Shatapatha Brahmana · Chapter 8.3.3

atha cchandasyā upadadhāti / paśavo vai chandāṃsyantarikṣaṃ madhyamā citirantarikṣe tatpaśuṃ dadhāti tasmādantarikṣāyatanāḥ paśavaḥ -

yadveva cchandasyā upadadhāti / paśavo vai chandāṃsyannaṃ paśavo madhyaṃ madhyamā citirmadhyatastadannaṃ dadhāti -

tā dvādaśa dvādaśopadadhāti / dvādaśākṣarā vai jagatī paśavo jagatyantarikṣaṃ madhyamā citirantarikṣe tatpaśūndadhāti tasmādantarikṣāyatanāḥ paśavaḥ -

yadveva dvādaśa dvādaśa / dvādaśākṣarā vai jagatī paśavo vai jagatyannaṃ paśavo madhyaṃ madhyamā citirmadhyatastadannaṃ dadhāti tā anantarhitāḥ prāṇabhṛdbhya upadadhātyanantarhitaṃ tatprāṇebhyo'nnaṃ dadhātyuttarā uttaraṃ tatprāṇebhyo'nnaṃ dadhāti -

mā cchanda iti / ayaṃ vai loko mā'yaṃ hi loko mita iva pramā cchanda ityantarikṣaloko vai pramā'ntarikṣaloko hyasmāllokātpramita iva pratimā cchanda ityasau vai lokaḥ pratimaiṣa hyantarikṣaloke pratimita ivāsrīvayaśchanda ityannamasrīvayastadyadeṣu lokeṣvannaṃ tadasrīvayo'tho yadebhyo lokebhyo'nnaṃ sravati tadasrīvayo'thāto niruktānyeva chandāṃsyupadadhāti -

paṅktiśchandaḥ / uṣṇikchando bṛhatī cchando'nuṣṭupchando virāṭchando gāyatrī cchandastriṣṭupchando jagatī cchanda ityetāni niruktāni virāḍaṣṭamāni cchandāṃsyupadadhāti pṛthivī cchando'ntarikṣaṃ cchanda iti yānyetaddevatyāni cchandāṃsi tānyevaitadupadadhātyagnirdevatā vāto devatetyetā vai devatāśchandāṃsi tānyevaitadupadadhāti -

sa vai niruktāni cāniruktāni copadadhāti / sa yatsarvāṇi niruktānyupādhāsyadantavaddhānnamabhaviṣyadakṣeṣyata hātha yatsarvāṇyaniruktāni paro'kṣaṃ hānnamabhaviṣyanna hainadadrakṣyaṃścana niruktāni cāniruktāni copadadhāti tasmānniruktamannamadyamānaṃ na kṣīyate -

tāni vā etāni / trīṇi dvādaśānyupadadhāti tatṣaṭtriṃśatṣaṭtriṃśadakṣarā bṛhatyeṣā
vai sā bṛhatī yāṃ taddevā antarikṣaṃ bṛhatīṃ tṛtīyāṃ citimapaśyaṃstasyā etasyai devā
uttamāḥ -

yadvevaitā iṣṭakā upadadhāti / prajāpatervisrastātsarvāṇi bhūtāni sarvā diśo'nu vyudakrāman -

sa yaḥ sa prajāpatirvyasraṃsata / ayameva sa yo'yamagniścīyate'tha yānyasmāttāni bhūtāni vyudakrāmannetāstā iṣṭakāstadyadetā upadadhāti yānyevāsmāttāni bhūtāni vyudakrāmaṃstānyasminnetatpratidadhāti -

tadyā daśa prathamā upadadhāti / sa candramāstā daśa bhavanti daśākṣarā virāḍannaṃ virāḍannamu candramā atha yā uttarāḥ ṣaṭtriṃśadardhamāsāśca te māsāśca caturviṃśatirardhamāsā dvādaśa māsāścandramā vai saṃvatsaraḥ sarvāṇi bhūtāni -

taṃ yatra devāḥ samaskurvan / tadasminnetāni sarvāṇi bhūtāni madhyato'dadhustathaivāsminnayametaddadhāti tā anantarhitā ṛtavyābhya upadadhātyṛtuṣu tatsarvāṇi bhūtāni pratiṣṭhāpayati -