Shiva Gita · Chapter 6
śrīrāma uvāca /
bhagavannatra me citraṃ mahadetatprajāyate /
śuddhasphaṭikasaṃkāśastrinetraścandraśekharaḥ
mūrtastvaṃ tu paricchinnākṛtiḥ puruṣarūpadhṛk /
ambayā sahito'traiva ramase pramathaiḥ saha
tvaṃ kathaṃ pañcabhūtādi jagadetaccarācaram /
tadbrūhi girijākānta yadi te'nugraho mayi
śrībhagavānuvāca /
śṛṇu rāma mahābhāga durjñeyamamarairapi /
tatpravakṣyāmi yatnena brahmacaryeṇa suvrata /
pāraṃ yāsyasyanāyāsādyena saṃsaranīradheḥ
dṛśyante pañcabhūtāni ye ca lokāścaturdaśa //
samudrāḥ parvatā devā rākṣasā ṛṣayastathā
dṛśyante yāni cānyāni sthāvarāṇi carāṇi ca /
gandharvāḥ pramathā nāgāḥ sarve te madvibhūtayaḥ
purā brahmādayo devā draṣṭukāmā mamākṛtim /
mandaraṃ prayayuḥ sarve mama priyataraṃ girim
stutvā prāñjalayo devā māṃ tathā purataḥ sthitāḥ //
tāndṛṣṭvātha mayā devaॉllīlākulitacetasaḥ //
teṣāmapahṛtaṃ jñānaṃ brahmādīnāṃ divaukasām
āsaṃste'sakṛdajñānā māmāhuḥ ko bhavāniti /
athābruvamahaṃ devānahameva purātanaḥ
āsaṃ prathamamevāhaṃ vartāmi ca sureśvarāḥ /
bhaviṣyāmi ca loke'sminmatto nānyo'sti kaścana
vyatiriktaṃ ca matto'sti nānyatkiṃcitsureśvarāḥ /
nityo'nityo'hamanagho brahmaṇāṃ brahmaṇaspatiḥ
dakṣiṇāñca udañco'haṃ prāñcaḥ pratyañca eva ca /
adhaścordhvaṃ ca vidiśo diśaścāhaṃ sureśvarāḥ
sāvitrī cāpi gāyatrī strī pumānapumānapi /
triṣṭup jagatyanuṣṭup ca paṅkiśchandastrayīmayaḥ
satyo'haṃ sarvataḥ śāntastretāgnirgauravaṃ guruḥ /
gauravaṃ gahvaraṃ cāhaṃ dyaurahaṃ jagatāṃ prabhuḥ
jyeṣṭhaḥ sarvasuraśreṣṭho varṣiṣṭho'hamapāṃpatiḥ //
āryo'haṃ bhagavānīśastejo'haṃ cādirapyaham
ṛgvedo'haṃ yajurvedaḥ sāmavedo'hamātmabhūḥ /
atharvaṇaśca mantro'haṃ tathā cāṅgiraso varaḥ
itihāsapurāṇāni kalpo'haṃ kalpavānaham /
nārāśaṃsī ca gāthāhaṃ vidyopaniṣado'smyaham
ślokāḥ sūtrāṇi caivāhamanuvyākhyānameva ca //
vyākhyānāni tathā vidyā iṣṭaṃ hutamathāhutiḥ
dattādattamayaṃ lokaḥ paraloko'hamakṣaraḥ /
kṣaraḥ savāṇi bhūtāni dāntiḥ śāntarahaṃ khagaḥ
guhyo'haṃ sarvavedeṣu āraṇyo'hamajo'pyaham //
puṣkaraṃ ca pavitraṃ ca madhyaṃ cāhamataḥparam /
bahiścāhaṃ tathā cāntaḥ purastādahamavyayaḥ
jyotiścāhaṃ tamaścāhaṃ tanmātrāṇīndriyāṇyaham /
buddhiścāhamahaṃkāro viṣayāṇyahameva hi
brahmā viṣṇurmaheśo'hamumā skando vināyakaḥ /
indro'gniśca yamaścāhaṃ nirṛtirvaruṇo'nilaḥ
kubero'haṃ tatheśāno bhūrbhuvaḥsvarmaharjanaḥ //
tapaḥ satyaṃ ca pṛthivī cāpastejo'nilo'pyaham
ākāśo'haṃ raviḥ somo nakṣatrāṇi gṛhāṇyaham /
prāṇaḥ kālastathā mṛtyuramṛtaṃ bhūtamapyaham
bhavyaṃ bhaviṣyatkṛtsnaṃ ca viśvaṃ sarvātmako'pyaham /
omādau ca tathā madhye bhūrbhuvaḥ svastathaiva ca /
tato'haṃ viśvarūpo'smi śīrṣaṃ ca japatāṃ sadā
aśitaṃ pāyitaṃ cāhaṃ kṛtaṃ cākṛtamapyaham //
paraṃ caivāparaṃ cāhamahaṃ sūryaḥ parāyaṇaḥ
ahaṃ jagaddhitaṃ divyamakṣaraṃ sūkṣmamapyaham //
prājāpatyaṃ pavitraṃ ca saumyamagrāhyamagriyam
ahamevopasaṃhartā mahāgrāsaujasāṃ nidhiḥ /
hṛdaye devatātvena prāṇatvena pratiṣṭhitaḥ
śiraścottarato yasya pādau dakṣiṇatastathā /
yasya sarvo'ntaraḥ sākṣādoṃkāro'haṃ trimātrakaḥ
ūrdhvamunnāmaye yasmādadhaścāpanayāmyatha/
tasmādoṃkāra evāhameko nityaḥ sanātanaḥ
ṛco yajūṃṣi sāmāni yo brahmā yajñakarmaṇi /
praṇāmaye brāhmaṇebhyastenāhaṃ praṇavo mataḥ
sneho yathā māṃsakhaṇḍaṃ vyāpnoti vyāpayatyapi /
sarvalokānahaṃ tadvatsarvavyāpī tato'smyaham
brahmā hariśca bhagavānādyantaṃ nopalabdhavān /
tato'nye ca surā yasmādananto'hamitīritaḥ
garbhajanmajarāmṛtyusaṃsārabhayasāgarāt/
tārayāmi yato bhaktaṃ tasmāttāro'hamīritaḥ
caturvidheṣu deheṣu jīvatvena vasāmyaham /
sūkṣmo bhūtvātha hṛddeśe yattatsūkṣmaḥ prakīrtitaḥ
mahātamasi magnebhyo bhaktebhyo yatprakāśaye /
vidyudvadatulaṃ rūpaṃ tasmādvaidyuttamasmyaham
eka eva yato lokānvisṛjāmi sṛjāmi ca /
vivāsayāmi gṛhṇāmi tasmādeko'hamīśvaraḥ
na dvitīyo yatastasthe turīyaṃ brahma yatsvayam //
bhūtānyātmani saṃhṛtya caiko rudro vasāmyaham
sarvalokānyadīśe'hamīśinībhiśca śaktibhiḥ /
īśānamasya jagataḥ svadṛśaṃ cakṣurīśvaram
īśānamindra tasthuṣaḥ sarveṣāmapi sarvadā /
īśānaḥ sarvavidyānāṃ yadīśānastadasmyaham
sarvānbhāvānnirīkṣe'hamātmajñānaṃ nirīkṣaye /
yogaṃ ca samaye yasmādbhagavānmahato mataḥ
ajasraṃ yacca gṛhṇāmi visṛjāmi sṛjāmi ca /
sarvāṃllokānvāsayāmi tenāhaṃ vai maheśvaraḥ
mahatsvātmajñānayogairaiśvaryaistu mahīyate /
sarvānbhāvānmahādevaḥ sṛjatyavati so'smyaham
eṣo'smi devaḥ pradiśo'pi sarvāḥ
pūrvo hi jāto'smyahameva garbhe/
ahaṃ hi jātaśca janiṣyamāṇaḥ
pratyagjanāstiṣṭhati sarvatomukhaḥ
viśvataścakṣuruta viśvatomukho
viśvatobāhuruta viśvataspāt /
saṃbāhubhyāṃ dhamati saṃpatatrai-
rdyāvābhūmī janayandeva ekaḥ
vālāgramātraṃ hṛdayasya madhye
viśvedevaṃ jātavedaṃ vareṇyam //
māmātmasthaṃ ye'nupaśayanti dhīrā-
steṣāṃ śāntiḥ śāśvatī netareṣām
ahaṃ yonimadhitiṣṭhāmi caiko
mayedaṃ pūrṇaṃ pañcavidhaṃ ca sarvam //
māmīśānaṃ puruṣaṃ devamitthaṃ
vicāryamāṇaṃ śāntimatyantameti
prāṇeṣvantarmanaso liṅgamāhu-
ryasminnaśanāyā ca tṛṣṇā kṣamā ca /
tṛṣṇāṃ chittvā hetujālasya mūlaṃ
buddhyā cittaṃ sthāpayitvā mayīha /
evaṃ māṃ ye dhyāyamānā bhajante
teṣāṃ śāntiḥ śāśvatī netareṣām
yato vāco nivartante aprāpya manasā saha /
ānandaṃ brahma māṃ jñātvā na bibheti kutaścana
śrutveti devā madvākyaṃ kaivalyajñānamuttamam //
japanto mama nāmāni mama dhyānaparāyaṇāḥ
sarve te svasvadehānte matsāyujyaṃ gatāḥ purā /
tato ye paridṛśyante padārthā madvibhūtayaḥ //.५१ //
mayyeva sakalaṃ jātaṃ mayi sarvaṃ pratiṣṭhitam /
mayi sarvaṃ layaṃ yāti tadbrahmādvayamasmyaham
aṇoraṇīyānahameva tadvanmahānahaṃ viśvamahaṃ viśuddhaḥ /
purātano'haṃ puruṣo'hamīśo hiraṇmayoyaṃ śivarūpamasmi
apāṇipādo'hamacintvaśaktiḥ
paśyāmyacakṣuḥ sa śṛṇomyakarṇaḥ /
ahaṃ vijānāmi viviktarūpo
na cāsti vettā mama citsadāham
vedairaśeṣairahameva vedyo
vedāntakṛdvedavideva cāham /
na puṇyapāpe mayi nāsti nāśo
na janmadehendriyabuddhayaśca
na bhūmirāpo na ca vahnirasti
na cānilo me'sti na me nabhaśca /
evaṃ viditvā paramātmarūpaṃ
guhāśayaṃ niṣkalamadvitīyam/
samastasākṣiṃ sadasadvihīnaṃ
prayāti śuddhaṃ paramātmarūpam
evaṃ māṃ tattvato vetti yastu rāma mahāmate /
sa eva nānyo lokeṣu kaivalyaphalamaśrute
Original text: śivagītā · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0