Shatapatha Brahmana · Chapter 8.3.2

८.३.२ viśvajyotiriṣṭakopadhānam
atha viśvajyotiṣamupadadhāti / vāyurvai madhyamā viśvajyotirvāyurhyevāntarikṣaloke viśvaṃ jyotirvāyumevaitadupadadhāti tāmanantarhitāṃ diśyābhya upadadhāti dikṣu tadvāyuṃ dadhāti tasmātsarvāsu dikṣu vāyuḥ -

yadveva viśvajyotiṣamupadadhāti / prajā vai viśvajyotiḥ prajā hyeva viśvaṃ jyotiḥ
prajananamevaitadupadadhāti tāmanantarhitāṃ diśyābhyā upadadhāti dikṣu tatprajā dadhāti tasmātsarvāsu dikṣu prajāḥ -

viśvakarmā tvā sādayatviti / viśvakarmā hyetāṃ tṛtīyāṃ citimapaśyadantarikṣasya pṛṣṭhe jyotiṣmatīmityantarikṣasya hyayaṃ pṛṣṭhe jyotiṣmānvāyuḥ -

viśvasmai prāṇāyāpānāya vyānāyeti prāṇo vai viśvajyotiḥ sarvasmā u vā etasmai
prāṇo viśvaṃ jyotiryaccheti sarvaṃ jyotiryacchetyetadvāyuṣṭe'dhipatiriti vāyumevāsyā adhipatiṃ karoti sādayitvā sūdadohasādhivadati tasyokto bandhuḥ -

caturṛtavyeṣṭakopadhānam
atha'rtavyā upadadhāti / ṛtava ete yadṛtavyā ṛtūnevaitadupadadhāti nabhaśca nabhasyaśca vārṣikāvṛtū iti nāmanī enayorete nāmabhyāmevaine etadupadadhāti dve iṣṭake bhavato dvau hi māsāvṛtuḥ sakṛtsādayatyekaṃ tadṛtuṃ karotyavakāsūpadadhātyavakābhiḥ pracchādayatyāpo vā avakā apastadetasminnṛtau dadhāti tasmādetasminnṛtau bhūyiṣṭhaṃ varṣati -

athottare / iṣaścorjaśca śāradāvṛtū iti nāmanī enayorete nāmabhyāmevaine etadupadadhāti dve iṣṭake bhavato dvau hi māsāvṛtuḥ sakṛtsādayatyekaṃ tadṛtuṃ karotyavakāsūpadadhātyāpo vā avakā apastadetasya'rtoḥ purastāddadhāti tasmādetasya'rtoḥ purastādvarṣati nopariṣṭātpracchādayati tasmānna tathevopariṣṭādvarṣati -

tadyadetā atropadadhāti/ saṃvatsara eṣo'gnirima u lokāḥ saṃvatsarastasyāntarikṣameva madhyamā citirantarikṣamasya varṣāśaradāvṛtū tadyadetā atropadadhāti yadevāsyaitā ātmanastadasminnetatpratidadhāti tasmādetā atropadadhāti -

yadvevaitā atropadadhāti / prajāpatireṣo'gniḥ saṃvatsara u prajāpatistasya madhyameva madhyamā citirmadhyamasya varṣāśaradāvṛtū tadyadetā atropadadhāti yadevāsyaitā ātmanastadasminnetatpratidadhāti tasmādetā atropadadhāti -

tā vā etāḥ / catasra ṛtavyā madhyamāyāṃ citā upadadhāti dvedve itarāsu citiṣu catuṣpādā vai paśavo'ntarikṣaṃ madhyamā citirantarikṣe tatpaśūndadhāti tasmādantarikṣāyatanāḥ paśavaḥ -

yadveva catasraḥ catuṣpādā vai paśavo'nnaṃ paśavo madhyaṃ madhyamā citirmadhyatastadannaṃ dadhāti -

yadveva catasraḥ / caturakṣaraṃ vā antarikṣaṃ dvyakṣarā itarāścitayastadyāvadantarikṣaṃ tāvattatkṛtvopadadhāti -

yadveva catasraḥ / paśureṣa yadagnirmadhyaṃ tatprati paśuṃ variṣṭhaṃ karoti tasmānmadhyaṃ prati paśurvariṣṭhaḥ -

tā vā etāḥ / catasra ṛtavyāstāsāṃ viśvajyotiḥ pañcamī pañca diśyāstaddaśa daśākṣarā virāḍannaṃ virāṇmadhyaṃ madhyamā citirmadhyatastadannaṃ dadhāti tā anantarhitāḥ svayamātṛṇṇāyā upadadhāti prāṇo vai svayamātṛṇṇā'nantarhitaṃ tatprāṇādannaṃ dadhātyuttarā uttaraṃ tatprāṇādannaṃ dadhāti -

atha prāṇabhṛta upadadhāti / prāṇā vai prāṇabhṛtaḥ prāṇānevaitadupadadhāti tā daśa bhavanti daśa vai prāṇāḥ pūrvārdha upadadhāti purastāddhīme prāṇā āyurme pāhi jyotirme yaccheti prāṇo vai jyotiḥ prāṇaṃ me yacchetyevaitadāha tā anantarhitā ṛtavyābhya upadadhāti prāṇo vai vāyurṛtuṣu tadvāyuṃ pratiṣṭhāpayati -