṛṣṭaṃ ca dṛśyate'dyaiva kiṃ punaḥ pṛcchyate 'dhunā //
brahmandevaissamastaiśca bahudhā kāryatatparaiḥ

sevyasevyassadā devaśśaṃkarassarvaduḥkhahā //
mamāpi kathitaṃ tena brahma ṇo'pi viśeṣataḥ

prastutaṃ caiva dṛṣṭaṃ vassarvaṃ dṛṣṭāṃtamadbhutam //
tyājyaṃ tadarcanaṃ naiva kadāpi sukhamīpsubhiḥ

saṃtyajya devadeveśaṃ liṃgamūrtiṃ maheśvaram //
tāraputrāstathaivaite naṣṭāste'pi sabāṃdhavāḥ

mayā ca mohitāste vai māyayā dūrataḥ kṛtāḥ //
sarve vinaṣṭāḥ pradhvastāḥ śivena rahitā yadā

tasmātsadā pūjanīyo liṃgamūrtidharī haraḥ //
sevanīyo viśeṣeṇa śraddhayā devasattamaḥ

śarvaliṅgārcanādeva devā daityāśca sattamāḥ //
ahaṃ tvaṃ ca tathā brahmankathaṃ tadvismṛtaṃ tvayā /

/
talliṅgamarcayennityaṃ yena kenāpi hetunā //
tasmāt brahmansuraḥ śarvaḥ sarvakāmaphalepsayā

sā hanistanmahāchidraṃ sāndhatā sā ca mugdhatā //
yanmuhūrttaṃ kṣaṇaṃ vāpi śivaṃ naiva samarcayet

bhavabhaktiparā ye ca bhavapraṇatacetasaḥ //
bhavasaṃsmaraṇā ye ca na te duḥkhasyabhājanāḥ

bhavanāni manojñāni manojñābharaṇāḥ striyaḥ //
dhanaṃ ca tuṣṭiparyaṃtaṃ putrapautrādisaṃtatiḥ

ārogyaṃ ca śarīraṃ ca pratiṣṭhāṃ cāpyalaukikīm //
ye vāṃchaṃti mahābhāgāḥ sukhaṃ vā tridaśālayam

aṃte muktiphalaṃ caiva bhaktiṃ vā parameśituḥ //
pūrvapuṇyātirekeṇa te'rcayaṃti sadāśivam

yo'rcayecchivaliṃgaṃ vai nityaṃ bhaktiparāyaṇaḥ //
tasya vai saphalā siddhirna sa pāpaiḥ prayujyate

brahmovāca //
ityuktāśca tadā devāḥ praṇipatya hariṃ svayam //
liṃgāni prārthayāmāsussarvakāmāptaye nṛṇām

tacchrutvā ca tadā viṣṇu viśvakarmāṇamabravīta //
ahaṃ ca muniśārdūla jīvoddhāraparāyaṇaḥ

viśvakarmanyathā śaṃbhoḥ kalpayitvā śubhāni ca//
liṃgāni sarvadevebhyo deyāni vacanānmama

brahmovāca //
liṃgāni kalpayitvevamadhikārānurūpataḥ //
viśvakarmā dadau tebhyo niyogānmama vā hareḥ

tadeva kathayāmyadya śrūyatāmṛṣisattama//
padmarāgamayaṃ śakro hema viśra vasassutaḥ

pītaṃ maṇimayaṃ dharmo varuṇaśśyāmalaṃ śivam //
indranīlamayaṃ viṣṇurbrahmā hemamayaṃ tathā

viśvedevāstathā raupyaṃ vasavaśca tathaiva ca //
ārakūṭamayaṃ vāpi pārthivaṃ hyaśvinau mune

lakṣmīśca sphāṭikaṃ devī hyādityāstāmranirmitam //
mauktikaṃ somarājo vai vajraliṃgaṃ vibhāvasuḥ

mṛṇmayaṃ caiva vipreṃdrā viprapatnyastathaiva ca //
cāṃdanaṃ ca mayo nāgāḥ pravālamayamādarāt

navanītamayaṃ devī yogī bhasmamayaṃ tathā//
yakṣā dadhimayaṃ liṃgaṃ chāyā piṣṭamayaṃ tathā

śivaliṃgaṃ ca brahmāṇī ratnaṃ pūjayati dhruvam//
pāradaṃ pārthivaṃ bāṇassamarcati pare'pi vā

evaṃ vidhāni liṃgāni dattāni viśvakarmaṇā //
te pūjayaṃti sarve vai devā ṛṣigaṇā stathā

viṣṇurdattvā ca liṃgāni devebhyo hitakāmyayā//
pūjāvidhiṃ samācaṣṭa brahmaṇe me pinākinaḥ

tacchrutvā vacanaṃ tasya brahmāhaṃ devasattamaiḥ //
āgacchaṃ ca svakaṃ dhāma harṣanirbharamānasaḥ

tatrāgatya ṛṣīnsarvāndevāṃścāhaṃ tathā mune//
śivapūjāvidhiṃ samyagabruvaṃ sakaleṣṭadam

brahmovāca//
śrūyatāmṛṣayaḥ sarve sāmarāḥ prematatparāḥ //
śivapūjāvidhiṃ prītyā kathaye bhuktimuktidam

mānuṣaṃ janma saṃprāpya durlabhaṃ sarvajaṃtuṣu //
tatrāpi satkule devā duṣprāpyaṃ ca munīśvarāḥ

avyaṃgaṃ caiva vipreṣu sācāreṣu sapuṇyataḥ //
śivasaṃtoṣahetośca karmasvoktaṃ samācaret

yadyajjātisamuddiṣṭaṃ tattatkarma na laṃghayet //
yāvaddānasya saṃpattistāvatkarma samāvahet

karmayajñasahasrebhyastapoyajño viśiṣyate //
tapoyajñasahasrebhyo japayajño viśiṣyate

dhyānayajñātparaṃ nāsti dhyānaṃ jñānasya sādhanam //
yatassamarasaṃ sveṣṭaṃ yāgī dhyānena paśyati

dhyānayajñaratasyāsya sadā saṃnihitaśśivaḥ //
nāsti vijñānināṃ kiṃcitprāyaścittādiśodhanam

viśuddhā vidyayā ye ca brahmanbrahmavido janāḥ //
nāsti kriyā ca teṣāṃ vai sukhaṃ dukhaṃ vicārataḥ

dharmādharmau japo homo dhyānaṃ dhyānavidhistathā //
sarvadā nirvikārāste vidyayā ca tayāmarāḥ

parānaṃdakaraṃ liṃgaṃ viśuddhaṃ śivamakṣaram //
niṣkalaṃ sarvagaṃ jñeyaṃ yogināṃ hṛdi saṃsthitam

liṃgaṃ dvividhaṃ proktaṃ bāhyamābhyaṃtaraṃ dvijāḥ //
bāhyaṃ sthūlaṃ samuddiṣṭaṃ sūkṣmamābhyaṃtaraṃ matam

karmayajñaratā ye ca sthūlaliṃgārcane ratāḥ //
asatāṃ bhāvanārthāya sūkṣmeṇa sthūlavigrahāḥ

ādhyātmikaṃ yalliṃgaṃ pratyakṣaṃ yasya no bhavet //
sa talliṃge tathā sthūle kalpayecca na cānyathā

jñānināṃ sūkṣmamamalaṃ bhāvātpratyakṣamavyayam //
yathā sthūlamayuktānāmutkṛṣṭādau prakalpitam

aho vicārato nāsti hyanyattatvārthavādinaḥ //
niṣkalaṃ sakalaṃ citte sarvaṃ śivamayaṃ jagat

evaṃ jñānavimuktānāṃ nāsti doṣa vikalpanā //
vidhiścaiva tathā nāsti vihitāvihite tathā

yathā jaleṣu kamalaṃ salilairnāvalipyate //
tathā jñānī gṛhe tiṣṭhankarmaṇā nāvabadhyate

iti jñānaṃ samutpannaṃ yāvannaiva narasya vai //
tāvacca karmaṇā devaṃ śivamārādhayennaraḥ

pratyayārthaṃ ca jagatāmekastho'pi divākaraḥ//
eko'pi bahudhā dṛṣṭo jalādhārādivastuṣu

dṛśyate śrūyate loke yadyatsadasadātmakam //
tattatsarvaṃ surā vitta paraṃ brahma śivātmakam

bhedo jalānāṃ loke'sminpratibhāve vicārataḥ //
evamāhustathā cānye sarve vedārthatattvagāḥ

hṛdi saṃsāriṇaḥ sākṣātsakalaḥ parameśvaraḥ //
iti vijñānayuktasya kiṃ tasya pratimādibhiḥ//६२'//
iti vijñānahīnasya pratimākalpanā śubhā //
padamuccaissamāroḍhuṃ puṃso hyālambanaṃ smṛtam

ālambanaṃ vinā tasya padamuccaiḥ suduṣkaram //
nirguṇaprāptaye nṝṇāṃ pratimālambanaṃ smṛtam

saguṇānirguṇā prāptirbhavatī suniścitam //
evaṃ ca sarvadevānāṃ pratimā pratyayāvahā

devaścāyaṃ mahīyānvai tasyārthe pūjanaṃ tvidam //
gaṃdhacandanapuṣpādi kimarthaṃ pratimāṃ vinā

tāvacca pratimā pūjya yāvadvijñānasaṃbhavaḥ //
jñānābhāvena pūjyeta patanaṃ tasya niścitam

evasmātkāraṇādviprāḥ śrūyatāṃ paramārthataḥ//
svajātyuktaṃ tu yatkarma kartavyaṃ tatprayatnataḥ

yatra yatra yathā bhaktiḥ kartavyaṃ pūjanādikam //
vinā pūjanadānādi pātakaṃ na ca dūrataḥ

yāvacca pātakaṃ dehe tāvatsiddhirna jāyate //
gate ca pātake tasya sarvaṃ ca saphalaṃ bhavet

tathā ca maline vastre raṃgaḥ śubhataro na hi //
kṣālane hi kṛte śuddhe sarvo raṃgaḥ prasajjate

tathā ca nirmale dehe devānāṃ samyagarcayā //
jñānaraṃgaḥ prajāyeta tadā vijñānasaṃbhavaḥ

vijñānasya ca sanmūlaṃ bhaktiravyabhicāriṇī //
jñānasyāpi ca sanmūlaṃ bhaktirevā'bhidhīyate

bhaktermūlaṃ tu satkarma sveṣṭadevādipūjanam //
tanmūlaṃ sadguruḥ proktastanmūlaṃ saṃgatiḥ satām // ७४ /'
saṃgatyā gururāpyeta gurormaṃtrādi pūjanam //
pūjanājjāyate bhaktirbhaktyā jñānaṃ prajāyate

/
vijñānaṃ jāyate jñānātparabrahmaprakāśakam //
vijñānaṃ ca yadā jātaṃ tadā bhedo nivartate

bhede nivṛtte sakale dvaṃdvaduḥkhavihīnatā //
dvaṃdvaduḥkhavihīnastu śivarūpo bhavatyasau

dvaṃdvāprāptau na jāyetāṃ sukhaduḥkhe vijānataḥ //
vihitāvihite tasya na syātāṃ ca surarṣayaḥ

īdṛśo viralo loke gṛhāśramavivarjitaḥ //
yadi loke bhavatyasmindarśanātpāpahārakaḥ

tīrthāni ślāghayaṃtīha tādṛśaṃ jñānavittamam //
devāśca munayassarve parabrahmātmakaṃ śivam

tādṛśāni na tīrthāni na devā mṛcchilāmayāḥ //
te punaṃtyurukālena vijñānī darśanādapi

yāvadgṛhāśrame tiṣṭhettāvadākārapūjanam //
kuryācchreṣṭhasya saprītyā sureṣu khalu paṃcasu

athavā ca śivaḥ pūjyo mūlamekaṃ viśiṣyate //
mūle sikte tathā śākhāstṛptāssatyakhilāssurāḥ

śākhāsu ca sutṛptāsu mūlaṃ tṛptaṃ na karhicit //
evaṃ sarveṣu tṛpteṣu sureṣu munisattamāḥ

sarvathā śivatṛptirno vijñeyā sūkṣmabuddhibhiḥ //
śive ca pūjite devāḥ pūjitāssarva eva hi

tasmācca pūjayeddevaṃ śaṃkaraṃ lokaśaṃkaram //
sarvakāmaphalāvāptyai sarvabhūtahite rataḥ

iti śrīśivamahāpurāṇe dvitīyāyāṃ rudra saṃhitāyāṃ prathamakhaṇḍe sṛṣṭyupākhyāne pūjāvidhivarṇane sārāsāravicāravarṇano nāma dvādaśo'dhyāyaḥ