Scripture Library

Shatapatha Brahmana · Chapter 6.7.2

6.7.2.6.7.2.1

taṃ tiṣṭhanpratimuñcate / asau vā āditya eṣa rukmastiṣṭhatīva vā asāvādityo'tho tiṣṭhanvai vīryavattara udaṅprāṅtiṣṭhaṃstasyokto bandhuḥ -

6.7.2.6.7.2.2

dṛśāno rukma urvyā vyadyauditi / dṛśyamāno hyeṣa rukma urvyā vidyotate durmarṣamāyuḥ śriye rucāna iti durmaraṃ vā etasyāyuḥ śriyo eṣa rocate'gniramṛto abhavadvayobhiriti sarvairvā eṣa vayobhiramṛto'bhavadyadenaṃ dyaurajanayaditi dyaurvā etamajanayatsuretā iti suretā hyeṣā yasyā eṣa retaḥ -

6.7.2.6.7.2.3

athainamiṇḍvābhyāṃ parigṛhṇāti / naktoṣāsā samanasā virūpe ityahorātre vai naktoṣāsā samanasā virūpe dhāpayete śiśumekaṃ samīcī iti yadvai kiñcāhorātrayostenaitameva samīcī dhāpayete dyāvākṣāmā rukmo antarvibhātīti harannetadyajurjapatīme vai dyāvāpṛthivī dyāvākṣāmā te eṣa yannantarā vibhāti tasmādetaddharanyajurjapati devā agniṃ dhārayandraviṇodā iti parigṛhya nidadhāti prāṇā vai devā draviṇodāsta etamagra evamadhārayaṃstairevainametaddhārayati -

6.7.2.6.7.2.4

atha śikyapāśaṃ pratimuñcate / viśvā rūpāṇi pratimuñcate kavirityasau vā ādityaḥ kavirviśvā rūpā śikyaṃ prāsāvīdbhadraṃ dvipade catuṣpada ityudyanvā eṣa dvipade catuṣpade ca bhadraṃ prasauti vi nākamakhyatsavitā vareṇya iti svargo vai loko nākastameṣa udyannevānuvipaśyatyanu prayāṇamuṣaso virājatītyuṣā vā agre vyucchati tasyā eṣa vyuṣṭiṃ virājannanūdeti -

6.7.2.6.7.2.5

athainamato vikṛtyā vikaroti / idamevaitadretaḥ siktaṃ vikaroti tasmādyaunau retaḥ siktaṃ vikriyate -

6.7.2.6.7.2.6

suparṇo'si garutmāniti / vīryaṃ vai suparṇo garutmānvīryamevainametadabhisaṃskaroti trivṛtte śira iti trivṛtamasya stomaṃ śiraḥ karoti gāyatraṃ cakṣuriti gāyatraṃ cakṣuḥ karoti bṛhadrathantare pakṣāviti bṛhadrathantare pakṣau karoti stoma ātmeti stomamātmānaṃ karoti pañcaviṃśaṃ chandāṃsyaṅgānīti chandāṃsi vā etasyāṅgāni yajūṃṣi nāmeti yadenamagnirityācakṣate tadasya yajūṃṣi nāma sāma te tanūrvāmadevyamityātmā vai tanūrātmā te tanūrvāmadevyamityetadyajñāyajñiyaṃ pucchamiti yajñāyajñiyaṃ pucchaṃ karoti dhiṣṇyāḥ śaphā iti dhiṣṇyairvā eṣo'smiṃloke pratiṣṭhitaḥ suparṇo'si garutmāndivaṃ gaccha svaḥ pateti tadenaṃ suparṇaṃ garutmantaṃ kṛtvāha devāngaccha svargaṃ lokaṃ pateti -

6.7.2.6.7.2.7

taṃ vā etam / atra pakṣapucchavantaṃ vikaroti yādṛgvai yonau reto vikriyate tādṛgjāyate tadyadetamatra pakṣapucchavantaṃ vikaroti tasmādeṣo'mutra pakṣapucchavāñjāyate -

6.7.2.6.7.2.8

taṃ haike / etayā vikṛtyā'bhimantryānyāṃ citiṃ cinvanti droṇacitaṃ vā rathacakracitaṃ vā kaṅkacitaṃ vā praugacitaṃ vobhayataḥ praugaṃ vā samuhya purīṣaṃ vā na tathā kuryādyathā pakṣapucchavantaṃ garbhaṃ parivṛścettādṛktattasmādenaṃ suparṇacitameva cinuyāt -

6.7.2.6.7.2.9

tametayā vikṛtyā / ita ūrdhvaṃ prāñcaṃ pragṛhṇātyasau vā āditya eṣo'gniramuṃ tadādityamita ūrdhvaṃ prāñcaṃ dadhāti tasmādasāvāditya ita ūrdhvaḥ prāṅdhīyate parobāhu pragṛhṇāti parobāhu hyeṣa ito'thainamupāvaharati tamupāvahṛtyoparinābhi dhārayati tasyokto bandhuḥ -

6.7.2.6.7.2.10

atha viṣṇukramānkramate / etadvai devā viṣṇurbhūtvemāṃllokānakramanta yadviṣṇurbhūtvā'kramanta tasmādviṣṇukramāstathaivaitadyajamāno viṣṇurbhūtvemāṃllokānkramate -

6.7.2.6.7.2.11

sa yaḥ sa viṣṇuryajñaḥ saḥ / sa yaḥ sa yajño'yameva sa yo'yamagnirukhāyāmetameva taddevā ātmānaṃ kṛtvemāṃllokānakramanta tathaivaitadyajamāna etamevātmānaṃ kṛtvemāṃllokānkramate -

6.7.2.6.7.2.12

udaṅprāṅtiṣṭhan / etadvai tatprajāpatirviṣṇukramairudaṅprāṅtiṣṭhanprajā asṛjata tathaivaitadyajamāno viṣṇukramairudaṅtiṣṭhanprajāḥ sṛjate -

6.7.2.6.7.2.13

viṣṇoḥ kramo'sīti / viṣṇurhi bhūtvā kramate sapatnaheti sapatnānhātra hanti gāyatraṃ cchanda āroheti gāyatraṃ cchanda ārohati pṛthivīmanu vikramasveti pṛthivīmanu vikramate praharati pādaṃ kramata ūrddhvamagnimudgṛhṇātyūrdhvo hi rohati -

6.7.2.6.7.2.14

viṣṇoḥ kramo'sīti viṣṇurhi bhūtvā kramate'bhimātihetyabhimātīrhātra hanti traiṣṭubhaṃ chanda āroheti traiṣṭubhaṃ chanda ārohatyantarikṣamanu vikramasvetyantarikṣamanu vikramata praharati pādaṃ kramata 'ūrddhvamagnimudgṛhṇātyūrdhvo hi rohati -

6.7.2.6.7.2.15

viṣṇoḥ kramo'sīti / viṣṇurhi bhūtvā kramate'rātīyato hantetyarātīyato hātra hanti jāgataṃ chanda āroheti jāgataṃ chanda ārohati divamanu vikramasveti divamanuvikramate praharati pādaṃ kramata ūrdhvamagnimudgṛhṇātyūrdhvo hi rohati -

6.7.2.6.7.2.16

viṣṇoḥ kramo'sīti / viṣṇurhi bhūtvā kramate śatrūyato hanteti śatrūyato hātra hantyānuṣṭubhaṃ chanda ārohetyānuṣṭubhaṃ chanda ārohati diśo'nu vikramasveti sarvā diśo'nu vīkṣate na praharati pādaṃ nedimāṃllokānatipraṇaśyānītyūrdhvamevāgnimudgṛhṇāti saṃ hyārohati -

Original text: śatapathabrāhmaṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0