Language

ENहिગુ
Scripture Library

Shatapatha Brahmana · Chapter 6.7

6.7.1

brāhmaṇam

6.7.2

१ rukmapratimokaṃ vidhāya taddhāraṇasya bahudhā praśaṃsanaṃ, rukmasya kṛṣṇājine śuklakṛṣṇalomarekhayopari trivṛtā śāṇasūtreṇa nisyūtatvasya sārthavādaṃ vidhānaṃ, rukmadhāraṇapradeśaṃ vidhāya tasya bahudhā praśaṃsanam , ukhyāgne rukmasyoparidhāraṇaṃ vidhāya tatrāpyāsandyāṃ dhāraṇaṃ kartavyamiti sārthavādaṃ vidhānam , āsandyā audumbarītvaṃ vidhāya tatpraśaṃsya ca tasyāḥ parimāṇaviśeṣasyākāraviśeṣasya ca sārthavādaṃ pratipādanaṃ, stāvakārthavādātideśa-sahitamāsandyāḥ trivṛnmauñjībhī rajjubhirvyūtatvasya mṛdādigdhatvasya ca saprayojanaṃ pradarśanaṃ, āsandyāmapyukhyāgneḥ śikyena dhāraṇaṃ vidhāya tasyādhidevatādhyātmabhedena praśaṃsanaṃ, tatra prasaṅgācchikyaśabdanirvacanaṃ / śikyarūpakalpanāyāḥ prayojanakathana- śikyapāśānāṃ mauñjatvatrivṛttvayoḥ pradarśanaṃ ca, ukhyaivāgnerdhāraṇaṃ praśaṃsyokhāyāḥ svaśabdapravṛttinimittadvārā svagatākṣarasaṃkhyayā paryāyāntaraṃ samuccitya tadgatākṣarasaṃkhyayā ca praśaṃsanam , ukhyāgneriṇḍvābhyāṃ pari / grahaṃ vidhāya tayoriṇḍvorahorātrātmanā dyupṛthivyākhyalokadvayātmanā ca praśaṃsya stāvakārthavādātideśasahitamiṇḍvayormuñjavidhṛtitvatrivṛttvayorvidhānaṃ, dhartavyasyāgneḥ sāvanabhūtapadārthagatasaṃkhyāyāḥ praśaṃsanaṃ, pradhānapadārthagatasaṃkhyāsaṃpatkathanānaṃtaraṃ sarvaviṣayāyāḥ saṃpatteḥ 'pradarśanaṃ ceti /
brāhmaṇam

6.7.3

२ rukmapratimocanaviṣṇukramavātsapreṣu sthitatvaprāgudaṅmukhatvādidharmaviśeṣakathanaṃ, tatra rukmapratimoke mantraṃ viniyujya tasya vyākhyānam , ukhyāgneriṇḍvābhyāṃ parigrahaṇe mantraṃ viniyujya tasya vyākhyānaṃ, śikyapāśapratimuñcanaṃ vidhāya tatra mantraṃ viniyujya tasya vyākhyānam , ukhyāgnervikṛtichandaskena mantreṇa sārthavādaṃ vikaraṇaṃ vidhāya tanmantravyākhyānaṃ, prasaṅgātkeṣāñcinmatena droṇacitādicayanapakṣānudāhṛtya tānpratyākhyāya ca svakīyaḥ suparṇacitacayanapakṣasya nigamanaṃ, vikṛtichandaskenaiva mantreṇordhvaṃ prāñcamukhyāgneḥ sārthavādaṃ saprakārakaṃ pragrahaṇaṃ vidhāya stāvakātideśasahitaṃ nābheruparyupāvaharaṇapūrvakaṃ dhāraṇavidhānaṃ, saprakārakaṃ viṣṇukramakramaṇaṃ vidhāya tasya nirvacanadvāreṇa praśaṃsanaṃ, tatra mantracatuṣṭayaṃ viniyujya tasya vyākhyānaṃ, mantravyākhyānaprasaṅgena tattatkramaṇe prakāraviśeṣakathanaṃ ceti /
brāhmaṇam

6.7.4

३ prāguktasya viṣṇukrameṇāgnerūrdhvodgrabhaṇasyordhvabāhunā dhāraṇaprakāraṃ hastenābhinīya tasya sārthavādaṃ vidhānaṃ, tatra maṃtraṃ viniyujya tasya vyākhyānam , ūrdhvaṃ dhṛtasyāgneravarohaṇaṃ sārthavādaṃ vidhāya punastasyaiva prakārāntareṇa praśaṃsanaṃ, tatrāvarohaṇe maṃtracatuṣṭayaṃ viniyujya sopapattikaṃ sārthavādaṃ maṃtracatuṣṭayasya saṃgraheṇa tātparyārthapradarśanam , upari nābhidhṛtasyāgnerabhimaṃtraṇaṃ vidhāya tatra maṃtraṃ viniyujya ca tasya vyākhyānaṃ, śikyapāśarukmapāśayoḥ sārthavādamunmocanaṃ vidhāya tatra maṃtraṃ viniyujya tasya tātparyārthapradarśanaṃ, pūrvavatsārthavādaṃ saprakārakaṃ pragrahaṇaṃ vidhāya tatra maṃtraṃ viniyujya tasya vyākhyānam, etasyokhyāgneḥ sopapattikaṃ sābhiprāyaṃ tribhirmantrairupasthānavidhānaṃ cetyādi /
brāhmaṇam

४ sābhiprāyaṃ punaretasyokhyāgnervātsapreṇa sūktenopasthānavidhānaṃ, prasaṅgādasya vātsaprasūktasya yajñādbahirbhūtatayā jātasyāyuṣyakaraṇaphalasya kāmyaprayogasya pradarśanaṃ, vātsapraprasaṅgātprāgabhihitāyāḥ "suparṇo'si" ityetasyā vikṛtyā api yajñādbahirbhūtatayā jātasyaiva vīryavattvaphalakasya kāmyaprayogasya pradarśanaṃ, vātsapropasthāne ekādaśarcaṃ sūktaṃ vidhāya tatrādimasya tṛcasya vibhajya vyākhyānaṃ, uktasya tṛcavyākhyānasyottarāsvṛkṣu samānatvābhidhānaṃ, viṣṇukramavātsaprayoḥ samuccitya lokatadadhiṣṭhātṛdevatādisakalajagadutpādakatayā praśaṃsanaṃ, punarviṣṇukramaṇasya svargaprāptisādhanātmanā vātsaprasya tadavasānātmanā ca praśaṃsanaṃ, dīkṣāprathamadivase viṣṇukramavātsaprayoḥ samasanavidhānaṃ, vihite viṣṇukramavātsapre ekasmindine viṣṇukramāḥ aparasmiṃstu dine vātsapramityevaṃ krameṇa kartavye ityetatsārthavādaṃ vidhānaṃ, uktaprakāreṇa saṃvatsaraparyantamanuṣṭhitavataḥ phalitapradarśanaṃ, ādyantayorahnorubhayorviṣṇukramavātsaprasthānīyatvaṃ, tayoḥ samuccityānuṣṭhānaṃ vidhāya praśaṃsanaṃ, 'aharvai viṣṇukramo rātrirvātsapram " ityatra śaṅkāsamādhānapratipādanaṃ, ādāvante ca samāsakaraṇasya sakāraṇamabhidhānaṃ, caramadivase vidheyānuṣṭhānābhidhānaṃ, dīkṣāntya divasasya pakṣe viṣṇukramīyatvaṃ pakṣe vātsaprīyatvaṃ ca bhavati tadā'nuṣṭhānaprakārasya vibhajya pradarśanaṃ cetyādi /

Original text: śatapathabrāhmaṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc