Shiva Purana · Chapter 1.12

sūta uvāca /
śṛṇudhvamṛṣayaḥ prājñāḥ śivakṣetraṃ vimuktidam /
tadāgamāṃstato vakṣye lokarakṣārthameva hi

paṃcāśatkoṭivistīrṇā saśailavanakānanā /
śivājñayā hi pṛthivī lokaṃ dhṛtvā ca tiṣṭhati

tatra tatra śivakṣetraṃ tatra tatra nivāsinām /
mo-kṣārthaṃ kṛpayā devaḥ kṣetraṃ kalpitavānprabhuḥ

parigrahādṛṣīṇāṃ ca devānāṃ parigrahāt /
svayaṃbhūtānyathānyāni lokarakṣārthameva hi

tīrthe kṣetre sadākāryaṃ snānadānajapādikam /
anyathā rogadāridra ymūkatvādyāpnuyānnaraḥ

athāsminbhārate varṣe prāpnoti maraṇaṃ naraḥ /
svayaṃbhūsthānavāsena punarmānuṣyamāpnuyāt

kṣetre pāpasya karaṇaṃ dṛḍhaṃ bhavati bhūsurāḥ /
puṇyakṣetre nivāse hi pāpamaṇvapi nācaret

yena kenāpyupāyena puṇyakṣetre vasennaraḥ /
siṃdhoḥ śatanadītīre saṃti kṣetrāṇyanekaśaḥ

sarasvatī nadī puṇyā proktā ṣaṣṭimukhā tathā /
tattattīre vasetprājñaḥ kramādbrahmapadaṃ labhet

himavadgirijā gaṃgā puṇyā śatamukhā nadī /
tattīre caiva kāśyādipuṇyakṣetrāṇyanekaśaḥ

tatra tīraṃ praśastaṃ hi mṛge mṛgabṛhaspatau /
śoṇabhadro daśamukhaḥ puṇyobhīṣṭaphalapradaḥ

tatra snānopavāsena padaṃ vaināyakaṃ labhet /
caturvīṃśamukhā puṇyā narmadā ca mahānadī

tasyāṃ snānena vāsena padaṃ vaiṣṇavamāpnuyāt /
tamasā dvādaśamukhā revā daśamukhā nadī

godāvarī mahāpuṇyā brahmagovadhanāśinī /
ekaviṃśamukhā proktā rudra lokapradāyinī

kṛṣṇaveṇī puṇyanadī sarvapāpakṣayāvahā /
sāṣṭādaśamukhāproktā viṣṇulokapradāyinī

tuṃgabhadrā daśamukhā brahmalokapradāyinī /
suvarṇamukharī puṇyā proktā navamukhā tathā

tatraiva suprajāyaṃte brahmalokacyutāstathā /
sarasvatī ca paṃpā ca kanyāśvetanadī śubhā

etāsāṃ tīravāsena iṃdra lokamavāpnuyāt /
sahyādri jā mahāpuṇyā kāverīti mahānadī

saptaviṃśamukhā proktā sarvābhīṣṭaṃ pradāyinī /
tattīrāḥ svargadāścaiva brahmaviṣṇupadapradāḥ

śivalokapradā śaivāstathā'bhīṣṭaphalapradāḥ /
naimiṣe badare snāyānmeṣage ca gurau ravau

brahmalokapradaṃ vidyāttataḥ pūjādikaṃ tathā /
siṃdhunadyāṃ tathā snānaṃ siṃhe karkaṭage ravau

kedārodakapānaṃ ca snānaṃ ca jñānadaṃ viduḥ /
godāvaryāṃ siṃhamāse snāyātsiṃhabṛhaspatau

śivalokapradamiti śivenoktaṃ tathā purā /
yamunāśoṇayoḥ snāyādgurau kanyāgate ravau

dharmaloke daṃtiloke mahābhogapradaṃ viduḥ /
kāveryāṃ ca tathāsnāyāttulāge tu ravau gurau

viṣṇorvacanamāhātmyātsarvābhīṣṭapradaṃ viduḥ /
vṛścike māsi saṃprāpte tathārke guruvṛścike

narmadāyāṃ nadīsnānādviṣṇulokamavāpnuyāt /
suvarṇamukharīsnānaṃ cāpage ca gurau ravau

śivalokapradamiti brāhmaṇo vacanaṃ yathā /
mṛgamāsi tathā snāyājjāhnavyāṃ mṛgage gurau

śivalokapradamiti brahmaṇo vacanaṃ yathā /
brahmaviṣṇvoḥ pade bhuktvā tadaṃte jñānamāpnuyāt

gaṃgāyāṃ māghamāse tu tathākuṃbhagate ravau /
śrāddhaṃ vā piṃḍadānaṃ vā tilodakamathāpivā

vaṃśadvayapitṛ-ṇāṃ ca kulakoṭyuddharaṃ viduḥ /
kṛṣṇaveṇyāṃ praśaṃsaṃti mīnage ca gurau ravau

tattattīrthe ca tanmāsi snānamiṃdra padapradam /
gaṃgāṃ vā sahyajāṃ vāpi samāśritya vasedbudhaḥ

tatkālakṛtapāpasya kṣayo bhavati niścitam /
rudra lokapradānyeva saṃti kṣetrāṇyanekaśaḥ

tāmraparṇī vegavatī brahmalokaphalaprade /
tayostīre hi saṃtyeva kṣetrāṇi svargadāni ca

saṃti kṣetrāṇi tanmadhye puṇyadāni ca bhūriśaḥ /
tatra tatra vasanprājñastādṛśaṃ ca phalaṃ labhet

sadācāreṇa sadvṛttyā sadā bhāvanayāpi ca /
vaseddayāluḥ prājño vai nānyathā tatphalaṃ labhet

puṇyakṣetre kṛtaṃ puṇyaṃ bahudhā ṛddhimṛcchati /
puṇyakṣetre kṛtaṃ pāpaṃ mahadaṇvapi jāyate

tatkālaṃ jīvanārthaścetpuṇyena kṣayameṣyati /
puṇyamaiśvaryadaṃ prāhuḥ kāyikaṃ vācikaṃ tathā

mānasaṃ ca tathā pāpaṃ tādṛśaṃ nāśayeddvijāḥ /
mānasaṃ vajralepaṃ tu kalpakalpānugaṃ tathā

dhyānādeva hi tannaśyennānyathā nāśamṛcchati /
vācikaṃ japajālena kāyikaṃ kāyaśoṣaṇāt

dānāddhanakṛtaṃ naśyennā'nyathākalpakoṭibhiḥ /
kvacitpāpena puṇyaṃ ca vṛddhipūrveṇa naśyati

bījāṃśaścaiva vṛddhyaṃśo bhogāṃśaḥ puṇyapāpayoḥ /
jñānanāśyo hi bījāṃśo vṛddhiruktaprakārataḥ

bhogāṃśo bhoganāśyastu nānyathā puṇyakoṭibhiḥ /
bījaprarohe naṣṭe tu śeṣo bhogāya kalpate

devānāṃ pūjayā caiva brahmaṇānāṃ ca dānataḥ /
tapodhikyācca kālena bhogaḥ sahyo bhavennṛṇām /
tasmātpāpamakṛtvaiva vastavyaṃ sukhamicchatā

iti śrīśivamahāpurāṇe vidyeśvarasaṃhitāyāṃ dvādaśo'dhyāyaḥ