Shiva Purana · Chapter 1.25
sūta uvāca /
śaunakarṣe mahāprājña śivarūpamahāpate /
śṛṇu rudrā kṣamāhātmyaṃ samāsātkathayāmyaham
śivapriyatamo jñeyo rudrā kṣaḥ parapāvanaḥ /
darśanātsparśanājjāpyātsarvapāpaharaḥ smṛtaḥ
purā rudrā kṣamahimā devyagre kathito mune /
lokopakaraṇārthāya śivena paramātmanā
śiva uvāca /
śṛṇu devimaheśāni rudrā kṣamahimā śive /
kathayāmi tavaprītyā bhaktānāṃ hitakāmyayā
divyavarṣasahasrāṇi maheśāni punaḥ purā /
tapaḥ prakurvatastrastaṃ manaḥ saṃyamya vai mama
svataṃtreṇa pareśena lokopakṛtikāriṇā /
līlayā parameśāni cakṣurunmīlitaṃ mayā
puṭābhyāṃ cārucakṣurbhyāṃ patitā jalabiṃdavaḥ /
tatrāśrubindavo jātā vṛkṣā rudrā kṣasaṃjñakāḥ
sthāvaratvamanuprāpya bhaktānugrahakāraṇāt /
te dattā viṣṇubhaktebhyaścaturvarṇebhya eva ca
bhūmau gauḍodbhavāṃścakre rudrā kṣāñchivavallabhān /
mathurāyāmayodhyāyāṃ laṃkāyāṃ malaye tathā
sahyādrau ca tathā kāśyāṃ daśeṣvanyeṣu vā tathā /
parānasahyapāpaughabhedanāñchrutinodanāt
brāhmaṇāḥ kṣatriyā vaiśyāḥ śūdrā jātā mamājñayā /
rudrā kṣāste pṛthivyāṃ tu tajjātīyāḥ śubhākṣakāḥ
śvetaraktāḥ pītakṛṣṇā varṇājñeyāḥ kramādbudhaiḥ /
svajātīyaṃ nṛbhirdhāryaṃ rudrā kṣaṃ varṇataḥ kramāt
varṇaistu tatphalaṃ dhāryaṃ bhuktimuktiphalepsubhiḥ /
śivabhaktairviśeṣeṇa śivayoḥ prītaye sadā
dhātrīphalapramāṇaṃ yacchreṣṭhametadudāhṛtam /
badarīphalamātraṃ tu madhyamaṃ saṃprakīrttitam
adhamaṃ caṇamātraṃ syātprakriyaiṣā parocyate /
śṛṇu pārvati suprītyā bhaktānāṃ hitakāmyayā
badarīphalamātraṃ ca yatsyātkila maheśvari /
tathāpi phaladaṃ loke sukhasaubhāgyavarddhanam
dhātrīphalasamaṃ yatsyātsarvāriṣṭavināśanam /
guṃjayā sadṛśaṃ yatsyātsarvārthaphalasādhanam
yathā yathā laghuḥ syādvai tathādhikaphalapradam /
ekaikataḥ phalaṃ proktaṃ daśāṃśairadhikaṃ budhaiḥ
rudrā kṣadhāraṇaṃ proktaṃ pāpanāśanahetave /
tasmācca dhāraṇī yo vai sarvārthasādhano dhruvam
yathā ca dṛśyate loke rudrā kṣaphaladaḥ śubhaḥ /
na tathā dṛśyate'nyā ca mālikā parameśvari
samāḥ snigdhā dṛḍhāḥ sthūlāḥ kaṃṭakaiḥ saṃyutāḥ śubhāḥ /
rudrā kṣāḥ kāmadā devi bhuktimuktipradāḥ sadā
krimiduṣṭaṃ chinnabhinnaṃ kaṃṭakairhīnameva ca /
vraṇayuktamavṛttaṃ ca rudrā kṣānṣaḍvivarjayet
svayameva kṛtadvāraṃ rudrā kṣaṃ syādihottamam /
yattu pauruṣayatnena kṛtaṃ tanmadhyamaṃ bhavet
rudrā kṣadhāraṇaṃ prāptaṃ mahāpātakanāśanam /
rudra saṃkhyāśataṃ dhṛtvā rudra rūpo bhavennaraḥ
ekādaśaśatānīha dhṛtvā yatphalamāpyate /
tatphalaṃ śakyate naiva vaktuṃ varṣaśatairapi
śatārddhena yutaiḥ paṃcaśatairvai mukuṭaṃ matam /
rudrā kṣairviracetsamyagbhaktimānpuruṣo varaḥ
tribhiḥ śataiḥ ṣaṣṭiyuktaistrirāvṛttyā tathā punaḥ /
rudrā kṣairupavītaṃ va nirmīyādbhaktitatparaḥ
śikhāyāṃ ca trayaṃ proktaṃ rudra kṣāṇāṃ maheśvari /
karṇayoḥ ṣaṭ ca ṣaṭcaiva vāmadakṣiṇayostathā
śatamekottaraṃ kaṃṭhe bāhvorvai rudra saṃkhyayā /
kūrparadvārayostatra maṇibaṃdhe tathā punaḥ
upavīte trayaṃ dhāryaṃ śivabhaktiratairnaraiḥ /
śeṣānurvaritānpaṃca sammitāndhārayetkaṭau
etatsaṃkhyā dhṛtā yena rudrā kṣāḥ parameśvari /
tadrū paṃ tu praṇamyaṃ hi stutyaṃ sarvairmaheśavat
evaṃbhūtaṃ sthitaṃ dhyāne yadā kṛtvāsanairjanam /
śiveti vyāharaṃścaiva dṛṣṭvā pāpaiḥ pramucyate
śatādikasahasrasya vidhireṣa prakīrtitaḥ /
tadabhāve prakāronyaḥ śubhaḥ saṃprocyate mayā
śikhāyāmekarudrā kṣaṃ śirasā triṃśataṃ vahet /
paṃcāśacca gale dadhyādbāhvoḥ ṣoḍaśa ṣoḍaśa
maṇibaṃdhe dvādaśadviskaṃdhe paṃcaśataṃ vahet /
aṣṭottaraśatairmālyamupavītaṃ prakalpayet
evaṃ sahasrarudrā kṣāndhārayedyo dṛḍhavrataḥ /
taṃ namaṃti surāḥ sarve yathā rudra stathaiva saḥ
ekaṃ śikhāyāṃ rudrā kṣaṃ catvāriṃśattu mastake /
dvātriṃśatkaṇṭhadeśe tu vakṣasyaṣṭottaraṃ śatam
ekaikaṃ karṇayoḥ ṣaṭṣaḍbāhvoḥ ṣoḍaśa ṣoḍaśa /
karayoravimānena dviguṇena munīśvara
saṃkhyā prītirdhṛtā yena sopi śaivajanaḥ paraḥ /
śivavatpūjanīyo hi vaṃdyassarvairabhīkṣṇaśaḥ
śirasīśānamaṃtreṇa karṇe tatpuruṣeṇa ca /
aghoreṇa gale dhāryaṃ tenaiva hṛdayepi ca
aghorabījamaṃtreṇa karayordhārayetsudhīḥ /
paṃcadaśākṣagrathitāṃ vāmadevena codare
paṃca brahmabhiraṃgaśca trimālāṃ paṃcasapta ca /
athavā mūlamaṃtreṇa sarvānakṣāṃstudhārayet
madyaṃ māṃsaṃ tu laśunaṃ palāṇḍuṃ śigrumeva ca /
śleṣmāṃtakaṃ viḍvarāhaṃ bhakṣaṇe varjayettataḥ
valakṣaṃ rudrā kṣaṃ dvijatanubhireveha vihitaṃ suraktaṃ kṣattrāṇāṃ pramuditamume pītamasakṛt
chinnaṃ khaṃḍitaṃ bhinnaṃ vidīrṇa /
tato vaiśyairdhāryaṃ pratidivasabhāvaśyakamaho tathā kṛṣṇaṃ śūdrai ḥ! śrutigaditamārgoyamagaje
varṇī vanī gṛhayatīrniyamena dadhyādetadra hasyaparamo na hi jātu tiṣṭhet /
rudrā kṣadhāraṇamidaṃ sukṛtaiśca labhyaṃ tyaktvedametadakhilānnarakānprayāṃti
ādāvāmalakātsvato laghutarā rugṇāstataḥ kaṃṭakaiḥ saṃdaṣṭāḥ kṛmibhistanūpakaraṇacchidre ṇa hīnāstathā /
dhāryā naiva śubhepsubhiścaṇakavadrudrā kṣamapyaṃtato rudrā kṣomama liṃgamaṃgalamume sūkṣmaṃ praśastaṃ sadā
sarvāśramāṇāṃ varṇānāṃ strīśūdrā ṇāṃ śivājñayā /
dhāryāḥ sadaiva rudrā kṣā yatīnāṃ praṇavena hi
divā bibhradrā trikṛtai rātrau vibhraddivākṛtaiḥ /
prātarmadhyāhnasāyāhne mucyate sarvapātakaiḥ
ye tripuṇḍradharā loke jaṭādhāriṇa eva ye /
ye rudrā kṣadharāste vai yamalokaṃ prayāṃti na
rudrā kṣamekaṃ śirasā bibharti tathā tripuṇḍraṃ ca lalāṭamadhye /
paṃcākṣaraṃ ye hi japaṃti maṃtraṃ pūjyā bhavadbhiḥ khalu te hi sādhavaḥ
yasyāṇge nāsti rudrā kṣastripuṇḍraṃ bhālapaṭṭake /
mukhe paṃcākṣaraṃ nāsti tamānaya yamālayam
jñātvā jñātvā tatprabhāvaṃ bhasmarudrā kṣadhāriṇaḥ /
te pūjyāḥ sarvadāsmākaṃ no netavyāḥ kadācana
evamājñāpayāmāsa kālopi nijakiṇkarān /
tatheti mattvā te sarve tūṣṇīmāsansuvismitāḥ
ata eva mahādevi rudrā kṣotyaghanāśanaḥ /
taddharo matpriyaḥ śuddho'tyaghavānapi pārvati
haste bāhau tathā mūrdhni rudrā kṣaṃ dhārayettu yaḥ /
avadhyaḥ sarvabhūtānāṃ rudra rūpī caredbhuvi
surāsurāṇāṃ sarveṣāṃ vaṃdanīyaḥ sadā sa vai /
pūjanīyo hi dṛṣṭasya pāpahā ca yathā śivaḥ
dhyānajñānāvamuktopi rudrā kṣaṃ dhārayettu yaḥ /
sarvapāpavinirmuktaḥ sa yāti paramāṃ gatim
rudrā kṣeṇa japanmantraṃ puṇyaṃ koṭiguṇaṃ bhavet /
daśakoṭiguṇaṃ puṇyaṃ dhāraṇāllabhate naraḥ
yāvatkālaṃ hi jīvasya śarīrastho bhavetsa vai /
tāvatkālaṃ svalpamṛtyurna taṃ devi vibādhate
tripuṃḍreṇa ca saṃyuktaṃ rudrā kṣāvilasāṃgakam /
mṛtyuṃjayaṃ japaṃtaṃ ca dṛṣṭvā rudra phalaṃ labhet
paṃcadevapriyaścaiva sarvadevapriyastathā /
sarvamantrāñjapedbhakto rudrā kṣamālayā priye
viṣṇvādidevabhaktāśca dhārayeyurna saṃśayaḥ /
rudra bhakto viśeṣeṇa rudrā kṣāndhārayetsadā
rudrā kṣā vividhāḥ proktāsteṣāṃ bhedānvadāmyaham /
śṛṇu pārvati sadbhaktyā bhuktimuktiphalapradān
ekavaktraḥ śivaḥ sākṣādbhuktimuktiphalapradaḥ /
tasya darśanamātreṇa brahmahatyā vyapohati
yatra saṃpūjitastatra lakṣmīrdūratarā na hi /
naśyaṃtyupadra vāḥ sarve sarvakāmā bhavaṃti hi
dvivaktro devadeveśassarvakāmaphalapradaḥ /
viśeṣataḥ sa rudrā kṣo govadhaṃ nāśayeddrutam
trivaktro yo hi rudrā kṣaḥ sākṣātsādhanadassadā /
tatprabhāvādbhaveyurvai vidyāḥ sarvāḥ pratiṣṭhitāḥ
caturvaktraḥ svayaṃ brahmā narahatyāṃ vyapohati /
darśanātsparśanātsadyaścaturvargaphalapradaḥ
paṃcavaktraḥ svayaṃ rudra ḥ! kālāgnirnāmataḥ prabhuḥ /
sarvamuktipradaścaiva sarvakāmaphalapradaḥ
agamyāgamanaṃ pāpamabhakṣyasya ca bhakṣaṇam /
ityādisarvapāpāni paṃcavaktro vyapohati
ṣaḍvaktraḥ kārtikeyastudhāraṇāddakṣiṇe bhuje /
brahmahatyādikaiḥ pāpairmucyate nātra saṃśayaḥ
saptavaktro maheśāni hyanaṃgo nāma nāmataḥ /
dhāraṇāttasya deveśidaridro pīśvaro bhavet
rudrā kṣaścāṣṭavaktraśca vasumūrtiśca bhairavaḥ /
dhāraṇāttasya pūrṇāyurmṛto bhavati śūlabhṛt
bhairavo navavaktraśca kapilaśca muniḥ smṛtaḥ /
durgā vāta dadhiṣṭhātrī navarūpā maheśvarī
taṃ dhārayedvāmahaste rudrā kṣaṃ bhaktitatparaḥ /
sarveśvaro bhavennūnaṃ mama tulyo na saṃśayaḥ
daśavaktro maheśāni svayaṃ devo janārdanaḥ /
dhāraṇāttasya deveśi sarvānkāmānavāpnuyāt
ekādaśamukho yastu rudrā kṣaḥ parameśvari /
sa rudro dhāraṇāttasya sarvatra vijayī bhavet
dvādaśāsyaṃ tu rudrā kṣaṃ dhārayetkeśadeśake /
ādityāścaiva te sarvedvādaśaiva sthitāstathā
trayodaśamukho viśvedevastaddhāraṇānnaraḥ /
sarvānkāmānavāpnoti saubhāgyaṃ maṃgalaṃlabhet
caturdaśamukho yo hi rudrā kṣaḥ paramaḥ śivaḥ /
dhārayenmūrdhni taṃ bhaktyā sarvapāpaṃ praṇaśyati
iti rudrā kṣabhedā hi proktā vai mukhabhedataḥ /
tattanmaṃtrāñchṛṇu prītyā kramācchailleśvarātmaje
ॐ hrīṃ namaḥ १ ॐ namaḥ २ ॐ klīṃ namaḥ ३ ॐ hrīṃ namaḥ ४ ॐ hrīṃ namaḥ ५ ॐ hrīṃ huṃ namaḥ ६ ॐ huṃnamaḥ ७ ॐ huṃ namaḥ ८ ॐ hrīṃ huṃ namaḥ ९ ॐ hrīṃ namaḥ namaḥ १० ॐ hrīṃ huṃ namaḥ ११ ॐ krauṃ kṣauṃ rauṃ namaḥ १२ ॐ hrīṃ namaḥ १३ ॐ nama
bhaktiśraddhā yutaścaiva sarvakāmārthasiddhaye /
rudrā kṣāndhārayenmaṃtrairdevanālasya varjitaḥ
vinā maṃtreṇa ho dhatte rudrā kṣaṃ bhuvi mānavaḥ /
sa yāti narakaṃ ghoraṃ yāvadindrā ścaturdaśa
rudrā kṣamālinaṃ dṛṣṭvā bhūtapretapiśācakāḥ /
ḍākinīśākinī caiva ye cānye dro hakārakāḥ
kṛtrimaṃ caiva yatkiṃcidabhicārādikaṃ ca yat /
tatsarvaṃ dūrato yāti dṛṣṭvā śaṃkitavigraham
rudrā kṣamālinaṃ dṛṣṭvā śivo viṣṇuḥ prasīdati /
devīgaṇapatissūryaḥ surāścānyepi pārvati
evaṃ jñātvā tu māhātmyaṃ rudrā kṣasya maheśvari /
samyagdhāryāssamaṃtrāśca bhaktyādharmavivṛddhaye
ityuktaṃ girijāgre hi śivena paramātmanā /
bhasmarūdrā kṣamāhātmyaṃ bhuktimuktiphalapradam
śivasyātipriyau jñeyau bhasmarudrā kṣadhāriṇau /
taddhāraṇaprabhāvaddhi bhuktirmuktirna saṃśayaḥ
bhasmarudrā kṣadhārī yaḥ śivabhaktassa ucyate /
paṃcākṣarajapāsaktaḥ paripūrṇaśca sanmukhe
vinā bhasmatripuṃḍreṇa vinā rudrā kṣamālayā /
pūjitopi mahādevo nābhīṣṭaphaladāyakaḥ
tatsarvaṃ ca samākhyātaṃ yatpṛṣṭaṃ hi munīśvara /
bhasmarudrā kṣamāhātmyaṃ sarvakāmasamṛddhidam
etadyaḥ śṛṇuyānnityaṃ māhātmyaparamaṃ śubham /
rudrā kṣabhasmanorbhaktyāsarvānkāmānavāpnuyāt
iha sarvasukhaṃ bhuktvā putrapautrādisaṃyutaḥ /
labhetparatra sanmokṣaṃ śivasyātipriyo bhavet
vidyeśvarasaṃhiteyaṃ kathitā vo munīśvarāḥ /
sarvasiddhipradā nityaṃ muktidā śivaśāsanāt
iti śrīśivamahāpurāṇe prathamāyāṃ vidyeśvarasaṃhitāyāṃ sādhyasādhanakhaṇḍe rudrā kṣamahātmyavarṇanonāma pañcaviṃśo'dhyāyaḥ
iti śrīśivamahāpurāṇe prathamā vidyeśvarasaṃhitā samāptā/
Original text: śivapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0