Shatapatha Brahmana · Chapter 8.5.1

८.५.१ atha asapatneṣṭakopadhānam
pañcamīṃ citimupadadhāti / etadvai devāścaturthīṃ citiṃ citvā samārohanyadūrdhvamantarikṣādarvācīnaṃ divastadeva tatsaṃskṛtya samārohan -

te'bruvan / cetayadhvamiti citimicchateti vāva tadabruvannita ūrdhvamicchateti te cetayamānā divameva virājaṃ pañcamīṃ citimapaśyaṃstebhya eṣa loko'cchadayat -

te'kāmayanta / asapatnamimaṃ lokamanupabādhaṃ kurvīmahīti te'bruvannupa tajjānīta yathemaṃ lokamasapatnamanupabādhaṃ karavāmahā iti te'bruvaṃścetayadhvamiti citimicchateti vāva tadabruvaṃstadicchata yathemaṃ lokamasapatnamanupabādhaṃ karavāmahā iti -

te cetayamānāḥ / etā iṣṭakā apaśyannasapatnāstā upādadhata tābhiretaṃ lokamasapatnamanupabādhamakurvata tadyadetābhirimaṃ lokamasapatnamanupabādhamakurvata tasmādetā asapatnāstathevaitadyajamāno yadetā upadadhātyetamevaitallokamasapatnamanupabādhaṃ kurute sarvata upadadhāti sarvata evaitadetaṃ lokamasapatnamanupabādhaṃ kurute parārdha upadadhāti sarvamevaitadetaṃ lokamasapatnamanupabādhaṃ kurute -

atha virāja upadadhāti / eṣā vai sā virāḍyāṃ taddevā virājaṃ pañcamīṃ citimapaśyaṃstā daśadaśopadadhāti daśākṣarā virāḍvirāḍeṣā citiḥ sarvata upadadhāti yo vā ekasyāṃ diśi virājati na vai sa virājati yo vāva sarvāsu dikṣu virājati sa eva virājati -

yadvevaitā asapatnā upadadhāti / etadvai prajāpatimetasminnātmanaḥ pratihite sarvataḥ pāpmopāyatata sa etā iṣṭakā apaśyadasapatnāstā upādhatta tābhistampāpmānamapāhata pāpmā vai sapatnastadyadetābhiḥ pāpmānaṃ sapatnamapāhata tasmādetā asapatnāḥ -

tadvā etatkriyate / yaddevā akurvannidaṃ nvimaṃ sa pāpmā nopayatate yattvetatkaroti yaddevā akurvaṃstatkaravāṇītyatho ya eva pāpmā yaḥ sapatnastametābhirapahate tadyadetābhiḥ pāpmānaṃ sapatnamapahate tasmādetā asapatnāḥ sarvata upadadhāti sarvata evaitatpāpmānaṃ sapatnamapahate parārdha upadadhāti sarvasmādevaitadātmanaḥ pāpmānaṃ sapatnamapahate -

sa purastādupadadhāti / agne jātānpraṇudā naḥ sapatnāniti yathaiva yajustathā bandhuratha paścātsahasā jātānpraṇudā naḥ sapatnāniti yathaiva yajustathā bandhuḥ -

sā yā purastādagniḥ sā / yā paścādagniḥ sāgninaivatatpurastātpāpmānamapāhatāgninā paścāttathaivaitadyajamāno'gninaiva purastātpāpmānamapahate'gninā paścāt -

atha dakṣiṇataḥ / ṣoḍaśī stoma ojo draviṇamityekādaśākṣarā vai triṣṭuptraiṣṭubhamantarikṣaṃ catasro diśa eṣa eva vajraḥ pañcadaśastasyāsāvevādityaḥ ṣoḍaśī vajrasya bhartā sa etena pañcadaśena vajreṇaitayā triṣṭubhā dakṣiṇataḥ pāpmānamapāhata tathaivaitadyajamāna etena pañcadaśena vajreṇaitayā triṣṭubhā dakṣiṇataḥ pāpmānamapahate -

athottarataḥ / catuścatvāriṃśa stomo varco draviṇamiti catuścatvāriṃśadakṣarā vai triṣṭuptraiṣṭubho vajraḥ sa etena catuścatvāriṃśena vajreṇaitayā triṣṭubhottarataḥ pāpmānamapāhata tathaivaitadyajamāna etena catuścatvāriṃśena vajreṇaitayā triṣṭubhottarataḥ pāpmānamapahate -

atha madhye / agneḥ purīṣamasīti brahma vai caturthī citiragniru vai brahma tasyā etatpurīṣamiva yatpañcamyapso nāmeti tasyokto bandhuḥ -

tāṃ prācīṃ tiraścīmupadadhāti / etaddhaitayā prajāpatiḥ pāpmano mūlamavṛścattathaivainayāyametatpāpmano mūlaṃ vṛścati dakṣiṇato dakṣiṇata'udyāmo hi vajro'ntareṇa dakṣiṇāṃ diśyāmudyāmāya ha tamavakāśaṃ karoti -

sā yā purastātprāṇaḥ sā / yā paścādapānaḥ sā prāṇenaivatatpurastātpāpmānamapāhatāpānena paścāttathaivaitadyajamānaḥ prāṇenaiva purastātpāpmānamapahate'pānena paścāt -

atha ye abhitaḥ / tau bāhū sa yo'syābhitaḥ pāpmāsīdbāhubhyāṃ tamapāhata tathaivaitadyajamāno yo'syābhitaḥ pāpmā bhavati bāhubhyāmeva tamapahate -

annaṃ purīṣavatī / sa yo'syopariṣṭātpāpmāsīdannena tamapāhata tathaivaitadyajamāno yo'syopariṣṭātpāpmā bhavatyannenaiva tamapahate -

sa yaddha vā evaṃvitprāṇiti / yo'sya purastātpāpmā bhavati taṃ tenāpahate'tha yadapāniti tena taṃ yaḥ paścādatha yadbāhubhyāṃ karma kurute tena taṃ yo'bhito'tha yadannamatti tena taṃ ya upariṣṭātsarvadā ha vā evaṃvitpāpmānamapahate'pi svapaṃstasmādevaṃ viduṣaḥ pāpaṃ na kīrtayennedasya pāpmā'sānīti -