Shatapatha Brahmana · Chapter 8.1.2

atha paścāt / ayaṃ paścādviśvavyacā ityasau vā ādityo viśvavyacā yadā hyevaiṣa udetyathedaṃ sarvaṃ vyaco bhavati tadyattamāha paścāditi tasmādetaṃ pratyañcameva yantaṃ paśyanti cakṣurhādityo bhūtvā paścāttasthau tadeva tadrūpamupadadhāti -

tasya cakṣurvaiśvavyacasamiti / cakṣustasmādrūpādādityānniramimīta varṣāścākṣuṣya iti varṣā ṛtuṃ cakṣuṣo niramimīta jagatī vārṣīti jagatīṃ chando varṣābhya ṛtorniramimīta jagatyā ṛksamamiti jagatyai chandasa ṛksamaṃ sāma niramimīta'rksamācchukra ityṛksamātsāmnaḥ śukraṃ grahaṃ niramimīta śukrātsaptadaśa iti śukrādgrahātsaptadaśaṃ stomaṃ niramimīta saptadaśādvairūpamiti saptadaśātstomādvairūpaṃ pṛṣṭhaṃ niramimīta -

jamadagnirṛṣiriti / cakṣurvai jamadagnirṛṣiryadenena jagatpaśyatyatho manute tasmāccakṣurjamadagnirṛṣiḥ prajāpatigṛhītayā tvayeti prajāpatisṛṣṭayā tvayetyetaccakṣurgṛhṇāmi prajābhya iti cakṣuḥ paścātprāpādayata nānopadadhāti ye nānā kāmāścakṣuṣi tāṃstaddadhāti sakṛtsādayatyekaṃ taccakṣuḥ karotyatha yannānā sādayeccakṣurha vicchindyātsaiṣā trivṛdiṣṭakā tasyokto bandhuḥ -

athottarataḥ / idamuttarātsvariti diśo vā uttarāttadyattā āhottarādityuttarā hyasmātsarvasmāddiśo'tha yatsvarityāha svargo hi loko diśaḥ śrotraṃ ha diśo bhūtvottaratastasthau tadeva tadrūpamupadadhāti -

tasya śrotraṃ sauvamiti / śrotraṃ tasmādrūpāddigbhyo niramimīta śaracchrautrīti śaradamṛtuṃ śrotrānniramimītānuṣṭupśāradītyanuṣṭubhaṃ chandaḥ śarada ṛtorniramimītānuṣṭubha aiḍamityanuṣṭubhaśchandasa aiḍaṃ sāma niramimītaiḍānmanthītyaiḍātsāmno manthinaṃ grahaṃ niramimīta manthina ekaviṃśa iti manthino grahādekaviṃśaṃ stomaṃ niramimītaikaviṃśādvairājamityekaviṃśātstomādvairājaṃ pṛṣṭhaṃ niramimīta -

viśvāmitra ṛṣiriti / śrotraṃ vai viśvāmitra ṛṣiryadenena sarvataḥ śṛṇotyatho yadasmai sarvato mitraṃ bhavati tasmācchrotraṃ viśvāmitra ṛṣiḥ prajāpatigṛhītayā tvayeti prajāpatisṛṣṭayā tvayetyetacchrotraṃ gṛhṇāmi prajābhya iti śrotramuttarataḥ prāpādayata nānopadadhāti ye nānā kāmāḥ śrotre tāṃstaddadhāti sakṛtsādayatyekaṃ tacchrotraṃ karotyatha yannānā sādayecchrotraṃ ha vicchindyātsaiṣā trivṛdiṣṭakā tasyokto bandhuḥ -

atha madhye / iyamupari matiriti candramā vā upari tadyattamāhoparītyupari hi candramā atha yanmatirityāha vāgvai matirvācā hīdaṃ sarvaṃ manute vāggha candramā bhūtvopariṣṭāttasthau tadeva tadrūpamupadadhāti -

tasyai vāṅmātyeti / vācaṃ tasmādrūpāccandramaso niramimīta hemanto vācya iti hemantamṛtuṃ vāco niramimīta paṅktirhaimantīti paṅktiṃ cchando hemantādṛtorniramimīta paṅktyai nidhanavaditi paṅktyai chandaso nidhanavatsāma niramimīta nidhanavata āgrayaṇa iti nidhanavataḥ sāmna āgrayaṇaṃ grahaṃ niramimītāgrayaṇāttriṇavatrayastriṃśāvityāgrayaṇādgrahāttriṇavatrayastriṃśau stomau niramimīta triṇavatrayastriṃśābhyāṃ śākvararaivate iti triṇavatrayastriṃśābhyāṃ stomābhyāṃ śākvararaivate pṛṣṭhe niramimīta -

viśvakarma ṛṣiriti / vāgvai viśvakarma'rṣirvācā hīdaṃ sarvaṃ kṛtaṃ tasmādvāgviśvakarma'rṣiḥ prajāpatigṛhītayā tvayeti prajāpatisṛṣṭayā tvayetyetadvācaṃ gṛhṇāmi prajābhya iti vācamupariṣṭātprāpādayata nānopadadhāti ye nānā kāmā vāci tāṃstaddadhāti sakṛtsādayatyekāṃ tadvācaṃ karotyatha yannānā sādayedvācaṃ ha vicchindyātsaiṣā trivṛdiṣṭakā tasyokto bandhuḥ -

etadvai tadannam / yattatprāṇāśca prajāpatiścāsṛjantaitāvānvai sarvo yajño yajña u devānāmannam -

tā daśadaśopadadhāti / daśākṣarā virāḍvirāḍu kṛtsnamannaṃ sarvamevāsminnetatkṛtsnamannaṃ dadhāti sarvata upadadhāti sarvata evāsminnetatkṛtsnamannaṃ dadhāti tā haitā virāja etānprāṇānbibhrati yatprāṇānbibhrati tasmātprāṇabhṛtaḥ -