Shatapatha Brahmana · Chapter 6.7.1
rukmaṃ pratimucya bibharti / satyaṃ haitadyadrukmaḥ satyaṃ vā etaṃ yantumarhati satyenaitaṃ devā abibharuḥ satyenaivainametadbibharti -
tadyattatsatyam / asau sa ādityaḥ sa hiraṇmayo bhavati jyotirvai hiraṇyaṃ jyotireṣo'mṛtaṃ hiraṇyamamṛtameṣa parimaṇḍalo bhavati parimaṇḍalo hyeṣa ekaviṃśatinirbādha ekaviṃśo hyeṣa bahiṣṭānnirbādhaṃ bibharti raśmayo vā etasya nirbādhā bāhyata u vā etasya raśmayaḥ -
yadveva rukmaṃ pratimucya bibharti / asau vā āditya eṣa rukmo no haitamagnimmanuṣyo manuṣyarūpeṇa yantumarhatyetenaiva rūpeṇaitadrūpaṃ bibharti -
yadveva rukmaṃ pratimucya bibharti / reto vā idaṃ siktamayamagnistejo vīryaṃ rukmo'smiṃstadretasi tejo vīryaṃ dadhāti -
yadeva rukmaṃ pratimucya bibharti / etadvai devā abibhayuryadvai na imamiharakṣāṃsi nāṣṭrā na hanyuriti tasmā etamantikādgoptāramakurvannamumevādityamasau vā āditya eṣa rukmastathaivāsmā ayametamantikādgoptāraṃ karoti -
kṛṣṇājine niṣyūto bhavati / yajño vai kṛṣṇājinaṃ yajño vā etaṃ yantumarhati yajñenaitaṃ devā abibharuryajñenaivaitametadbibharti lomataśchandāṃsi vai lomāni chandāṃsi vā etaṃ yantumarhanti cchandobhiretaṃ devā abibharuśchandobhirevainametadbibharti -
abhi śuklāni ca kṛṣṇāni ca lomāni niṣyūto bhavati / ṛksāmayorhaite rūpe ṛksāme vā'etaṃ yantumarhata ṛksāmābhyāmetaṃ devā abibharurṛksāmābhyāmevainametadbibharti śāṇo rukmapāśastrivṛttasyokto bandhuḥ -
tamuparinābhi bibharti / asau vā āditya eṣa rukma uparinābhyu vā 'eṣaḥ -
yadvevoparinābhi / avāgvai nābhe retaḥ prajāpatistejo vīryaṃ rukmo nenme retaḥ prajātiṃ tejo vīryaṃ rukmaḥ pradahāditi -
yadvevoparinābhi / etadvai paśormedhyataraṃ yaduparinābhi purīṣasaṃhitataraṃ yadavāṅnābhestadyadeva paśormedhyataraṃ tenainametadbibharti -
yadvevoparinābhi / yadvai prāṇasyāmṛtamūrdhvaṃ tannābherūrdhvaiḥ prāṇairuccaratyatha yanmartyaṃ parāktannābhimatyeti tadyadeva prāṇasyāmṛtaṃ tadenametadabhisampādayati tenainametadbibharti -
athainamāsandyā bibharti / iyaṃ vā āsandyasyāṃ hīdaṃ sarvamāsannamiyaṃ vā etaṃ yantumarhatyanayaitaṃ devā abibharuranayaivainametadbibharti -
audumbarī bhavati / ūrgvai rasa udumbara ūrjaivainametadrasena bibhartyatho sarva ete vanaspatayo yadudumbaraḥ sarve vā etaṃ vanaspatayo yantumarhanti sarvairetaṃ vanaspatibhirdevā abibharuḥ sarvairevainametadvanaspatibhirbibharti -
prādeśamātryūrdhvā bhavati / prādeśamātro vai garbho viṣṇuryonireṣā garbhasammitāṃ tadyoniṃ karotyaratnimātrī tiraścī bāhurvā aratnirbāhuno vai vīryaṃ kriyate vīryasammitaiva tadbhavati vīryaṃ vā etaṃ yantumarhati vīryeṇaitaṃ devā abibharurvīryeṇaivainametadbibharti -
catuḥsraktayaḥ pādā bhavanti / catuḥsraktīnyanūcyāni catasro vai diśo diśo vā etaṃ yantumarhanti digbhiretaṃ devā abibharurdigbhirevainametadbibharti mauñjībhī rajjubhirvyutā bhavati trivṛdbhistasyokto bandhurmṛdā digdhā tasyo evokto'tho 'anatidāhāya -
athainaṃ śikyena bibharti / ime vai lokā eṣo'gnirdiśaḥ śikyaṃ digbhirhīme lokāḥ śaknuvanti sthātuṃ yacchaknuvanti tasmācchikyaṃ digbhirevainametadbibharti ṣaḍudyāmaṃ bhavati ṣaḍḍhi diśo mauñjaṃ trivṛttasyokto bandhurmṛdā digdhaṃ tasyo evokto'tho 'anatidāhāya -
tasyāpa 'eva pratiṣṭhā / apsu hīme lokāḥ pratiṣṭhitā āditya āsañjanamāditye hīme lokā digbhirāsaktāḥ sa yo haitadevaṃ vedaitenaiva rūpeṇaitadrūpaṃ bibharti -
yadvevainaṃ śikyena bibharti / saṃvatsara eṣo'gnirṛtavaḥ śikyamṛtubhirhi saṃvatsaraḥ śaknoti sthātuṃ yacchaknoti tasmācchikyamṛtubhirevainametadbibharti ṣaḍudyāmaṃ bhavati ṣaḍḍhyṛtavaḥ -
tasyāhorātre eva pratiṣṭhā / ahorātrayorhyayaṃ saṃvatsaraḥ pratiṣṭhitaścandramā āsañjanaṃ candramasi hyayaṃ saṃvatsara ṛtubhirāsaktaḥ sa yo haitadevaṃ vedaitenaivarūpeṇaitadrūpaṃ bibharti tasya ha vā eṣa saṃvatsarabhṛto bhavati ya evaṃ veda saṃvatsaropāsito haiva tasya bhavati ya evaṃ na vedetyadhidevatam -
athādhyātmam / ātmaivāgniḥ prāṇāḥ śikyaṃ prāṇairhyayamātmā śaknoti sthātuṃ yacchaknoti tasmācchikyaṃ prāṇairevainametadbibharti ṣaḍudyāmaṃ bhavati ṣaḍḍhi prāṇāḥ -
tasya mana eva pratiṣṭhā / manasi hyayamātmā pratiṣṭhito'nnamāsañjanamanne hyayamātmā prāṇairāsaktaḥ sa yo haitadevaṃ vedaitenaiva rūpeṇaitadrūpaṃ bibharti -
athainamukhayā bibharti / ime vai lokā ukheme vā 'etaṃ lokā yantumarhantyebhiretaṃ lokairdevā abibharurebhirevainametallokairbibharti -
sā yadukhā nāma / etadvai devā etena karmaṇaitayāvṛtemāṃllokānudakhananyadudakhanaṃstasmādutkhotkhā ha vai tāmukhetyācakṣate paro'kṣaṃ paro'kṣakāmā hi devāḥ -
tadvā ukheti dve akṣare / dvipādyajamāno yajamāno'gniryāvānagniryāvatyasya mātrā tāvataivainametadbibharti so eva kumbhī sā sthālī tatṣaṭ ṣaḍṛtavaḥ saṃvatsaraḥ saṃvatsaro'gniryāvānagniryāvatyasya mātrā tāvattadbhavati -
athainamiṇḍvā parigṛhṇāti / asau vā āditya eṣo'gnirahorātre iṇḍve amuṃ tadādityamahorātrābhyāṃ parigṛhṇāti tasmādeṣo'horātrābhyāṃ parigṛhītaḥ -
yadvevainanamiṇḍvābhyāṃ parigṛhṇāti / asau vā āditya eṣo'gnirimā u lokāviṇḍve amuṃ tadādityamābhyāṃ lokābhyāṃ parigṛhṇāti tasmādeṣa ābhyāṃ lokābhyāmparigṛhītaḥ parimaṇḍale bhavataḥ parimaṇḍalau hīmau lokau mauñje trivṛtī tasyokto bandhurmṛdā digdhe tasyo 'evokto'tho anatidāhāya -
athātaḥ sampadeva / āsandī cokhā ca śikyaṃ ca rukmapāśaścāgniśca rukmaśca tatṣaṭ ṣaḍṛtavaḥ saṃvatsaraḥ saṃvatsaro'gniryāvānagniryāvatyasya mātrā tāvattadbhavatīṇḍve tadaṣṭāvaṣṭākṣarā gāyatrī gāyatro'gniryāvānagniryāvatyasya mātrā tāvattadbhavati -
atha sarvasampat / catvāraḥ pādāścatvāryanūcyāni śikyaṃ ca rukmapāśaśca yadu kiṃca rajjavyaṃ śikyaṃ tadanūkhāgnī rukmastattrayodaśa trayodaśa māsāḥ saṃvatsaraḥ saṃvatsaro'gniryāvānagniryāvatyasya mātrā tāvattadbhavati -
Original text: śatapathabrāhmaṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0